Збигнев Бжезинский

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
A.
Збигнев Бжезинский.

Бжезинский Збигнев (пол. Zbigniew Kazimierz Brzeziński; 28 наурыз 1928, Варшава немесе Харьков) — АҚШ мемлекет қайраткері, ғалым. Философия докторы (1953), профессор (1960).

Өмірбаяны[өңдеу]

Әкесі отбасымен 1938 жылы Монреальдағы (Канада) Польша консулдығына жұмыс істеуге келіп, екінші дүниежүзілік соғыстан соң еліне оралудан бас тартқан.

З.Бжезинский 1949 жылы Мак-Гилл (Канада), кейін Гарвард (АҚШ) унверситеттерін бітірген.

19531960 жылдары Гарвард университетінде (Орыс зерттеу орталығы, 1956 — 60 жылдары Халықаралық мәселе орталығы) ғылыми зерттеумен айналысқан.

1960 жылы Колумбия университетінде (Нью-Йорк) профессор, сонымен бірге 1962—77 жылдары Коммунизм мәселелері институтында директор қызметін атқарған.

19771981 жылдары АҚШ президентінің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі көмекшісі, АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мүшесі болған.

19811989 жылдары Джорджтаун (Вашингтон), Колумбия университеттерінде жұмыс істеді.

19891999 жылдары Джон Хопкинс университетінде халықараралық қатынастар бөлімін басқарды.

Шығармалары[өңдеу]

З. Бжезинский еңбектерінде кеңестік саясат идеологиясы мен билігі, коммунизмнің болашағы жоқтығы мәселелері қарастырылған. Олардың ішінде:

  • “Толассыз тазартушылық — кеңестік тоталитаршылдыққа тән саясат” (1956),
  • “Кеңес Одағы үкіметі және идеологиясы” (1962),
  • “Екі дәуір тоғысында” (1970),
  • “Үкімет және принцип” (1983),
  • “Ойын жоспары: кеңес-американ бәсекелестігінің геостратегиялық шеңберлері”;
  • “Ұлы құлдырау: XX ғасыр басында коммунизмнің пайда болуы мен ақыры” атты іргелі еңбектері дүние жүзі ғалымдарына кеңінен танымал.

Соңғы кітабында КСРО-ның ішкі және сыртқы саясатын терең де жан-жақты зерттеу нәтижесінде бұл империяның да ыдырауға ұшырайтындығы туралы дәйекті ғылыми болжам жасады. З.Бжезинский КСРО құрамында болған халықтардың ұлт-азаттық күресіне қолдау көрсетті. Еңбектерінде отарлық тәртіп пен ұлттық езгі кеңес империясының құлдырауына әкелетіндігіне баса назар аударды. 20 ғасырдың 90-жылдарынан бастап бұрынғы КСРО ауқымындағы, оның ішінде Орталық Азиядағы геосаяси жағдай мен жаңадан пайда болған тәуелсіз мемлекеттердің болашағы туралы мәселелермен шұғылданды.[1][2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. “Қазақстан" энциклопедиясы”, II-том
  2. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7