Люксембург
|
Ұлы Люксембург Герцогтігі |
|||||
Координаттар: 49°49′00″ с. е. 6°06′00″ ш. б. / 49.816667° с. е. 6.1° ш. б. (G) (O) |
|||||
| Ұраны: «Mir wëlle bleiwe wat mir sinn» | |||||
| Әнұраны: «Ons Hémécht (Біздің Отанымыз)» | |||||
Люксембургтың орналасуы (қара-жасыл):
— Еуропада (ашық-жасыл және қара-сұр) — Еуропалық одақта (ашық жасыл) |
|||||
| Тәуелсіздік күні | 9 маусым 1815 (Франциядан) | ||||
| Ресми тілдері | люксембургше, французша, немісше | ||||
| Астанасы | Люксембург | ||||
| Ірі қалалары | Люксембург | ||||
| Үкімет түрі | конституциоялық монархия | ||||
| Ұлы Герцог Премьер-министрі |
Анри (Генрих) Жан-Клод Юнкер |
||||
| Жер аумағы • Барлығы • % су беті |
167-ші 2 586,4 км² жоқ |
||||
| Жұрты • Сарап (2010) • Тығыздығы |
502 207 адам (168-ші) 171 адам/км² |
||||
| ЖІӨ • Қорытынды (2010) • Жан басына шаққанда |
64,306 млрд.[1] $ (98-ші) 128 806[1] $ (еуро) |
||||
| Интернет үйшігі | .lu, .eu | ||||
| Телефон коды | +352 | ||||
| Уақыт белдеуі | +1 | ||||
Люксембург ұлы герцогтігі — Батыс Еуропадағы мемлекет. Жер аумағы 2,58 мың км². Халқы 442 мың (2004), 63%-ын Люксембургтің байырғы тұрғындары, 15%-ын португалдар, 5%-ын италиялықтар, т.б. құрайды. Астанасы — Люксембург қаласы Әкімшілік жағынан 3 округке бөлінеді. Мемлекеттік тілдері — француз, неміс тілдері. Халқының көпшілігі христиан — католиктер. Люксембург — конституциялы-монархиялы мемлекет. Мемлекет басшысы — Люксембург өлы герцогы. Жоғарғы заң шығарушы органы — парламент (депутаттар палатасы). Ақша бірлігі — евро (2002). Люксембургтың солтүстігінде Ардени және Рейн тақта тасты тауларының сілемдері орналасқан, оңтүстігі қыратты жазық. Климаты қоңыржай, теңіздік. Жылдық орташа температурасы қаңтарда 0 — 2ӘС, шілдеде 17ӘС. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 700 — 800 мм. Өзені көп жерінің 1/3-не жуығын орман алып жатыр. Люксембург Рим империясы тұсында Бельгика — Прима провинциясының, ал кейіннен Франк корольдігінің құрамына кірді. 10 ғасырдан Люксембург графтығының құрамында болып, 14 ғасырдан Люксембург герцогтығына қарады, 15 ғасырда Нидерландының 17 провинциясының біріне айналды. 16 ғасырда Нидерланд революциясынан кейін Люксембург Испаниялық Нидерландтың (1714 жылдан Австрия Нидерланды) құрамында қалды. 1794 ж. Австрия үстемдігі жойылып, Люксембург Францияның құрамына кірді. Вена конгресінің (1814 — 15) шешімі бойынша, Люксембург өлы герцогтігі құрылды. Ол Герман одағына кіріп, Нидерланд корольдігімен дербес унияда болды. Люксембургтің қазіргі шекаралары 1839 ж. Бельгия — Нидерланд шарты бойынша белгіленген. Лондон конференциясында (1867) Люксембург “мәңгі бейтарап мемлекет” болып жарияланды. 1948 ж. конституциядағы бейтараптық жөніндегі бап алынып тасталды. Люксембург — өнеркәсібі дамыған ел. Электроника өндірісі, химия өнеркәсібі, цемент, тоқыма кәсіпорындары бар. Экспортқа химия, металлургия өнімдерін, тағамдар мен киім-кешек шығарады, сырттан астық, металл, мұнай, көмір, т.б. әкеледі. Туризм дамыған. Мал, егін, жүзім ш., шарап жасау жақсы дамыған. Люксембург Бөө-на (1945), Еуропа Одаққа (1957), т.б. халықаралық ұйымдарға мүшелік өлттық табысы жылына әр адамға шаққанда 34400 доллар шамасында.
Пайдаланған әдебиет [өңдеу]
Дереккөздер [өңдеу]
|
|
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет.
Мақаланы безендіру нұсқаулығына сәйкес көркемдеңіз.
|
| Geographic locale | ||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
| Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |