Жылқышы (құс)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Жылқышы
Woodcock earthworm.jpg
Амандық күйі
Status iucn3.1 LC.svg
Least Concern (IUCN3.1) [1]
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар
Табы: Құстар
Сабы: Татреңтәрізділер
Тұқымдасы: Scolopacidae
Тегі: Scolopax
Түрі: S. rusticola
Екі-есімді атауы
Scolopax rusticola
Linnaeus, 1758

Жылқышы (лат. Scolopax rusticola) – татреңтәрізділер отрядына жататын ірі құс.

Таралуы[өңдеу]

Қазақстанда Жайық өзенінің аңғарында, Оңтүстік Алтай мен Солтүстік Тянь-Шань тауларында мекендейді.

Миграция[өңдеу]

Қыркүйекқазан айларында жылы жаққа қайтады. Африканың солтүстігі мен Еуропаның оңтүстігінде қыстап шығады. Зиянды шегіртке мен қоңыздарды жеп пайда да келтіреді.

Сипаттама[өңдеу]

Дене тұрқы 35 – 38 см, салмағы 270 – 350 г. Қауырсыны қошқыл қоңыр, арқасы ала теңбіл, бауырында көлденең қара жолақтары болады. Тұмсығы ұзын, ұшы сәл жалпақтау болып келеді. Аяғы қысқа.

Қоректенуі[өңдеу]

Негізінен шұбалшаңмен, жәндіктердің дернәсілдерімен, ал көктемде және күзде жидектермен қоректенеді.

Көбеюі[өңдеу]

Жұп түзбей жеке-дара тіршілік етеді. Жылқышы – жыл құсы. Наурыздың аяғында ұшып келіп, мекиені қалың ормандардағы ағаш, бұта түбіне ұя жасап, оған 4 қара дақтары бар қоңыр жұмыртқа салады да, 22 – 24 күн басып, балапандарын өзі ғана өрбітеді.[2]

Тағы қараңыз[өңдеу]

Жылқышы - тырдуның басқа аты.

Пайдаланған әдебиет[өңдеу]

"Қазақ Энциклопедиясы"

  1. BirdLife International (2004). Scolopax rusticola. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 11 May 2006. Database entry includes justification for why this species is of least concern
  2. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3