Ислам Әріптестік Ұйымы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
the Organisation of the Islamic Conference орналасуы
Headquarters Джидда, Сауд Арабиясы
Ресми тілдер Араб тілі, Ағылшын тілі, Француз тілі
Мүшелігі 57 member states
Басшылары
 —  Генераль Сәркатип Әкмәлетдин Ихсаноглы
Ғаламтор торабы
http://www.oic-oci.org/

Ислам Ынтымақтастық Ұйымы (ИЫҰ)(2011 жылдың 28 маусымына дейін - Ислам конференциясы ұйымы (ИКҰ)) 1969 жылы 25 қыркүйекте мұсылман мемлекеттерінің бастамасымен құрылған. Бүгінгі таңда 57 ел мүше, жалпы халық саны 1,2 миллиардқа жетіп отыр. Ұйымға Ресей, Босния және Герцеговина, Тайланд бақылаушы ретінде қатысады. Ұйымның штаб-пәтері Сауд Арабиясының Джидда қаласында орналасқан. ИҚҰ-ның басшысы – Бас хатшы, ал атқарушы органы – Бас хатшылық деп аталады. Бас хатшыны мүше елдер Сыртқы министрлер конференциясында бір мәрте 4 жылға сайлайды. Ұйым жанынан ашылып, дербес жұмыс істейтін төмендегідей органдар мен құрылымдар бар. Олар Ислам даму банкі, Ислам жаңалықтары агенттігі, Экономика және мәдени мәселелер жөнінде ислам комиссиясы, Иерусалим қоры, Ислам астаналары ұйымы, Ислам ғылыми-техникалық даму қоры және тағы басқалар.

Тарихи шолу[өңдеу]

ИЫҰ-ның пайда болуының негізінде діни оқиға жатқанын естен шығармағанымыз абзал. Израильдің сионистік топтары Ислам әліміндегі ең қасиетті саналатын Әл-Акса мешітін өртеп жібергеннен кейін, осындай шектен шыққан оқиғалардың алдын алу үшін Ислам конференциясы ұйымы құрылғаны белгілі. Қазіргі таңда ұйымның құрамында Ислам даму банкі мен Ислам білім беру ұйымдарының жұмысы жемісті болып тұр. Ал саяси мәселелердің түйінін тарқатуға ұйымның мүмкіндігі болмауда. Ислам елдері конференциясы ұйымының қанат жаюына Батыс елдері мүдделі емес. Мәселен, Мысыр кезінде Араб әлемін айрандай ұйытатын мүмкіндікке ие болды. Өкінішке орай, олар Израильмен соғыста жеңіліп, Израиль мен АҚШ-тың құпия келісімін қабылдауға мәжбүр болғанын бәріміз білеміз. Осыдан кейін Мысыр мен өзге Араб елдері арасында салқындық пайда болғаны белгілі. Бүгінде Араб елдері арасында Израильдің тек Мысырмен ғана дипломатиялық байланысы орнаған

Мүше елдер[өңдеу]

ИЫҰ-ға 57 мемлекет мүше, 5 мемлекет бақылаушы дәрежесіне ие

Ислам Әріптестік Ұйымы картасы: мүшелері (жасыл) мен бақылаушылары (қызыл), Үндістан мен Филиппин (көк)-blocked
Мүше мемлекет Қосылды Деректер
 Ауғанстан 1969 Тоқтатылған 1980 - Наурыз 1989
 Алжир 1969
 Чад 1969
 Мысыр 1969 Тоқтатылған May 1979 - Наурыз 1984
 Гвинея 1969
 Индонезия 1969
 Иран 1969
 Иордания 1969
 Кувейт 1969
 Ливан 1969
 Либия 1969
 Малайзия 1969
 Мали 1969
 Мавритания 1969
 Марокко 1969
 Нигер 1969
 Пәкістан 1969
 Палестина[1], represented by the Palestine Liberation Organisation 1969
 Сауд Арабиясы 1969
 Сенегал 1969
 Судан 1969
 Сомали 1969
 Тунис 1969
 Түркия 1969
 Йемен 1969 1990 жылдан бері Йемен Республикасы Йемен Халықтық Демократиялық Республикасымен бірікті
 Бахрейн 1970 2003 жылдан бері Бахрейн Патшалығы ретінде
 Оман 1970
 Катар 1970
 Сирия 1970
 БАӘ 1970
 Сиерра-Леоне 1972
 Бангладеш 1974
 Габон 1974
 Гамбия 1974
 Гвинея-Бисау 1974
 Уганда 1974
 Буркина-Фасо 1975
 Камерун 1975
 Комор аралдары, Union of (previously Federal Islamic Republic of) the 1976
 Ирак, 1976
 Мальдивтер, 1976
 Джибути, 1978
 Бенин, 1982
 Бахрейн Darussalam, Sultanate of 1984
 Нигерия, Federal Republic of 1986
 Әзірбайжан, 1991
 Албания, 1992
 Қырғызстан, 1992
 Тәжікстан, 1992
 Түрікменстан, 1992
 Мозамбик, 1994
 Қазақстан, 1995
 Өзбекстан, 1995
 Суринам, 1996
 Того, 1997
 Гайана, 1998
 Кот-д-Ивуар, 2001
Тоқтатылды немесе шықты
 Zanzibar Jan 1993 Шықты тамыз 1993
Бақылаушы елдер
 Босния және Герцеговина 1994
 Орт. Африка 1997
 Солтүстік Кипр Солтүстік Кипр Түрік Республикасы 1979 Ресми 2004
 Тайланд, патшалығы 1998
 Ресей Федерациясы 2005
Бақылаушы Ислам мекемесі немесе Коммуналары
Moro National Liberation Front 1977
Бақылаушы Ислами Институттар
Parliamentary Union of the OIC Member States 2000
Islamic Conference Youth Forum for Dialogue and Cooperation 2005
Бақылаушы Халықаралық Мекемелер
League of Arab States 1975
United Nations 1976
Non-Aligned Movement 1977
Organisation of African Unity 1977
Economic Cooperation Organisation 1995

