Абразивтер
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
Абразивтер (латынша: abrasio — қыру), абразивтік материалдар — металды, керамикалық бұйымдарды, тау жыныстары мен минералдарды, шыныны, теріні, резеңкені, т.б. механик, өндеуге арналған қатты заттар.
Ертеден — ақ материал өндеуге табиғи абразивтер (шақпақ тас, зімпара, граната, пемза, корунд, алмас) қолданылды. Ал 19 ғасырдың аяқ шенінен бастап бұл мақсатқа жасанды абразивтер (электркорунд, кремний карбиді, бор карбиді, монокорунд, синтет. алмас, т.б.) жұмсала бастады. Абразивтердің каттылығы алмас пирамиданы сыналатын материалға батыру арқылы анықталады.
Абразивтердің қырғыштық қабілеті зат ажарлау үстінде абразив түйіршіктердің мұқалғанға дейінгі түсетін массасымен анықталады. Осы қабілетіне қарай абразивтер мына ретпен орналасады: алмас, бор нитриді, кремний карбиді, монокорунд, электркорунд, зімпара, кремень.
Абразивті материалдардан абразивті аспаптар жасалады. Олар, негізінен, берік және солқылдақ болып негізгі екі типке бөлінеді. Берік абразивті аспаптарға ажарлауыш дөңгелек, қалпақша, сегмент пен қайрақ, ал солқылдақ абразивті аспаптарға ажарлауыш қабықша және одан жасалған бұйымдар жатады.