Ассам

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Ассам
ассам тілінде - অসম
хинди असम
Елтаңба
Елтаңба
Ел:

 Үндістан

Статусы:

Үндістанның штаты

Әкімшілік орталығы:

Диспур

Ірі қаласы:

Гувахати

Басқа ірі қалалары:

Силчар

Губернатор:

Джанаки Баллабх Патнаик

Бас министрі:

Тарун Гогой

Ресми тілдері:

Ассам тілі, бодо, карби

Тұрғыны (2011):

31 169 272 (14 орын)

Тығыздығы:

397,37 адам/км² (15 орын)

Жер аумағы:

78 438 км² (16 орын)

Ассам картада

Аббревиатура:

IN-AS

ISO 3166-2 коды:

IN-AS

Ресми сайты
Координаттар: 26°08′24″ с. е. 91°46′12″ ш. б. / 26.14° с. е. 91.77° ш. б. (G) (O)
Ассам және Үндістанның солтүстік-шығысындағы штаттар

Ассам ( ассам тілінде - অসম, хинди असम) — Үндістанның солтүстік-шығысындағы штат. Аймақ әлемге аты шыққын "Ассам шайымен" белгілі.

Тарихы[өңдеу]

Ертеде және орта ғасырдың басында Ассам және Прагджьотиша, Камарупа деп аталған. 6-7 ғасырда Солтүстік Бенгалиямен қосылып, дербес феодалдық мемлекет ьолды. 13 ғ. Ассамды Бирманы мекендеген ахома тайпалары жаулап алды. Мұнда 1792-94 ж. Англия, ал 19 ғасырдың басында Бирма үстемдік етті. 1824-26 ж. болған ағылшын-бирма соғысы нәтижесінде Ассам жері ағылшындық Үндістанға қосылып, 1921 жылдан оның провинциясы болды. Ұлттық-азаттық күресінің нәтижесінде 1947 ж. Үндістанның тәуелсіздігі жарияланып, ол екі мемлекетке (Үндістан және Пәкістан) бөлінгеннен кейін, Ассам (Пәкістанға қосылған Силхет округін есептемегенде) 1950 ж. Үндістан Республикасының штаты болды.

Географиясы[өңдеу]

Жер аумағы 78 438 кm². Шығыс Гималай тауларының етегінде, негізінен Брахмапутра өзенінің алабына орналасқан. Астанасы - Диспур, ірі қаласы — Гувахати. Халқы — 31 169 272 человек (14-ші орын; 2011 ж.). Олардың 50%-тен астамы ассамдықтар, 18 %-ы бенгалдықтар.

Жерінің оңтүстігін Лушан тауы (2157 м-ге дейін), орталық бөлігін Ассам таулары, солтүстігін Брахмапутра өзені бойындағы ойпат алып жатыр. Жер сілкіну жиі болып тұрады. Климаты - тропиктік, муссондық, жазы жаңбырлы. Ауаның орташа температурасы қаңтарда +13 °С, мамырда +26°С. Жаздық жауын-шашын мөлшері 2000 мм. Жерінің 1/3 бөлігі мәңгі жасыл, аралас орман.

Ірі қалалары:

Экономикасы[өңдеу]

ASSAM LANDSCAPE-teaworkerredshirt.jpg

Ассамда егіншілік пен мұнай өнеркәсібі дамыған. Жерінің 15 %-ы жыртылған. Шай, кендір, күріш, темекі, мақта егіделі. Барлық егіннің 30 %-ы суармалы. Егіншілік негізінен Брахмапутра мен Сурманың аңғарларында дамыған.

Мұнай-химия өнеркәсібі де өркендеуде.

Шай, ағаш өндеу, шырпы, қағаз, жасанды ташық кәсіпорындары жұмыс істейді.

Ассамның көлік, экономикалық жағдайы Калькутта қаласымен тығыз байланысты. Брахмапутра өзенімен жылына 1 млн тонна жүк тасымалданады. Мұнай кендерінен өнеркәсіпті қалаларған құбырлар тартылған.

Білім[өңдеу]

Ассам - Үндістанның білім ордасы. Ассамда келесі университетер бар:

  • Gauhati University
  • Dibrugarh University
  • Tezpur University
  • Assam University ( Силчар)
  • Assam Agricultural University ( Джорхат)
  • Assam Don Bosco University

Дибругархта, Силчарда, Гувахатида, Джорхатида, Барпетада медициналық колледждер және де басқа орта дәрежелі арнаулы оқу орындары бар.

Административно-территориальное деление[өңдеу]

Ассам аймақтары

Штаттың құрамына келесі аймақтар кіреді: :


Галерея[өңдеу]

IMG 0839 Yarlong Tsangpo.jpg
Tashichoedzong-Bhutan-2001.JPG
Hanging bridge from bottom.jpg
48974389.jpg
গুৱাহাটীৰ ভৰলুমুখৰ পদসেতুৰ পৰা ব্যস্ত ৰাজপথৰ এটি দৃশ্য.JPG
Front view of District Library, Sonitpur, Tezpur.jpg
Gateway of Ganesh Mandir, Tezpur.jpg
Bordowa.jpg
Shiva Dol.jpg
Bridge over brahmaputra river.jpg
Landscape of Lakhimpur (8).jpg
Panitola2.JPG

Дереккөздер[өңдеу]

  • Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том
Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Assam