Жылқышы (құс)

Жылқышы
Амандық күйі
Least Concern (IUCN3.1) [1]
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар Жамағаты: Хордалылар Табы: Құстар Сабы: Татреңтәрізділер Тұқымдасы: Scolopacidae Тегі: Scolopax Түрі: S. rusticola
Екі-есімді атауы
Scolopax rusticola Linnaeus, 1758

Жылқышы (лат. Scolopax rusticola) – татреңтәрізділер отрядына жататын ірі құс.

Таралуы

Қазақстанда Жайық өзенінің аңғарында, Оңтүстік Алтай мен Солтүстік Тянь-Шань тауларында мекендейді.

Миграция

Қыркүйек – қазан айларында жылы жаққа қайтады. Африканың солтүстігі мен Еуропаның оңтүстігінде қыстап шығады. Зиянды шегіртке мен қоңыздарды жеп пайда да келтіреді.

Сипаттама

Дене тұрқы 35 – 38 см, салмағы 270 – 350 г. Қауырсыны қошқыл қоңыр, арқасы ала теңбіл, бауырында көлденең қара жолақтары болады. Тұмсығы ұзын, ұшы сәл жалпақтау болып келеді. Аяғы қысқа.

Қоректенуі

Негізінен шұбалшаңмен, жәндіктердің дернәсілдерімен, ал көктемде және күзде жидектермен қоректенеді.

Көбеюі

Жұп түзбей жеке-дара тіршілік етеді. Жылқышы – жыл құсы. Наурыздың аяғында ұшып келіп, мекиені қалың ормандардағы ағаш, бұта түбіне ұя жасап, оған 4 қара дақтары бар қоңыр жұмыртқа салады да, 22 – 24 күн басып, балапандарын өзі ғана өрбітеді.^[2]

Тағы қараңыз

Жылқышы - тырдуның басқа аты.

Пайдаланған әдебиет

"Қазақ Энциклопедиясы"

1. BirdLife International (2004). Scolopax rusticola. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 11 May 2006. Database entry includes justification for why this species is of least concern
2. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3