Галогенидтер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

ГАЛОГЕНИДТЕР, табиғи галогенидтер, галоидтар – минералдар тобы, галлосутекті қышқылдардың тұздары (НҒ, HCl, HBr, HJ).

Сипаты[өңдеу]

Құрамына сәйкес 4 топқа бөлінеді:

Табиғатта көбірек тарағаны хлоридтер (70-ке жуық минерал) мен фторидтер (30-ға жуық минерал), иодиттер өте сирек (не бары 5 – 6 минерал). Бромидтер мен иодиттерге, сондай-ақ халькофильді элементтер қосылыстарының құрылымында коваленттік байланыстың рөлі арта түседі. Көпшілік қосылыстары, әсіресе, литофильді катионды қосылыстар әдетте түссіз, халькофильді катионды қосылыстардың түсі қанық (Cu қосылысы – көк, жасыл, Bі – сары, Fe – қоңыр, жасыл, Ag – сары, жасылдау, қара). Литофильді элементтердің хлориді суда жақсы ериді. Фторидтер тобының минералдары: флюорит СаҒ2, виллиомит NaҒ, криолит Na3AlҒ6, т.б; хлоридтер класының минералдары: галит NaCl, сильвин KCl, бишофит MgCl2•6H2O, т.б.

Алу[өңдеу]

Фторидтердің жаратылысы гипогендік (пегматиттер мен гидротермальды желілерде), хлоридтер және т.б. Г. гипергенді жағдайда (шөгінді және тотығу аймағы) түзіледі.

Калдануы[өңдеу]

Г. флюс ретінде, электр металлургиясында (тазартылған Аl және Mg алуда), кристалл өсіруде еріткіш ретінде, химия және энергетика өнеркәсібінде қолданылады. [1]

Пайдаланған әдебиет[өңдеу]

  1. Қазақ Энциклопедиясы