Лейцит

Leucite
Leucite crystals in a rock from Italy
Негізі
Категориясы	tectosilicates
Химиялық формуласы	K[AlSi2O6]
Strunz classification	9.GB.05
Сингониясы	Tetragonal 4/m dipyramidal
Unit cell	a = 13.056 Å, c = 13.751 Å; Z = 16
Ерекшеліктері
Түсі	White to grey
Кристал пішіні	Commonly as euhedral, pseudocubic crystals; rarely granular, massive
Сингониясы	Tetragonal
Twinning	Common and repeated on {110} and {101}
Үгітіндісі	Poor on {110}
Агреттары	Conchoidal
Tenacity	Brittle
Моль шкаласы қаттылығы	5.5 - 6
Diaphaneity	Transparent to translucent
Үлес салмағы	2.45-2.50
Оптикалық ерекшеліктері	Uniaxial (+)
Refractive index	nω = 1.508 nε = 1.509
Birefringence	δ = 0.001
References	[1]

Лейцит(грек. leіkos — ақшыл) — каркас құрылымды алюмосиликаттарға жататын минерал. Ол калийдің мөлшері жоғары магмалық балқымаларында пайда болады. Хим. формуласы K[AlSi₂O₆]. Құрамында K₂O — 21,5%, Al₂O₃— 23,5%, SiO₂— 55%, аздаған Na, Ca, Tі, Mg, Mn қоспалары ұшырасады. Сингониясы кубтық, 625 ӘС-дан төмен темп-рада кристалданады. Тау жыныстарында кристалдар және сеппелер түрінде кездеседі. Түсі ақ, сұрғылт, түссіз; шыныдай жылтырайды, тұнық; қатт. Моос шкаласы бойынша 5 — 6; тығызд. 2450 — 2500 кг/м3; Л. жоғары темп-рада және төмен қысымда пайда болады. SіO2 мөлшері аз эффузивті және гипабиссалдық сілтілі тау жыныстарына (лейцитит, лейцититтік базальт пен тефрит, шонкинит, италит, т.б.) тән. Тереңдегі сілтілі магмалық тау жыныстарында Л-тің орнына санидин мен гексигоналдық кальсилоттың (KAlSіO4) тұтасып біткен кристалдары пайда болады. Мұндай тау жыныстарды сынныриттер деп атайды. Табиғатта Л. өте сирек ұшырасады. Л. калий және алюминий алу үшін қолданылады. Қазақстанда Есіл өз. бойында кездеседі.