Каррлар
Каррлар, шраттар[1] - жалаң карстты атыраптарға тән карсты бедердің ұсак беткі пішіндері. Үшкір кырлы қыркалармен бөлінген, қатар-қатар немесе лабиринт тәрізді тік қабырғалы атыздар түрінде (терендігі бірнеше см-ден 1—2 м-ге дейін) орналасады. Әктастардың және басқа тау жыныстарының бетін атмосфералық, сирегірек теңіз бен өзен суларының ерітуі нәтижесінде пайда болады. Каррларды
- жарықтық,
- атыздық,
- науалық,
- қабырғалық,
- қуыстық, т.б. деп бірнеше типке ажыратады. Үлкен аланды алып жаткан Каррлар каррлық өріс түзеді.
Алдымен әктас массивінің бетінде терең атыздар пайда болады. Кардың жаралуы атмосфералық сумен байланысты. Көмір ықпқылына байыған су жарықшақтарға еніп, олардың шеттерін ерітіп, біртіндеп шағын тесіктер мен шайылымдар жаралады. Судың бағытталған ағысы пайда болысымен, шайылымдар мен тесіктерде әктастың шаймалану процестері күшейеді. Нәтижесінде тар қырқалармен бөлінген атыздар мен науашалар жүйесі қалыптасады[2]
[өңдеу] Пайдаланған әдебиет
- ↑ Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мекгеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6
- ↑ Байбатша Ә.Б.Жалпы геология (Жер динамикасы): Оқулық.Алматы: ҚазҰТУ. -364 б. Сурет- 132. Кесте-30. Әдебиеттер тізімі 15 атay. ISBN 987-601-228-001-2
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
 |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
