Балқаш
Уикипедияден
Балқаш - Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы тұйық көл. Аумағы жөнінен Каспий, Арал теңіздерінен кейінгі 3-ші орында. Алматы, Жамбыл, Қарағанды облыстарының шегінде, Балқаш Алакөл ойысында, теңіз деңгейінен 360 м биіктікке жатыр. Ауданы құбылмалы:17-22 мың км2, ұзындығы 600 км-ден астам , ені шығыс бөлігінде 9-19 км, батыс бөлігінде 74 км-ге жетеді. Суының көлемі шамамен 100-110 км3. Су жиналатын алабы 500 мың км3-ге жуық. Орташа тереңдігі 6 м, ең терең жері 26 м. Көлдің көптеген шығанақ, қойнаулары бар, аралдары аз, үлкендері: Басарал, Тасарал. Балқаш туралы алғашқы жазба деректер 13 ғ-дан белгілі (В. Рубрук, П. Карпини). Көлді тиянақты зерттеу 17 ғ-да басталды. Орыс картографы және тарихшысы С. У. Ремезов 1695 ж. «чертежи всех сибирских городов и земель» атты атласында Балқашты «Теңіз» деген атауымен көрсеткен. 18 ғ-дың басында көлде геодезиялық өлшеу жұмысы жүргізілді. Көлде балықтың 20-дан астам түрі бар, мұның 6 түрі ежелден көлдің өзінде өскен балықтар (Іле, Балқаш көкбасы, Балқаш алабұғасы, т.б.), қалғандары басқа жақтан әкелінген (қарп, аққайран, шип, көксерке, Арал қаязы). Ауланатын балық (жылына 9-10 мың тонна)- сазан, көксерке, Балқаш алабұғасы, маринка, аққайран.
