Басклер

Basques Euskaldunak
1st row: Sancho III, Elcano, Loyola, Francis Xavier, Lope de Aguirre, Fausto Elhuyar 2nd row: Zumalacárregui, D'Abbadie, Gayarre, Sarasate, Pío Baroja, Balenciaga 3rd row: Oteiza, Cenarrusa, Chillida, Ibárruri, Garamendi, Atxaga 4th row: Eyharts, Indurain, Olazábal, Pasaban, Harinordoquy, Xabi Alonso
Бүкіл жұрт саны
2.6 million in Spain and France[дереккөзі келтірілмеген]
Маңызды жұрты бар аумақтар
Spain 2,359,400[1]       Үлгі:Country data Basque Country 1,850,500                     Álava 279,000                     Biscay 1,160,000                     Gipuzkoa 684,000       Үлгі:Country data Navarre 508,900 Франция 230,200           Labourd 225,000           Lower Navarre 40,000           Soule 20,000 Diaspora Аргентина 3.5 million Чили 1.7 - 3.4 million Куба 1.5 million Бразилия uncertain Екуадор uncertain Мексика uncertain Филиппиндер uncertain Колумбия 60,000 АҚШ uncertain Уругвай 102.200 Коста-Рика 9,800 Венесуэла 5,500 Боливия uncertain
Тіл(дер)і
Basque - few monoglots Spanish - 1,525,000 monoglots French - 150,000 monoglots Basque-Spanish - 600,000 speakers Basque-French - 76,000 speakers[дереккөзі келтірілмеген] other native languages
Дін(дер)і
Roman Catholic, Atheism, Agnosticism

Басклерліктердің Испаниядағы тұрағы

Басклер, эускалдунактар — халық. Саны 1,09 млн-ға жуық. Испанияда (820 мың), Францияда (140 мың), 180 мыңдайы Аргентина, Бразилия, Мексикада тұрады. Үлкен Еуропа нәсіліне жатады. Испан, француз, баск тілдерінде (заң жүзінде қабылданған) сөйлейді. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Дінге сенушілердің көбі — католиктер. Басклердің арғы тектері — васкон, вардул, каристи тайпалары. Орта ғасырларда солтүстік бөлігі Франция, оңтүстігіндегілер Кастилия ықпалында болғанымен, өздерінің әдет-ғұрпын, дәстүрін, тілін, мәдениетін сақтап қалды. 1940 — 1950 жылдары елде испандандыру саясаты жүргізілуіне байланысты халықтың тек 20 — 25%-і ғана ана тілінде сөйледі. 1960 — 1970 жылдары ана тілінде мектептер ашылды, Испанияда Наварра автономиясы құрылды. Негізгі кәсібі — мал шаруашылығы және жүзім өсіру. Үйлер екі-үш қабатты, жартылай немесе түгелімен тастан салынған, балконды, электрленген, төбесі шифермен жабылған. Қоныстарына байланысты ұлттық киім үлгілері де әр түрлі. Наваррада әйелдер алтын, күміс жіптермен тігілген қысқа қара күртеше, көгілдір көйлек киіп, мойындарына алтын, күміс алқа-моншақтар, бастарына жібек бант тағады. Қыздары жеңі кең ақ көйлектің сыртынан қынама белтартқыш киеді. Ер адамдары балағы тізелікке жететін қысқа қара шалбар, күміс түймелі күртеше, қысқа жүн шұлық, былғарыдан тігілген кебіс, бастарына қалпақ, берет киеді. Ұлттық биі (флейта, барабанның көмегімен) мен суырып салма ақындар айтысы жақсы дамыған.

Әдебиеттер

• Народы мира, М., 1988;
• Страны мира, М., 1995.
• Қазақ Энциклопедиясы