Дарвин, Чарлз Роберт
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| Charles Darwin | |
 Charles Robert Darwin (1809-1882). At the age of 51, Charles Darwin had just published
On the Origin of Species. |
|
| Born | ақпанның 12 Mount House, Shrewsbury, Shropshire, England |
|---|---|
| Died | 1882 ж. сәуірдің 19 (73 жаста) Down House, Downe, Kent, England |
| Residence | England |
| Nationality | British |
| Fields | Naturalist |
| Institutions | Royal Geographical Society |
| Alma mater | University of Edinburgh University of Cambridge |
| Academic advisors | Adam Sedgwick John Stevens Henslow |
| Known for | The Voyage of the Beagle On The Origin of Species Natural selection |
| Influences | Charles Lyell |
| Influenced | Thomas Henry Huxley George John Romanes |
| Notable awards | Royal Medal (1853) Wollaston Medal (1859) Copley Medal (1864) |
| Religious stance | Church of England, though Unitarian family background, Agnostic after 1851. |
Signature |
|
|
Notes
He was a grandson of Erasmus Darwin and a grandson of Josiah Wedgwood, and married his cousin Emma Wedgwood. |
|
Дарвин (Чарльз Роберт Дарвин) 12 ақпан күні, 1809 жылы Шрюсбери қаласында дүниеге келеді.Оның әкесі Роберт Уоринг, Шрюсбери қаласында, танымал жазушы және ғалым Эрам Дарвин отбасында дүниеге келді.Эрам поэзиямен қатар дәрігерлік практикамен айналысқан. Роберт Уорингтің зайыбы, Сусанна, Дарвин сегіз жасқа толмаған кезде о дүниеге аттанды. Тоғыз жасар Чарльз элементар мектепке қабылданып, бір жыл ішінде үлкен жетістіктер мен көзге түсіп, Доктор Бетлер гимназиясына түседі.Осы мектепте әсіресе классикалық тілдер, сөйлеу өнері,және тағы басқа сабақтар берілді. Классикалық сабақтарға ешқандай қызығушылық танытпаған Чарльз өте қиын жағдайға тап болды. Осыған қарамастан,жаңа өсіп келе жатқан Дарвин бар көңілі мен махаббатын табиғатқа, оның өзгеруіне бөліп,әр түрлі өсімдіктер,минералдар,раковиналар,құстардың үйшіктері мен жұмыртқалары,шыбындар мен гүлдерді жинау аса көңілін аулады,бірақ бұнымен Дарвин коллекциясы шектеліп қойған жоқ.Ол автогрофтар,конверттер,мөрлерді де жинаудан жалықпаған.Оның мұндай нәрселермен айналысуы әкесі жағынан еш түсінушілік таппаған көрінеді. 1825 жылы Дарвин Эдинбург университетінде бекітіліп, екі жыл бойы медициналық карьераға дайындалды,әйткенмен оның бұл ойы сәтсіздікпен аяқталып,ол сол кезден бастап дін қызметкері болуды армандап,Кэмбриджге түседі.Бірақ бұл курсты аяқтаған жас маман тек “oi polloi” көбісі деген атақ алады. Дарвин ғалымдармен,натуралистермен көп араласып,ғылым үйірмелеріне баруды ұнатты. Эдинбург университетінде Чарльз геолог Энсворт және Кольдстрем мен Грант атты зоолог достарын тапты.Оларға көмектесем деп әр түрлі биологиялық эксперементтер жасады.Осы уақытта Дарвин өзінің бірінші (басылып шықпаған) жұмысын аяқтады.Оның ішінде өзінің ойын ашық білдіріп,тиянақты пысықтап бітіреді.Ал Кэмбриджде ол ботаник Генслоны жақсы танып оның барлық саладағы білімдеріне таң қалып жатқан.Генсло әр түрлі экскурсияларға,үйірмелерге Дарвинді де шақырып жүрген.Ондай практиканы пайдаланып Чарльз натуралист-коллектор болды,қайткенмен ол ешбір анық сұраққа жауап іздеуге тырыспады. Генсло көмегімен Дарвин коллектор болып капитан Фицроймен экскурсияға аттанбақшы болды.Экскурсия Бигль кемесінде барлық жер шарын айналып өтуді көздеді.Дарвин бұл саяхатта бес жыл болып (1831-1836) табиғат ананың бар сырлары мен түрлерін біліп шығуға тырысты. Дарвин коллекциялары Овэном, Ватергаузен,Гульд,Беллем мен Джинингс арқылы дұрысталып,бақылыудан өтті.Бұл үлкен де қиын жұмыс “Зоология путишествия Бигля” атанып,баспадан шықты.
