Кордоба хилафаты

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Кордоба Халифат бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
[[Category:929жылы құрылғандар|Кордоба, 929]][[Category:1031жылы таратылғандар|Кордоба, 1031]]
خلافة قرطبة
Khilāfat Qurṭuba
Қуртуба Хилафаты
Coras del Emirato de Córdoba.png
929 – 1031 Location map Taifa of Córdoba.svg
 
Taifas2.gif

Flag of Кордоба

Flag

Location of Кордоба
Caliphate of Córdoba (green), c. 1000.
Астанасы Кордоба
Тіл(дері) Араб тілі, Бербер тілі, Мозарабик, Иврит
Government Not specified
History
 - Абдуррахман II Кордобаның халифасы боп жарияланды[1] 929
 - Disintegrated into several independent taifa kingdoms 1031
Area
 - 1000 est. 600 000 km² (231 661 sq mi)
Today part of  Gibraltar (Құрама Патшалық)
 Morocco
 Portugal
 Spain
Califato de Córdoba - 1000.svg

Кордова хилафатыПиреней түбегінде 929 – 1031 жылдар аралығында салтанат құрған мұсылман мемлекеті. Пиреней түбегін арабтар мен берберлер жаулап алғаннан кейін Кордоба әмірлігі (756 – 929 жылдары) құрылып, астанасы Кордоба қаласы болған. Абдуррахман II 929 ж. өзін халифа деп жариялағандықтан әмірлік Кордова хилафатына айналды. Кордова хилафаты 10 ғасырдың аяғы мен 11 ғасырдың басында аса қуатты мемлекет болды. Кордова хилафаты билеушілері жікшілдік пиғылдағы араб-бербер тайпа көсемдерін талқандап, түбектегі христиан мемлекеттерімен жүргізілген соғыстарда үлкен жеңістерге жетті. Нәтижесінде Кордова хилафаты саяси-экономикалық жағынан айтарлықтай нығайып, сауда мен мәдениеттің өркендеуіне кең жол ашылды. Бірақ билеушілер арасында үздіксіз болып тұратын тақ таластары ел ішінде өзара соғыстар туғызды. Соғыстар кезінде бай қалалар қирап, егіншілікпен айналысқан аймақтар қаңырап бос қалды. 1031 ж. Кордова хилафаты бірнеше ұсақ әмірліктерге бөлініп кетті.

Тарихы[өңдеу]

756 – 1031 жж. болған мемлекет - Кордоба, Хилафатының елордасы өз уақыта Еуропаның ең үлкен және байлық қаласы болды.

Кордоба қаласы

7 ғасырда араблар солтүстік Африкадан Испанияға келіп, Кордоба Хилафаты орнатылған. Осы уақыта солтүстік Испания, және Португалияда Христиан патшалықтар: Арагон, Кастилия, Наварра және Астурия болды, олар арабтармен жаугершілік күресу — «Reconquista» (ұрып өзіне қарату) басталды. «Reconquista» 722 ж. Ковадонга шайқасымен басталды, христанлар жеңіс алып, Астурия патшалығы жасады. Сондықтан араблар пиреней тауларға кеттіп, фрасиамен соғысу бастады. 1469 ж. Кастилия мен Арагон патшалықтар бірлесті, және бір мемлекет – Испания істеді. 1492 ж. христиандар ең соңғы мұсылман мемлекеті – Гранада патшалығын басып алды.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Azizur Rahman Syed The Story of Islamic Spain — New Delhi: Goodword Books, 2001. — P. 129. — ISBN 978-81-87570-57-8.

Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том