Исләм
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| Исләм дініне байланысты мақалалар Исләм |
| Нанымдары мен рәсімдері |
|
Құдайдың жалғыздығы |
| Ең маңызды тұлғалары |
|
Мұхаммед |
| Мәтіндері мен заңдары |
|
Құр'ан • Сунна • Хадис |
| Исләмдағы тармақтар |
|
Сүнни • Шиға • Хариджилер |
| Қоғамдық жақтары |
|
Исләмтану • Тарихы |
| Тағы қараңыз |
Исләм — Ибраһим діндері деген ұясынан шыққан әлем діні.
Ағымда 1 миллиард 300 милионнан астам халқы ұстанып отырған деп саналады.
[өңдеу] Тарихы
Исләм діні жазирату-л-араб деп аталатын осы күнгі Араб түбегінде дүниеге келді. Мұсылмандар Құран Кәрімді осы елдегі Құрайш тайпасынан шыққан Абд-Алла ұлы Мұхаммед пайғамбарға Алла тағала қасиетті уахи етті деп санайды.
Мұсылмандар жаңа дін жаратылғаннан аз жылдардан соң Араб түбегінен шағындап шығып, осы күнгі Сүрия, Паластин, Ирақ жеріне жетті, Исләмды ту еткен араб қосындарының бір бөлігі Қызыл теңізден өтіп Мысырға табан тіреді, соңыра әрі қарай қазіргі Мағриб араб елдеріне де байрағын желбіретті. Либия, Тунисия, Әлжезаир, Мағрибия (Марокко) исләмге мойынсұнды.
711 ж.ы мағрибтық мұсылмандар жаңа дінді жалау етіп Атлант мұхиты мен Жерорта теңізі бөліп жатқан Жебелі-Тарық бұғазынан өтіп, Андалусияға (Испанияға) аяқ басты. Олар сондай-ақ Испания мен Франция арасындағы Пиреней тауларына да жетті. Кейінірек Ислам діні Солтүстік Африка ғана емес, Орталық Африканың да біраз жерлері мен елдеріне тарады.
Араб жасақтары тек Батысқа ғана емес, сондай-ақ осы күнгі Кіші Азия мен Кавказ тауларына да ат басын бұрды. Бірте-бірте жаңа дін Мауараннаһр деп аталған Орта Азиядағы түркілер өлкесіне де жетті. Бұқар мен Самарқан, Шаш (Ташкент) пен Отырар, Хорезм өлкесі де исләмды қабылдады.
Сөйтіп Ислам діні 9 — 10 ғ.10 ғғ. сұнниттік бағытта бірте-бірте түркілер әлемінде де нығая бастады. Әйтсе де қазақ жеріне түгел тарап, біржола орнығуына әлі де біраз уақыт қажет еді.
[өңдеу] Негізгі қағидалары
Исламда бес парыз бар:
- Аллаһтан басқа тәңір жоқ екендігіне және Мұхаммед Аллаһтың құлы әрі елшісі екендігіне куәлік беру;
- Бес уақыт намаз оқу;
- Зекет беру;
- Шамасы жетсе, қажылыққа бару;
- Рамазан айы бойы ораза тұту;
Ол парыздар мұсылманның мойнына бойжеткеннен бастап жүктеледі.

