Бұлттар
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
Бұлттар — ауаның жоғарғы қабаттарындағы өте ұсақ су тамшылары немесе мұз кристалдарының жиынтығы. Бұлттарды құрайтын өте ұсақ тамшылар ылғалды ауа суынғанда бөлініп шығады. Жауын-шашын негізінен ауа массалары төменнен жоғары қарай көтерілген кезінде (будақ және нажағай бұлттар) және жел кезінде жылы ылғалды ауа мен суық ауаның араласуы кезінде (қатпарлы жаңбыр бұлттары) бөлініп шығады.
Бұлттардың төмендегідей негізгі типтері болады:
- шарбы бұлттар — 10 км биіктікте кездеседі, жекелеген жұқа және сирек бұлттар, түрі ақ, шарбы немесе қауырсын тәріздес
- будақ бұлттар — 1-2 км биіктікте пайда болады, негізі жайпақ горизонтальды және басы күмбездер не кертпештер тәрізді жеке қалың бұлттар
- қатпарлы бұлттар — 1 км-ден аз биіктікте пайда болады, бір беткей бұлтты тұман құрады
- нажағайлы немесе будақ-жаңбыр бұлттары — негізі 1-4 км және басы 3-тен 5 км-ге дейін биіктікте болады, тау немесе мұнара тәрізді оте қалық бұлт массалары
- жаңбыр бұлттары, немесе қарабұлт 2,5 км биіктікте, түрі — шеттері ыдыраған формасыз массалар тәрізді; олардан ұзақ ақ жауын немесе қар жауады. Осы негізгі бұлттар типтерінің арасында ауыспалы, қатпарлы-будақ, қазбауыр-қатпарлы бұлттар және тағы басқа түрлері бар.
[өңдеу] Пайдаланылған әдебиеттер
- Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.
