Мавритания
| الجمهورية الإسلامية الموريتانية Al-Jumhūriyyah al-Islāmiyyah al-Mūrītāniyyah République Islamique de Mauritanie Мавритания Исламдық Республикасы
|
||||
|---|---|---|---|---|
|
|
||||
| Ұраны: شرف إخاء عدل (Араб тілі) "Honneur, Fraternité, Justice" (Француз тілі) "Намыс, Бауырмалдық, Әділет" |
||||
| Әнұраны: National Anthem of Mauritania |
||||
| Елордасы (және ең ірі қаласы) |
Нуакшот |
|||
| Ресми тілдері | Араб тілі, Хассания және Француз тілі | |||
| Үкімет түрі | әскери хунта | |||
| — | President | Ely Ould Mohamed Vall[1] | ||
| — | Prime Minister | Sidi Mohamed Ould Boubacar | ||
| Тәуелсіздік | от Франция | |||
| — | Date | November 28 1960 | ||
| Аумағы | ||||
| — | Барлығы | 1 030 700 км² (29-шы) Айтылым қатесі: Танылмаған тыныс белгісі « » sq mi |
||
| — | Су (%) | 0.03 | ||
| Жұрты | ||||
| — | 2005 сарап. | 3,069,000 (135-ші) | ||
| — | 1988 жұрт санағы | 1,864,236 [1] | ||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2005 сарап. | |||
| — | Бүкіл | $7.159 миллиард (144-ші) | ||
| — | Жан басына шаққанда | $2,402 (132-ші) | ||
| АДИ (2004) | ||||
| Ұлттық ақшасы | Ouguiya (MRO) |
|||
| Уақыт белдеу(лер)і | GMT (UTC+0) | |||
| — | Жазғы уақыт | not observed (UTC+0) | ||
| Интернет үйшігі | .mr | |||
| Телефон белгілемесі | +222 | |||
Мавритания (әл-Муритания), Мавритания Ислам Республикасы (әл-Джумхурия әл-Исламия әл-Муритания) — Солтүстік-батыс Африкадағы мемлекет.
- Жер аумағы 1,03 млн км².
- Халқы 2,7 млн. (2000).
- Негізгі тұрғындары маврлар (80%), оған қоса волоф, тукепер, зенага сонинк, т.б. халықтар тұрады.
- Астанасы — Нуакшот қ.
- Ресми тілі — араб тілі.
- Діни сенімдері бойынша ислам сүнниттері.
- Конституциясы бойынша елді президент басқарады (1997 жылдан Мауйя Ульд Сид Ахмед Тайя).
- Заң шығарушы органы — екі палаталы парламент — Сенат пен өлттық жиналыс.
- өлттық мерекесі — 28 қараша — Тәуелсіздік күні (1960).
- Ақша өлшемі — угия.
- Әкімш. жағынан 12 ауданға бөлінеді.
- 1961 жылдан Бөө-на, 1963 жылдан Африка Бірлігі өйымына (АБө) мүше.
- М. жерінің көпшілігін Батыс Сахараның құмды және тастақты шөлі алып жатыр.
- Елдің солтүстігінде Адрар қыраты (биік жері Амоззага тауы, 732 м), оңтүстігінде Тагант, Асаба құмды үстірттері (орташа биікт. 300 — 400 м) бар.
- Қыраттар мен үстірттер айнала шөлге жалғасады.
- Климаты тропиктік шөлді, қаңтардағы орташа темп-ра 16 — 20ӘС, шілдеде 30 — 32ӘС.
- Батыс жағалауының климаты мұхит әсерінен ылғалды, тұманды келеді.
- Жауын-шашынның жылдық орташа мөлш. 100 — 400 мм, солт.-шығысында 50 мм.
- Басты өзені — Сенегал (оңт. шекарасымен өтеді).
- Шөл және шөлейт далаға тән өсімдіктер ғана өседі.
- Мавританиянің ежелгі замандағы және орта ғасырлардағы тарихы жете зерттелмеген.
