Иван III Васильевич

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Иван III Васильевич (Ұлы Иван есімімен танымал ; 22 қаңтар 1440 — 27 қазан 1505) —1465-1505 жылдар аралығындағы мәскеудің лы князі, мәскеудің ұлы князі Василия II Васильевич Темныйдың ұлы. Иван Васильевичтің басқаруы тұсында Мәскеу маңындағы орыс жерлерінің басым бөлігі бірігіп, жалпыорысмемлекеттік орталығына айналуына себепкерлік етті. Елді ордын хан үкіметінен іржола босатуға қол жеткізілді; Сот ісі - мемлекет заңдарының жинағы қабылданды және бірнеше жергілікті жер иелену жүйесіне байланысты реформалар жасалды.

Балалық және жастық шағы[өңдеу]

Иван III 1440 жылы 22 қаңтарда мәскеудің ұлы князі Василий Васильевичтің[1]. отбасында дүниеге келді. Иванның анасы Мария Ярославна үлесті князь Ярослав Боровскийдің қызы. Ол апостол Тимофейдің еске алу күнінде туған және осыған орай өзінің Тимофей атты "бірінші есімін" иеленді. Жуық арадағ шіркеу мерекелерінің бірі әулие Златоус Иоаннаның айтулы күні болатын. Осыған орай көпке танымал тұлғаның есімі жас балаға берілді. Иван ІІІ ерте балалық шағы жайындағы мәліметтер сақталмаған, алайда ол өз әкесінің сарайында тәрбие алған болуы керек.

Ұлы князьдік таққа келу[өңдеу]

Сыртқы саясат[өңдеу]

«Жер жинағы»[өңдеу]

Новгородтың қосылуы[өңдеу]

Картина К. В. Лебедева «Марфа Посадница. Уничтожение новгородского веча»
Стояние на Угре. Миниатюра летописного свода (XVI век)
Картина Н. С. Шустова «Иоанн III свергает татарское иго, разорвав изображение хана и приказав умертвить послов» (1862)

Противостояние с Великим княжеством Литовским и Пограничная война 1487—1494 годов[өңдеу]

Литовск Ұлы княздігімен қарсыласу және 1487-1494 жылдардағы Шека

Крым хандығымен Одағы[өңдеу]

Крымский хан Менгли-Гирей (фрагмент османской миниатюры XVI века)

Казан хандығымен қарым-қатынасы[өңдеу]

Солтүстік-батыс бағыт: Ливонмен және Швециямен соғыстары][өңдеу]

Литвамен соғыс 1500—1503 жылдар[өңдеу]

«Жер жинау» мен «тверді алудың» жалғасы[өңдеу]

Память: Иван III на почтовой марке России, 1995

Пермь мен Юграға саяхат[өңдеу]

Ішкі саясат[өңдеу]

Жаңа қосылған жерге ықпал ету[өңдеу]

Мәдени және идеологиялық саясат[өңдеу]

Сәулет өнері[өңдеу]

Әдебиет[өңдеу]

Үкімет идеологиясы , лауазым және елтаңба[өңдеу]

Прорисовка великокняжеской печати, датируемой 1497 годом

Шіркеу саясаты[өңдеу]

Алғашқы қақтығыстар[өңдеу]

1490 жылғы дінбұзарлық пен жиылыс[өңдеу]

Жанұясы мен таққа мұрагер отырғызу мәселесі[өңдеу]

Софья Палеолог. Реконструкция С. А. Никитина, 1994 г.

Ұлы князьдің қазасы[өңдеу]

Тұлғасы мен мінезі[өңдеу]

Иван III Васильевич. Гравюра из «Космографии» А. Теве, 1575 год

Басқаруының қорытындысы[өңдеу]

Сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Иван был вторым сыном княжеской четы, однако старший сын Юрий умер в раннем возрасте.