Бату
| Бату хан | ||
|---|---|---|
| хан | ||
 |
||
| Бату. Қытай миниатюрасы. 14 ғ. | ||
| Орнауы | 1227—1255 | |
| Таққа көтерлуі | 1224/1225 немесе 1227 | |
| Басқа лауазымдары | Бату патша, Сайын хан (моңғ. Жақсы хан, Сайн хаан) | |
| Туғаны | 1205 Моңғолия |
|
| Қайтыс болғаны | 1255 Сарай бату |
|
| Алдыңғысы | Жошы хан | |
| Соңғысы | Сартақ | |
| Жұбайы | Борақшын хатун | |
| Атасы | Жошы хан | |
Бату, Батый, Сайын хан (моңғ. Бат Хаан, қыт. 拔都可汗) (1208 — 1255) — Алтын Орданың негізін қалаған хан (1227—1255), қолбасшы. Шыңғыс ханның немересі, Жошының екінші ұлы. Шешесі — қоңырат Елші ноянның қызы Кочу хатун. Бату 1227 жылы Жошы өлгеннен кейін Шыңғыс ханның ұйғарымымен әкесінің ұлысына хан болды. 1229 жылы Үгедейді моңғол империясының ұлы ханы сайлаған Қарақорымдағы Құрылтай жиналысына қатысты. 1236—1242 жылдары біріккен ұлы хандық әскерінің Русь пен Шығыс Еуропаға жорығына қолбасшылық етті (қосымша Батудың Русь пен Шығыс Еуропаға жорығы). Жошы ұлысын Ертістен Дунайға дейінгі байтақ өлкені алып жатқан Алтын Орда мемлекетіне айналдырды. 1251 жылы Онон өзені бойында өткен Құрылтай жиналысында Батудың қолдауымен Мөңке ұлы хан болып сайланды. Батудың 26 әйелі, Сартақ, Тоқан, Әбуқан, Улақшы есімді 4 ұлы болған. Бату Еділдің сағасындағы (Ахтуба алқабы) аралдарының бірінде орналасқан Сарай қаласында жерленген. [1]
[өңдеу] Пайдаланылған әдебиеттер
- ↑ "Қазақ Энциклопедиясы"
- Греков Б.Д., Якубовский А.Ю., Золотая Орда и ее падение, М.—Л., 1950;
- Рашид ад-Дин, Сб. летописей, т. 1 — 3, М.—Л., 1952 — 56;
- Әбілғазы, Түрік шежіресі, А., 1992;
- Утемиш-хаджи, Чингиз-наме, А.-А., 1992.
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
 |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
 |
|
