Буилер әулеті

آل بویه Āl-e Buye Buyid Empire ← 934 – 1055 → Location of Buyid Dynasty The Buyid dynasty in 970 Capital Shirāz Language(s) Persian Arabic Religion Shī‘ah Islam Government Hereditary monarchy Emir/Shāhanshāh  - 934-949 'Imad al-Daula  - 1048-1055 Al-Malik al-Rahim Historical era Middle Ages  - Established 934  - 'Imad al-Daula proclaimed himself "Emir"  - 'Adud al-Daula proclaimed himself "Shāhanshāh"  - Disestablished 1055

Буида әулеті, Бувейхилер, Батыс Иран мен Иракты 935 – 1055 жылдар аралығында билеген. Негізін ирандық Зийарилер әулетінің қолбасшылары болған үш ағайынды – Ахмед, Әли және Хасан салған. Олар 935 жылы Бағдадты бағындырып, Аббас әулетінен саяси билікті тартып алды.

Иранның Буи Дайламан сарбазы.

Сөйтіп іс жүзінде дербес билеушілерге айналып, өз әулеттерінің атынан мемлекетті Буида мемлекеті деп атады. Ал Аббас әулетінің өкілдері халифа атағын өздерінде сақтап қалғанымен, тек дін істерімен ғана айналысатын болды. Буида әулетінің өкілдері 10 ғасырдың 2-жартысынан бастап шахиншах атағын иеленді. Буида әулетінің көрнекті өкілі – Адуд ад-Даула (949 – 983) уақытша болса да барлық дербес иеліктерді бір мемлекетке біріктірді. Оның кезінде Буида мемлекетінің астанасы – Ширазда, Бағдадта, т.б. қалаларда үлкен құрылыстар салынып, суару тармағы кеңейтілді. Иқтаға берілген жерлердің көлемі артты, ислам дінінің шииттік бағыты қамқорлыққа алынды. Бірақ 10 ғасырдың соңы мен 11 ғасырда елде билік үшін талас басталып, мемлекет әлсіреп кетті. 1029 жылы мемлекеттің шығыс бөлігін Махмұд Ғазнауи өзіне бағындырды. 1055 жылы елге салжұқтардың баса-көктеп кіруі Буида әулетінің билігін түпкілікті жойды.

Шираздағы Уәкел базары Буилер заманында 'Әбуд әл-Даула салдырған-ды.