Малайзия
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| Malaysia مليسيا |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Ұраны: Bersekutu Bertambah Mutu (English: "Күш - бірлікте")[1] |
||||||
| Әнұраны: "Негараку" |
||||||
 |
||||||
| Елордасы (және ең ірі қаласы) |
Куала Лумпур1 |
|||||
| Ресми тілдері | Малай тілі | |||||
| Өкімет түрі | Федералды конституциялы монархия | |||||
| — | Жоғарғы Билеуші | Сұлтан Мизан Зайнал Абидин | ||||
| — | Премьер-министр | Абдуллаһ Аһмад Бадауи | ||||
| Independence | ||||||
| — | from the UK (Malaya only) | August 31 1957 | ||||
| — | Federation (with Sabah, Sarawak and Singapore2) | September 16 1963 | ||||
| — | Су (%) | 0.3 | ||||
| Жұрты | ||||||
| — | Dec. 2006 сарап. | 26,920,000 (44-ші) | ||||
| — | 2000 жұрт санағы | 23,953,136 | ||||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2006 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $308.8 миллиард (pending) | ||||
| — | Тұлға басына | $12,700 (pending) | ||||
| АДИ (2006) | 0.805 (high) (61st) | |||||
| Ұлттық пұлы | Ringgit (RM) (MYR) |
|||||
| Уақыт белдеу(лер)і | MST (UTC+8) | |||||
| — | Summer (ЖУ) | not observed (UTC+8) | ||||
| Интернет үйшігі | .my | |||||
| Телефон белгілемесі | +60 | |||||
| 1 Putrajaya is the primary seat of government. 2 Singapore became an independent country on 9 August 1965. |
||||||
[өңдеу] Халқы
2020-жылы әлемнің ең дамыған елдері қатарына қосылуды мақсат етіп отырған 23 миллион тұрғыны бар Малайзия - көпұлтты мемлекет. Оның 50 %-дан астамын малай ұлты құраса, 33% тұрғын қытайлар, 9 % тұрғын үнділіктер болып келеді. Сонымен бірге асли және ибан деп аталатын саны аз тайпа елдің ежелгі тұрғындары болып табылады. Малайзиялықтардың дені мұсылмандар, 53%-ды құрайды. Сонымен қатар елде буддистер, даосистер, христиандар тұрады.
[өңдеу] Экономикасы
2006 жылдың көрсеткіштеріне сәйкес, Малайзияның ішкі жалпы өнімі 6 пайызға өсіп, 151,0 млрд АҚШ доллары, ал адам басына шаққанда 6050 долларына жетті. Бұл ретте, ұлттық экономиканың даму локомотиві қызмет көрсету саласы болды десек қателеспейміз. Туристік сала, қаржы секторы, көтерме және жеке сауданың арқасында Малайзияның ІЖӨ-де қызмет көрсету рыногының үлесі 51 пайызды құрады. Сыртқы сауда айналымы 292 млрд доллар, соның ішінде экспорт 161,2 млрд долларға жетті. 2006-2010 жылдарда шетел инвестициясына қатысты тартымдылық жағынан Азия елдері ішінде, «Economіst Іntellіgence Unіt» болжамы бойынша Малайзия Оңтүстік Корея мен Жапониядан озып, 4-орынға ие болды. 2006 жылдың қорытындылары бойынша Малайзия экономикасына тікелей шетел инвестициясының көлемі 4,3 млрд долларды құрады. Сондай-ақ Малайзия әлемдегі бәсекелестік деңгейі бойынша 24-ші, технологиялық көрсеткіші бойынша – 25-ші, үкіметтер арасындағы ақпараттық-коммуникациялық технологияларды нығайту көрсеткіші бойынша – 2-ші, мемлекеттік қаржыны қадағалау бойынша – 2-ші орындарға ие болды. Дүниежүзілік банктің зерттеуі бойынша 175 ел арасында Малайзия бизнес жүргізу жеңілдігінен 25-ші орынға шықты. Малайзияның негізгі сауда серіктері Америка, Жапония, Сингапур, Еуропа Одағы және көршілес АСЕАН елдері болып табылады. 2003-жылы Абдолла Ахмад Бәдауи Премьер-министр болып келгеннен бері малайлықтар білім беру саласын дамытуға күш сала бастады. Сондайда олардың алдында қазіргі небәрі 30 %-дық жоғары білімдер қатарын арттыру мақсаты тұр. Халқының сауат деңгейі төмен болғанымен, елдің қарыштап дамуына исламдық фактордың тиімді роль атқарғандығын жоққа шығаруға болмайды. Оның сыртында дүниеде исламдық банк жүйесін толықтай қолданысқа енгізген 3 ел болса, соның бірі осы – Малайзия
Егеменді елдер: Арабстан • Ауғанстан • Әзірбайжан1 • Әрменстан • Баңладеш • Бахрейн • Бруней • Бутан • Біріккен Араб Әмірліктері • Виетнам • Гүржістан1 • Жапония • Иран • Ирақ • Исраел • Йемен • Куайт • Қазақстан1 • Қамбоджия • Қатар • Қыбыр • Қырғызстан • Қытай • Лаос • Лубнан • Малайзия • Малдивтер • Мианма • Моңғолия • Мысыр3 • Непал • Оңт. Корея • Өзбекстан • Пәкістан • Пилипинес • Ресей1 • Сингапур • Солт. Корея • Сүрия • Таиланд • Тайуан4 • Тәжікстан • Тимор-Лесте2 • Түркия1 • Түрікменстан • Ұман • Ұрдония • Үндінезия2 • Үндістан • Шри-Ланқа
Тәуелді және басқа аумақтар үшін Тәуелді аумақтар тізімін және Танылмаған елдер тізімін қараңыз.
Жоғрапия аңғартпалар: (1) Аздап Еуропада; (2) Аздап не бүкілі Океанияда; (3) Аздап Африкада; (4) Тайуан күйін қараңыз.
Үлгі:АСЕАН Үлгі:Шығыс Азия саммиті
1 Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген:
Алмания • Аустрия • Белгия • Бұлғарстан • Грекия • Дания • Естония • Ирландия • Испания • Италия • Швеция •
Қыбыр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Малта • Недерланд •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финландия • Франция • Чехия •
