Исатай ауданы
| Исатай ауданы | |
| Ел: |
Қазақстан |
|---|---|
| Кіреді: | |
| Енеді: |
6 ауылдық округ |
| Әкімшілік орталығы: | |
| Құрылған уақыты: | |
| Ресми тілі: |
Қазақ тілі |
| Тұрғыны (2010): |
25 249[1] (7 орын) |
| Тығыздығы: |
1,6 адам/км² |
| Жер аумағы: |
14,7 км² (4 орын) |
|
|
|
| Уақыт белдеуі: | |
| Телефон коды: |
+7 71231 |
| Пошта индекстері: |
0603XX |
| Автомобиль коды: |
E |
Исатай ауданы – Атырау облысының солтүстік-батысындағы әкімшілік бөлініс.
Мазмұны |
[өңдеу] Жалпы сипаттама
Аудан 1928 жылы құрылды. 1997 жылы облыстың Құрманғазы және Махамбет аудандары жерлерін қосу негізінде құрылды. Жер аумағы 14,7 мың км2. Тұрғыны 24,3 мың адам, орташа тығыздығы 1 км2-ге 1,6 адамнан келеді (2008). Аудандағы 25 елді мекен 6 ауылдық әкімшілік округке біріктірілген. Аудан орталығы – Аққыстау аулы Батыс Қазақстан облысының Бөкей ордасы ауданымен, батысында Атырау облысының Құрманғазы, солтүстігінде Индер, шығысында Махамбет аудандарымен, оңтүстігінде Каспий теңізімен шектеседі. Исатай ауданының жері түгелімен Каспий ойпатының орталық бөлігінде, шөлдік белдемде орналасқан. Батысының басым бөлігін төбешікті Нарын, Бозанай және Меңтеке кұмдары, шығыс бөлігін Жайық алабы және Каспий жазығы алып жатыр.
[өңдеу] Негізгі кен байлықтары
мұнай мен газ. Олардың кен орындары ауданның оңтүстік-шығыс жағында, Каспий теңізінің жағалауына таяу орналасқан. Барланғандары: Забурунье, Сазанкұрақ, Октябрь, Мартыши, Ровное, Камышитовое, Батыс және Оңтүстік-шығыс Новобогат кен орындары. Жер беті сулары ауданның тек оңтүстік-шығыс жағында кездеседі.
[өңдеу] Өсімдіктері мен жануарлар дүниесі
Өсімдіктері құмды жерлерде сораң шөптер, сортаң жерлерде сораң,жусан, бұйырғын өскен. Теңіз жағасында қамыс, құрақ, т.б. өседі. Жануарлар дүниесінен ақ бөкен, қасқыр, түлкі, қоян; суында қаз, үйрек, шағала, қызғыш, шымшық, т.б. мекендейді. Каспий теңізінде бірнеше бағалы балық түрлері бар.
[өңдеу] Елді мекендері мен көлік жолдары
Ең ірі : Аққыстау, Ақтоғай, Жанбай, Манаш, Исатай, Х.Ерғалиев, Чапаев аудандары. Исатай ауданы өнеркәсіпті және мал шаруашылықты аудан. Өнеркәсібі 1968 ж. Мартыши мұнай-газ кен орнын игеру негізінде мұнай кәсіпшілігін құруға байланысты дамыды. Бұдан кейін пайдалануға Забурунье, Октябрь, Ровное мұнай-газ кен орындары берілді, ұзындығы 85,6 км Атырау – Мартыши мұнай құбыры іске қосылды. Ауданның оңтүстік жағымен Атырау –Астрахан т. ж. мен автомобиль жолы, Қиғаш – Атырау өзен су құбыры өтеді.
[өңдеу] Аймақ жері
Аймақ жері - жазық, Каспий жағалауына орналасқан, шөлейтті, жазық, топырақтың қабаты тұзды, сортаң, құрғақ. Оның қиыр солтүстік-шығыс жағымен Жайық өзені ағып өтеді. Исатай ауданының жері құмдақ және сортаң сұр топырақты болып келеді.
[өңдеу] Шаруашылығы
Айналысатын негізгі - мал шаруашылығы, малдың етін өндіру. 2009 жылы (қаңтар-қазан) өндірілген ет 4,4 мың тонна (тірі салмақта), сиыр сүті - 3,4 мың тонна, жұмыртқа - 154 мың дана өндірілді. 2009 жылдың 1 қарашасына аудандағы мүйізді ірі қара саны - 11,6 мың бас, қой мен ешкі - 50,9 мың бас, жылқы - 8,8 мың бас, түйе - 7,4 мың бас болды. Ауданда «Жайықмұнайгаз» басқармасынан басқа «Сазанқұрақ» қазақ американ бірлескен кәсіпорны, «Прикаспиан Петролеум», «Потенциал Ойл», «Жанбай», «Светланойл», «НБК» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері орналасқан. Сонымен қатар Аққыстау селосында «Әдемі үй» ЖШС-гінің қарамағындағы кірпіш зауыты жұмыс жасайды. Атырау облысы статистика департаментінің мәліметі бойынша экономиканың нақты секторында 2009 жылдың қаңтар-қазанына 2008 жылғы қаңтар - қазанға %-бен кен өндіру өнеркәсібі -97,0, ауыл шаруашылығы - 104,7.[2]
[өңдеу] Пайдаланылған әдебиеттер
- ↑ ҚР елді мекендерінің тұрғындар саны
- ↑ “Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
[өңдеу] Сыртқы сілтеме
 |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
 Атырау облысы |
||
|---|---|---|
| Аудандар | Жылыой · Индер · Исатай · Құрманғазы · Қызылқоға · Мақат · Махамбет |  |
| Облыстық бағыныстағы қалалар | Атырау | |