Мүшелікке талпыныс[өңдеу]


  •  Үндістан - India has shown an interest in joining the OIC as an observer nation.[2] While India's candidacy is supported by some OIC members including Saudi Arabia,[3] some OIC members like Pakistan have blocked India's inclusion into the OIC, arguing India's inclusion in OIC is against the rules of OIC, which state that an aspirant should not have an ongoing conflict with a member state.[4]
  •  Филиппиндер - The Philippine government has made attempts to join the OIC, but this was opposed by the OIC observer in the country, the Moro National Liberation Front, which finds it unnecessary. In 2009, the country's bid has received stronger support and has been advocated by countries such as Indonesia, Malaysia, Iran, and the United Arab Emirates, among others.[5][6][7][8]

Қазақстанның ИҚҰ шеңберіндегі ынтымақтастығы[өңдеу]

Қазақстан 1995 жылы Ислам Конференциясы Ұйымының мүшелігіне қабылданды. Ислам әлемімен белсенді ықпалдастық - Қазақстанның сыртқы саясатының басым бағыттарының бірі. Өз жағынан Ислам әлемі Қазақстанды мұсұлман қоғамдастығының ажырамас мүшесі ретінде қарастырады.

ИҚҰ-ның қатарына енгеннен кейін Қазақстан Бас хатшылықпен, субсидиялық мүшелермен және Ұйым институттарымен қарым-қатынасын тұрақты дамытуға тырысуда. Қазақстан делегациялары ИҚҰ-ның барлық ірі шараларына қатысты, олар: (1997 ж. желтоқсанда Тегеранда (Иран) өткен ИҚҰ-ның 8-ші Саммиті, 2000ж қарашада Доха (Катар) қаласында ИҚҰ-ның 9-ші Саммиті және 2003 ж.қазанда Путраджайяда (Малайзия) 10-ші Саммит), Сыртқы Істер министірледің мәслихаттары (24-ші СІММ-нен Джакартада (Индонезия) 1996 ж. желтоқсанда өткен 33-ші СІММ-ге Бакуда (Әзірбайжан) 2006 ж. маусымға дейін), осыған қоса әржылдық үйлестіру СІММ БҰҰ-ның Бас ассамблеяның жұмыс барасында.

Қазақстанның мұсылман елдерімен қарым катынастарын арттыру еліміздің ұзақ мерзімді мүдделерімен қатар, ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2006 жылғы 1 мамырдағы жолдауына сәйкес келеді.

Қазақстан полиэтникалық және көпконфессионалдық ел бола отырып, өркениеттер мен діндер арасындағы диалогті дамытуға бағытталған глобалдық процесті толығымен жақтайды. Сондықтан, Қазақстанның ИКҰ жұмысына басқа да ірі аймақтық және глобалдық ұйымдармен қатар, белсенді қатысуы, қазіргі таңда үлкен маңызға ие.

ИКҰ шеңберінде мәдениеттердің жақындасуы және өркениет диалогы дамуы мәселелерінің артуына байланысты Қазақстанның әлемдік және дәстүрлі діндердің жиналысын шақыру туралы бастамасына қолдау көрсету жөніндегі 2005 ж. маусымда ИКҰ-ның СІМ 32-кеңесінің резолюциясын қабылдау жұмыстары атқарылды.

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Ескермелер[өңдеу]