Аю балдырған

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Аю балдырған
AngelicaArchangelica1.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Тұқымдасы: Шатыршагүлділер тұқымдасы
Тегі: Аю балдырған
Түрі: Archangеlica officinalis
Екі-есімді атауы
Archangеlica officinalis
L.

Аю балдырған (лат. Archangеlica officinalis)[1] - шатыршагүлділер тұқымдасына жататын, екіжылдық, шөп тектес өсімдік.

Сипаты[өңдеу]

Illustration Angelica archangelica0 clean.jpg
  • Биіктігі 2 метрге дейін жетеді.
  • Тамыры қысқа, жуан, сындырғанда одан ақ сүт тәрізді зат бөлініп шығады.
  • Сабағының іші қуыс, тік өседі, жуан, сырты тегіс.
  • Жапырақтары сопақша келеген, 2-3 салалы, ара тісті. Төменгі жапырақтары ірі, сағақтары ұзын. Жоғарғылары отырмалы және әрбір жапырағының түп жағы сақина сияқтанып, сабақты қоршап тұрады.
  • Гүлдері ақ немесе жасыл сары түсті, шоғырланып тұрады. Мамыр айынын қыркүйек айына дейін гүлдейді.
  • Өсімдіктің аңқыған ерекше иісі бар және дәмі ащы. Ол батпақты жерлерде, өзен, көл жағаларында, ылғалды шабындықтарды, орман арасында өседі.

Құрамы[өңдеу]

Емдік қасиеті[өңдеу]

  • Медицинада аю балдырғанның тамырын тер шығаратын, өт және несеп айдайтын, жел шығаратын, қақырық түсіретін дәрі ретінде пайдаланады.
  • Микробтар мен паразиттерді өлтіретін қасиеті де бар.
  • Аю балдырғанның тамырын бронх қабынғанда, іш желдегенде, ішек түйнеп ауырғанда, іш өткенде қолдану өте пайдалы.
  • Хорея ауруы кезінде жүйке тыныштандыратын дәрі ретінде береді.
  • Подагра, ревматизм, бел ауруы кезінде осы өсімдіктен ванна жасап пайдаланады.
  • Аю балдырғанның өскінінен сығып алған сөл тістің, құлақтың шаншып ауырғанын қойғызады.

Дәрі жасау үшін өсімдіктің тамырын ерте көктемде қазып алады, жемісін күзде жинайды.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.