Аққу

Уикипедияден

Swans
Mute Swans (Cygnus olor)
Ғылыми таптастыруы
Дүниесі: Animalia Жамағаты: Chordata Табы: Aves Сабы: Anseriformes Тұқымдасы: Anatidae Кіші тұқымдасы: Anserinae Тегі: Cygnus Bechstein, 1803
Species
6-7 living, see text.
Синонимдері
Cygnanser Kretzoi, 1957

Аққудың алты түрі бар, оның бесеуі Солтүстік жартышарды мекендесе, біреуі ит арқасы қияннан да әрі экватордың арғы бетін қоныс етеді. Қазақстанда қыстайтын екеуі – сыбырлақ және сұң­қылдақ аққулар. Соң­ғы кезде бұларға Тундрада жүретін қаздан үлкен, аққудан кішірек ақ құсты да қосып жүр. Қазақтар аққуды киелі құс деген:

• Аққу құсы әдемі құс болғандықтан, жалпы ақ түсті болып келеді - сұлулыққа теңеген. Қазақтың әдемі қыздарын аққуға теңеген.
• Құстардың ішінен жұптасып өмір сүретін бірден-бір құс.
• Егер Жұбынан айырылып қалса, не біреуі қаза болса, екіншісі адамша қайғырып,ауырып өлуге барған. Осы жағдайдан кейін екінші аққуға қосылмайтын болған.

Осыдан қазақ халқы "Аққуды атуға болмайды", "Махаббаттарың айдында жүзген қос аққудай болсын" -деген дана сөздер қалдырған.

Аққу үш-төрт жасқа дейін аққа емес, сұр қу (егер осылай айту мүмкін болса) боп өседі. Түсі көктен, көгілдірден гөрі күлге не шаңға аунатып алғандай сұрғылттанып тұрады. “Бесік баласы бес тү­лейді” деген мақалға сай ол да үш-төрт түлеп барып, шын аққуға айналады.