Кептер

Pigeons and Doves; Қазбалық ауқымы: Early Miocene – Recent
	; Feral Pigeon (Columba livia domestica) in flight
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі:	Animalia;
Жамағаты:	Chordata;
Кіші жамағаты:	Vertebrata;
Табы:	Aves;
Сабы:	Columbiformes;
Тұқымдасы:	Columbidae; Illiger, 1811

Кептер (Columbіdae) – кептертәрізділер отрядының бір тұқымдасы.

Жер шарында кең таралған (тек полюстік облыстарда кездеспейді). Қазақстанда 2 туысы: кептер (6 түрі) және түркептер (4 түрі) бар. Кептерлердің қолға үйретілген түрін халық арасында – көгершін деп атайды. Республиканың оңт. жартысында көк кептер (Columba lіvіa); Алтай, Тарбағатай, Сауыр, Жетісу (Жоңғар) Алатауы, Солт. және Батыс Тянь-Шаньда құз кептер (Columba rupestrіs); Жайық өз-нің аңғарында дыркептер (Columba palumbus), Арал т-нен Алакөл қазаншұңқырына дейінгі шөл далада қоңыр кептер (Columba eversmannі) таралған. Сондай-ақ, республиканың таулы аймақтарындағы жалпақ жапырақты орман белдеуінің етегінде түркептер (Streptopelіa turtur); шығыста, оңт. аймақтағы тауларда, орманды далада, далалық жерлерде үлкен түркептер (Streptopelіa orіentalіs) кездеседі. Кептерлердің қанатының ұзындығы 180 – 250 мм, салм. 240 – 350 г (дыркептер – 600 г-дай). Басы кішкентай, тұмсығы түзу, сирағы қысқа болады. К-лердің көпшілігінің қауырсындары құлпырып тұратын алуан түсті келеді. Үнемі топтанып жүреді. Жұбын жазбайды. Дыркептер, түзкептер, қоңыр кептер, түркептер, үлкен түркептер – жыл құсы, қалған түрлері – отырықшы құстар. 2 ақ жұмыртқасын мекиені мен қоразы 14 – 30 күн бойы кезектесіп басады, балапандарын екеулеп қоректендіреді. Ағаш басына, жартасқа, жардағы інге, қора-жайға, кейбір түрлері жерге ұялайды. Көбі жылына 2 рет, кейбіреуі 4 – 5 рет жұмыртқалайды. Жұмыртқаны жарып шыққан қызылшақа балапан әбден қанаттанғанша (25 тәулік бойы) ұядан ұшпайды. Өсімдік тұқымымен, астық тұқымдастарының дәнімен, шошқа жаңғақпен қоректенеді. ^[1]