Гендрик Антон Лоренц

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Hendrik Antoon Lorentz

туған шілденің 18 (1853—07—18) (161 жас)
Arnhem, Netherlands
Қайтыс болды 1928 ж. ақпанның 4 (74 жаста)
Haarlem, Netherlands
Ұлты Netherlands
Зерттеу салалары Physics
Alma mater University of Leiden
Докторлық жетекшісі Pieter Rijke
Докторлық студенттері Geertruida L. de Haas-Lorentz
Adriaan Fokker
Leonard Ornstein
Еңбегі үшін әйгілі Theory of EM radiation
Lorentz force
Lorentz contraction
Негізгі марапаттары Nobel Prize for Physics (1902)
Franklin Medal (1917)
Гендрик Антон Лоренц

Гендрик Антон Лоренц (нидер. Hendrik Antoon Lorentz; 1853ж. 15 шiлде, Голландия, Арнхем қалаcы. - 1928 ж. 4 қаңтар айы, Лоренц) - атақты голланд физигі. 1970 ж. ол Лейден Университетiне түседi. 1875 ж. Лоренц докторлық диссертацияны қорғап 1878 ж. Лейден Университетiнде оған арнайы ашқан теоретикалық физика кафедрасының профессоры болды. 1881 ж. Амстердамдағы Корольдiк ғылым академиясына мүше болады.

1878 ж. жарияланған «Ортаның құрамы мен тығыздығы мен жарықтың таралу жылдамдығының арасындағы байланыстары жөнiнде» еңбегiнде Лоренц сыну көрсеткiшi мен ортаның тығыздығы арасындағы байланысты қорытып шығарады, оны «Лоренц-Лоренц формуласы» деп атайды, себебi датчан ғалымы, Людвиг Лоренц бұл формуланы Гендрик Лоренцтен тәуелсiз жеке өзi шығарған болатын.

1892 ж. Лоренц «Максвеллдың электромагниттiк теориясы және оның қозғалыстағы денелерге қолданылуы» атты үлкен еңбегi жарық көрдi. Бұл еңбегiнде Лоренц электрондық теориясына жүйелi баяндама бередi. Ғалым оң немесе терiс зарядталған материяның бөлшектерi – ион деп айта кетiп өзiнiң теориясын «Иондық теория» деп атайды. 1899 ж. ол «Қозғалыстағы денелердегi оптикалық және электрлiк құбылыстарының қарапайым теориясы» еңбегiн шығарады, онда ғалым өзiнiң алғашында жарияланған теориясын қарапайымдылайды.

1902 ж. Лоренц және оның оқушысы Питер Зееман Нобель сыйлығының лауреаты болды.

1904 ж. Лоренц негiзге алынатын «Жарық жылдамдығынан төмен жылдамдықпен қозғалатын системадағы электромагниттiк құбылыстар» - атты еңбегiмен танылды. Лоренц екi әртүрлi инерциалды санақ жүйесiндегi уақыт моменттерi мен кеңiстiк координаталарын өзара қосатын формула қорытып шығарды. Лоренц ғалымға электрон массасының жылдамдыққа тәуелдiлiгiн көрсететiн формула қорытып алды.

Лоренц ғылыми академиялар мен ғылыми қоғамдардың көбiне мүше болған. 1925 оны КСРО ғылым академиясына шетел мүшесi болып сайланды. Лоренц физика ғылымының ақсақалы, теоретикалық физиканың ұлы классигi және жанәкесi болып танылды. 1928 ж. 4 қаңтар айында Лоренц дүниеден кетедi. Голландияда бұл күн ұлттық қаралы күн болып жарияланды.