Алжу

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Алжу (латынша de — жоқ және mens — ақыл, dementіa — ақылсыздық, жарым естілік) — адамның психикалық іс-әрекетінің кемуі немесе жасы ұлғая келе пайда болатын жарым естілік. Ол сырқат салдарынан болатын патологиялық өзгерістерден туындайды. Мұндай жағдайда адамның табиғи мінез-құлқы өзгеріп, танымдық қабілеті нашарлайды. Ойлау, бейімделу қабілеті төмендейді. Клиникалық белгілеріне қарай Алжу толық (тоталдық) және жартылай (лакунарлық) болып бөлінеді. Толық Алжу кезінде науқастың ойлау, есте сақтау қабілеті мүлде жойылады. Еске алу, аңғару қабілеті жоғалып, айналада болып жатқан оқиғаларға мән бермейді. Бойындағы қалыптасқан әдет, мінез-құлық мүлдем өзгеріп, бұрынғы қалпына ұқсамайды. Толық Алжу сал ауру, сенильдік психоз, Пик и Альцгеймер сырқаттарының асқынуы салдарынан болуы мүмкін. Жартылай Алжу кезінде адамның есте сақтау, ойлау қабілеті бұрынғыдан нашарлайды. Науқастың көңіл-күйі өзгеріп, жылай береді, тез шаршайды. Жартылай Алжу церебральдықатеросклероз, ми мерезі, бас зақымдануы, маскүнемдік т.б. сырқаттар салдарынан болуы мүмкін. Алжудың бұлардан басқа жеке эпилептикалық Алжу, маскүнемдік Алжу және амнестикалық Алжу деп аталатын түрлері бар. Эпилептикалық Алжу барлық психикалық процестердің өте асқынуымен сипатталады. Онда ойдың көмескіленуі, еске алу, аңғару қабілеттерінің нашарлауы, сөйлеу кезінде сөздік қордың тапшылануы, бір айтқанын қайталап айта беруге бейімділік, кек сақтаушылық, өшпенділік және қатты ашуланушылық пайда болады. Маскүнемдік Алжу адам интеллектісін жойып, еркінен айырады, миды зақымдайды, металкогольдық психоз тудырады. Амнестикалық Алжу кезінде адамның еске сақтау, болжау және ойлау қабілеті төмендейді және мидың қан тамырлары органикалық өзгерістерге ұшырайды.

Дереккөздер[өңдеу]

Қазақ энциклопедиясы