Абдул-Хамид ІІ

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Жас кезі
Сұлтан Абдул-Хамид II мөрі

Абдул-Хамид ІІ (21.9.1842, Стамбұл — 10.2.1918, сонда) — түрік падишаһы, мемлекет қайраткері, саясатшы. Әкесінің падишаһтық билігіне ие болған үлкен ағасы Мұрад V-нің 3 айлық салтанаттан соң уақытша соқпа дертке шалдығуына байланысты 1876 жылы 21-қыркүйекте таққа отырғызылған. 3 ай ішінде екі падишаһтың ауысуы бұл мемллекетке көз қадаған сырт күштердің дәмесін қоздыра түсті. Түркиядағы осы қапылысты сәтті өз ықпалын жүргізуге пайдаланып қалғысы келген Ресей 1877 жылы 24-сәуір күні Түркияға қарсы соғыс бастады. Бұл соғыс түрік тарихында “93-соғыс” (“93 Harbі”) деген атпен мәшһүр. 1878 жылы қаңтардың 31-інде Едірне келісімі жасалды. Соғыс ауыр зардаптармен аяқталды. Абдул-Хамид ІІ енді бүкіл әкімш. істерін өз қолына алып, сыртқы саясат мәселесіне ерекше ден қойды. 1878 жылы мамырдың 20-ында Ресеймен, шілденің 4-інде Англиямен, тамызда Алманиямен (Германия), 1881 жылы мамырдың 12-інде Франциямен, осы жылғы тамыздың 2-інде Грециямен т.б. бейбіт келісімшарттар мен уағдаластықтарға қол жеткізді. Абдул-Хамид ІІ ішкі саясатта, мемллекеттік құрылымды жетілдіруде түркішілдік бағыт ұстанды. Сыртқы саясатта ірі мемлекеттер мен кіші мемлекеттердің өзара теңдігі принципін сақтай отырып, жер көлемі 10 млн шаршы километрден асатын Осман империясының тұтастығын қорғай алды. Абдул-Хамид ІІ 1909 жылы сәуірдің 27-інде тақтан түсіп, оның орнына бауыры, 33 жыл уәли (әкім) болған Ришад Әфенді — “ Мехмед V” отырды. Абдул-Хамид ІІ мұнан соң 9 жыл өмір сүріп, 75 жасында дүниеден өтті. Мәйіті Сұлтанмахмұд кесенесіне жерленді.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3