Люксембург

*Groussherzogtum Lëtzebuerg*
*Grand-Duché de Luxembourg*
*Großherzogtum Luxemburg*
Люксембург Ұлы Герцогтығы
Groussherzogtum Lëtzebuerg; Grand-Duché de Luxembourg; Großherzogtum Luxemburg Люксембург Ұлы Герцогтығы
	Ұраны: "Mir wëlle bleiwe wat mir sinn" (Luxembourgish); "We wish to remain what we are"
	Әнұраны: Ons Hémécht ("Our Homeland"); Royal anthem: De Wilhelmus 1;
	Үлгі:Map caption
Елордасы; (және ең ірі қаласы)	Luxembourg; 49°36′N, 6°7′E
Ресми тілдері	Француз тілі, German, Luxembourgish; (de jure since 1984)
Үкімет түрі	Grand duchy
Тәуелсіздік
ЕО мүшелігі	Наурыздың 25 1957
Аумағы
Жұрты
ЖІӨ (АҚТ)	2005 сарап.
ЖІӨ (nominal)	2005 сарап.
АДИ (2004)	0.945 (high) (12th)
Ұлттық ақшасы	Еуро (€)2 (EUR)
Уақыт белдеу(лер)і	CET (UTC+1)
Интернет үйшігі	.lu3
Телефон белгілемесі	+352
	1 Not the same as the Het Wilhelmus of the Netherlands.; 2 Prior to 1999: Luxembourgish franc.; 3 The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states.

Люксембург ұлы герцогтігі — Батыс Еуропадағы мемлекет. Жер аумағы 2,58 мың км2. Халқы 442 мың (2004), 63%-ын Люксембургтің байырғы тұрғындары, 15%-ын португалдар, 5%-ын италиялықтар, т.б. құрайды. Астанасы — Люксембург қаласы Әкімшілік жағынан 3 округке бөлінеді. Мемлекеттік тілдері — француз, неміс тілдері. Халқының көпшілігі христиан — католиктер. Люксембург — конституциялы-монархиялы мемлекет. Мемлекет басшысы — Люксембург өлы герцогы. Жоғарғы заң шығарушы органы — парламент (депутаттар палатасы). Ақша бірлігі — евро (2002).

Люксембургтың солтүстігінде Ардени және Рейн тақта тасты тауларының сілемдері орналасқан, оңтүстігі қыратты жазық. Климаты қоңыржай, теңіздік. Жылдық орташа температурасы қаңтарда 0 — 2ӘС, шілдеде 17ӘС. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 700 — 800 мм. Өзені көп жерінің 1/3-не жуығын орман алып жатыр. Люксембург Рим империясы тұсында Бельгика — Прима провинциясының, ал кейіннен Франк корольдігінің құрамына кірді. 10 ғасырдан Люксембург графтығының құрамында болып, 14 ғасырдан Люксембург герцогтығына қарады, 15 ғасырда Нидерландының 17 провинциясының біріне айналды. 16 ғасырда Нидерланд революциясынан кейін Люксембург Испаниялық Нидерландтың (1714 жылдан Австрия Нидерланды) құрамында қалды. 1794 ж. Австрия үстемдігі жойылып, Люксембург Францияның құрамына кірді. Вена конгресінің (1814 — 15) шешімі бойынша, Люксембург өлы герцогтігі құрылды. Ол Герман одағына кіріп, Нидерланд корольдігімен дербес унияда болды. Люксембургтің қазіргі шекаралары 1839 ж. Бельгия — Нидерланд шарты бойынша белгіленген. Лондон конференциясында (1867) Люксембург “мәңгі бейтарап мемлекет” болып жарияланды. 1948 ж. конституциядағы бейтараптық жөніндегі бап алынып тасталды. Люксембург — өнеркәсібі дамыған ел. Электроника өндірісі, химия өнеркәсібі, цемент, тоқыма кәсіпорындары бар. Экспортқа химия, металлургия өнімдерін, тағамдар мен киім-кешек шығарады, сырттан астық, металл, мұнай, көмір, т.б. әкеледі. Туризм дамыған. Мал, егін, жүзім ш., шарап жасау жақсы дамыған. Люксембург Бөө-на (1945), Еуропа Одаққа (1957), т.б. халықаралық ұйымдарға мүшелік өлттық табысы жылына әр адамға шаққанда 34400 доллар шамасында.