- 7 — 11 ғ-ларда М-нің оңтүстік бөлігі Батыс Африканың орта ғасырлардағы мемлекеттерінің (Гана, Текрур) құрамына кірді, ал Солтүстік Мавритания жерінде санхаджа-берберлердің мемлекет бірлестігі өмір сүрді.
- 11 ғ-дың орта шенінде Мавритания жерінде Альморави әулеті билеген күшті мемлекет құрылды, бұған Мавританиямен бірге Марокко және Батыс Алжир аумағы да қарады.
- 14 — 15 ғ-ларда елге арабтардың макиль тайпасы басып кірді, бұл Мавритания халқының ислам дінін қабылдауын жеделдетті.
- 15 ғ-да Мавританияға еуропалықтар да біртіндеп келе бастады.
- 1788 ж. Мавритания жағалауы Францияға мүдделі болды.
- 19 ғ-дың орта шенінде Франция Мавританияны отарлауға белсене кірісті.
- 2-дүниежүзілік соғыстан кейін Мавританияны азат ету жолындағы күрес жаңа қарқынмен бүкіл елді қамтыды.
- Франция үкіметі 1958 ж. Мавританияға автономия беруге мәжбүр болды.
- 1958 ж. Мавритания қайта топтасу партиясы құрылды.
- 1960 ж. 28 қарашада ел тәуелсіздігі жарияланды.
- Мавритания Араб мемлекеттері лигасының мүшесі.
- 1960 — 80 ж. халықтың тұрмыс деңгейі төмендеп, елде толқулар, 1978 — 84 ж. бірнеше рет әскери төңкерістер болды.
- 1991 ж. сыртқы күштердің қысымымен елде демократия өзгерістер жүзеге асырылды.
- Саяси тұтқындар босатылып, жаңа конституция қабылданды.
- Мавритания — аграрлы ел.
- Солтүстік және Орталық Мавританияда көшпелі мал шаруашылығы, ал Сенегал өзен аңғарында егін шаруашылығы басым дамыған.
- Басты дақылдары: африка тарысы, сорго, құрма ағашы, жүгері, бұршақ, жер жаңғағы.
- Өнеркәсібінде темір кенін өндіру басты орын алады.
- Балық шаруашылығы жақсы дамыған.
- Экспортқа балық өнімдерін, темір кенін, алтын шығарады.
- Шеттен мұнай, машина, құрал-жабдықтар әкеледі.
- Негізгі сауда серіктестері: Франция, Германия, Жапония, Италия, Испания, Бельгия, араб елдері[2].
Дереккөздер [өңдеу]
- ↑ Named interim leader by the Military Council for Justice and Democracy
- ↑ Қазақ энциклопедиясы
|
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Елдер мен аймақтар |
|
|||||
| Басқа тақырыптар | Тарихы (timeline) · List of conflicts · Etiquette | |||||
| 1 Only recognized by Turkey; see Cyprus dispute. | ||||||
|
|
|---|
|
Гаити • Албания • Ангола • Антигуа мен Барбуда • Аргентина • Аустралия • Бангладеш • Барбадос • Бахрейн • Белиз • Бенин • Біріккен Араб Әмірліктері • Боливия • Ботсвана • Бразилия • Бруней • Буркина-Фасо • Бурунди • Венесуэла • Вьетнам • Габон • Гайана • Гамбия • Гана • Гвинея-Бисау • Гвинея • Гренада • Грузия • Гватемала • Джибути • Доминика • Доминикан Республикасы • Эквадор • Армения • Еуропа Одағы1 • Жаңа Зеландия • Жапония • Ямайка • Замбия • Зимбабве •Исландия • Израиль • Швейцария • Камбоджия • Камерун • Катар • Канада • Кения • Колумбия • Конго Демократиялық Республикасы • Конго Республикасы • Коста-Рика • Кот-д-Ивуар • Куба • Кувейт • Америка Құрама Штаттары • Қырғызстан • Қытай • Лесото • Лихтенштейн • Марокко • Мадагаскар • Макао • Македония • Малайзия • Малави • Мали • Малдивтер • Маврикий • Мавритания • Мексика • Мианма • Мозамбик • Молдова • Моңғолия • Мысыр • Нигерия • Намибия • Непал • Нигер • Никарагуа • Норвегия • Оман • Гондурас • Оңтүстік Африка • Оңтүстік Корея • Орталық Африка Республикасы • Панама • Папуа Жаңа Гвинея • Парагвай • Пәкістан • Перу • Филиппин • Руанда • Сальвадор • Сауд Арабиясы • Сент-Винсент және Гренадиндер • Сент Киттс және Невис • Сент Лусия • Сенегал • Сиерра-Леоне • Сингапур • Суазиланд • Сүлеймен Аралдары • Суринам • Таиланд • Тайвань • Танзания • Ташад • Того • Тринидад пен Тобаго • Тунис • Түркия • Уганда • Индонезия • Үндістан • Уругвай • Иордания • Фиджи • Хорватия • Чили • Гонконг • Шри-Ланка 1 Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген: • Австрия • Бельгия • Болгария • Германия • Грекия • Дания • Ирландия • Испания • Италия • Швеция • Кипр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Люксембург • Мажарстан • Мальта • Недерландия •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финляндия • Франция • Чехия • Эстония |
|
|
|---|
|
Алжир · Ангола · Бенин · Ботсвана · Буркина-Фасо · Бурунди · Гвинея · Гвинея-Бисау · Габон · Гамбия · Гана · Джибути · Эритрея · Эфиопия · Замбия · Зимбабве Камерун · Кабо-Верде · Кения · Конго Демократиялық Республикасы · Конго Республикасы · Кот-д-Ивуар · Комор аралдары · Лесото · Либерия · Ливия · Мадагаскар · Малави · Мали · Мозамбик · Морис · Мавритания · Мысыр · Намибия · Нигер · Нигерия · Оңтүстік Африка Республикасы · Орталық Африка Республикасы · Руанда · Сахара Араб Демократиялық Республикасы · Сейшель аралдары · Сенегал · Сомали · Свазиленд · Судан · Сьерра-Леоне · Танзания · Того · Тунис · Уганда · Чад · Экваторлық Гвинея · |
|
|
|---|
|
Албания • Алжир • Ауғанстан • Әзірбайжан • Бангладеш • Бахрейн • Бенин • Бруней • Буркина-Фасо • Гвинея-Бисау • Габон • Гайана • Гамбия • Джибути • Ирак • Иран • Йемен • Кот-д-Ивуар • Кувейт • Қазақстан • Камерун • Катар • Комор аралдары • Біріккен Араб Әмірліктері • Қырғызстан • Ливия • Ливан • Марокко • Малайзия • Малдив аралдары • Мали • Мозамбик • Мавритания • Мысыр • Нигерия • Нигер • Өзбекстан • Палестина • Пәкістан • Сауд Арабиясы • Сенегал • Сиерра-Леоне • Сомали • Судан • Суринам • Сирия • Чад • Тәжікстан • Того • Тунис • Түркия • Түрікменстан • Уганда • Оман • Иордания • Индонезия • Экваторлық Гвинея |
|
|
|
|---|---|
| Мүшелері | Алжир · Бахрейн · Біріккен Араб Әмірліктері · Джибути · Иордания · Ирак · Йемен · Кувейт · Комор аралдары · Катар · Ливия · Ливан · Марокко · Мавритания · Мысыр · Оман · Палестина · Сауд Арабиясы · Сирия · Сомали · Судан · Тунис |
| Бақылаушылар | Венесуэла · Эритрея · Үндістан |
Бақылаушы елдер: Аустрия • Армения • Грузия • Литва • Мажарстан • Мозамбик • Польша • Словакия • Словения • Сербия • Украина • Хорватия • Чехия
Үлгі:Islamic republics Үлгі:Semitic-speaking
|
|
|---|
|
CAR = Central African Republic DRC = Democratic Republic of the Congo |
