Маслоу пирамидасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
An interpretation of Maslow's hierarchy of needs, represented as a pyramid with the more basic needs at the bottom[1]

Қажеттіліктер пирамидасы — адамның қажеттіліктерін сипаттайтын иерархиялық моделдің жалпы атауы, ол америкалық психолог Абрахам Харольд Маслоу[2] (ағылш. Abraham Maslow 1943 ж. "Psychological Review" журналында басылып шыққан "Адамның мотивациясының теориясы" ("A Theory of Human Motivation") [3] мақаласында алғашқы рет қажеттілік иерархиясын бейнелеген.

Толығырақ оның ой тұжырымдары 1954 жылғы "Құлшыныс пен Тұлға" (Motivation and Personality) атты кітапта берілген. Маслоудың өзі иерархилық қатарға коймай 5 деңгейлік қажеттілік атап көрсетеді :

  1. Физиологиялық: аштық, шөл, жыныстық қатынасқа талпыныс және т.б.
  2. Қауіпсіздік: өмір сүруге қауіпсіздік, комфорт, өмір сүру жағдайларының тұрақтылығы.
  3. Әлеуметтік: әлеуметтік байланыс, тілдесу, жақындық, басқаға және өзіне көңіл бөлу, бірге жұмыс істеу.
  4. Абыройлық: өзіне құрмет, сырт адамдардан құрметке ие болу, басқалар мойындап абыройлы болу, табысқа жету мен жоғары баға алу, қызметте өсу.
  5. Рухани: тану, өзін орнын табу, өзіндік сипаттау, өзін өзі тану.

Одан толығырақ санатталған иерархия да бар. Жүйеде жеті деңгейлі (приоритеттер) қажеттілік бар:

  1. Физиологиялық (ең төменгі)
  2. Қауіпсіздік
  3. Махаббат/бір нәрсеге тиеселілік
  4. Құрмет
  5. Білім алу
  6. Эстетикалық
  7. Өзінің маңызын түсіну

Әр деңгей іске асқанда, келесі деңгей маңызға ие болады. Бірақ бұл алдыңғы қажеттілік маңызын жоғалтты дегенді білдірмейді. Сонымен қатар әр деңгей тұрақты приоритеті, орны болмайды пирамидаға сәйкес, яғни әр адамға әр қандай қажеттілік маңыздылығы әр түрлі.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Maslow's Hierarchy of Needs
  2. Maslow, Abraham. Oxford US English dictionary. Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 қаңтар 2014. Тексерілді, 14 қаңтар 2014.
  3. Maslow, A.H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–96. Retrieved from http://psychclassics.yorku.ca/Maslow/motivation.htm