Қазақстан Республикасының әнұраны

Жалпы мәлімет

Әнұран - (гр. hymnos - мадақ ән) - Отанды, Атамекенді, мемлекетті, тарихи оқиғалар мен олардың батырларын мадақтайтын поэзиялық-музыкалық шығарма, мемлекеттің негізгі рәміздерінің бірі. Әнұранның бірнеше түрлері болады: әскери, діни, төңкерістік және т.б. Оның әуені де, сөзі де рух көтеретін салтанатты, үлкен мақсаттарға жетелейтін мәтіні болу керек.

Кейбір күрделі опера, балет, симфония, хорлар соңы әнұран сипатында аяқталады. Мысалы орыс композиторы М.Глинка "Иван Сусанин" операсын атақты "Даңқ" хорымен бітіреді.

Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының Мемлекеттік Әнұраны

1943 жылы Қазақ КСР-ның алғашқы Мемлекеттік Әнұранын жасауға байқау жарияланған болатын. Соңғы нұсқасы ретінде Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский мен Латиф Хамедидің әуеніне жазылған Ә. Тәжібаевтың, Қ. Мұхамедхановтың, Ғ. Мүсіреповтың мәтіні қабылданды. Кейбір деректер бойынша сол әнұран мәтінінің толыққанды авторы Қ. Мұхамедханов болып табылады, ал басқа авторлардың үлесі мәтін басындағы «ер қазақ»-тан «біз қазақ»-қа ауыстыруымен шектеледі.^[1]

Кеңестік дәуірде 1945 жылы бекітілген Қазақстан әнұранының сөзі коммунистік идеология талабына сай, жалған оптимистік рухта жазылған..

Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны
Мемлекеттік Әнұраны	Қазақстан
Сөзі	Ә. Тәжібаев, Қ. Мұхамедханов, Ғ. Мүсірепов
Сазы	Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латиф Хамеди
Қабылданғыны	1943-1945
Қашанға дейін	1992
Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны (?)

Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны

Біз қазақ ежелден еркіндік аңсаған, Бостандық өмір мен ар үшін қиған жан. Торлаған тұманнан жол таппай тұрғанда, Жарқырап Лениндей күн шығып, атты таң. Жасасын Советтер Одағы, Жеткізген еркіндік, теңдікке, Бастайтын елдерді бірлікке, Жеңіске, шаттыққа, ерлікке! Дақ салмай Лениннің жеңімпаз салтына, Ұрпағы қосты даңқ Отанның даңқына, Одақтас, ұрандас елдердің қамқоры, Көп алғыс айтамыз ұлы орыс халқына. Жасасын Советтер Одағы, Жеткізген еркіндік, теңдікке, Бастайтын елдерді достыққа, Жеңіске, шаттыққа, ерлікке! Іргелі мемлекет, ерікті болдық ел, Достықпен, бірлікпен жайнайды туған жер. Еңбекте, майданда, жеткізген жеңіске Данышпан партия — сүйікті кемеңгер. Жасасын Советтер Одағы, Жеткізген еркіндік, теңдікке, Бастайтын елдерді бақытқа, Жеңіске, шаттыққа, ерлікке!

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны (1992-2006)

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны
Мемлекеттік Әнұраны	Қазақстан
Сөзі	М. Әлімбаев, Т. Молдағалиев, Қ. Мырза Әлі, Ж. Дәрібаева
Сазы	Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латиф Хамеди
Қабылданғыны	1992
Қашанға дейін	2006
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны (?)

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны

Жаралған намыстан қаһарман халықпыз, Азаттық жолында жалындап жаныппыз. Тағдырдың тезінен, тозақтың өзінен Аман-сау қалыппыз, аман-сау қалыппыз. Еркіндік қыраны шарықта, Елдікке шақырып тірлікте! Алыптың қуаты — халықта, Халықтың қуаты — бірлікте! Ардақтап анасын, құрметтеп данасын, Бауырға басқанбыз баршаның баласын. Татулық, достықтың киелі бесігі - Мейірбан Ұлы Отан, қазақтың даласы! Еркіндік қыраны шарықта, Елдікке шақырып тірлікте! Алыптың қуаты — халықта, Халықтың қуаты — бірлікте! Талайды өткердік, өткенге салауат, Келешек ғажайып, келешек ғаламат! Ар-ождан, ана тіл, өнеге-салтымыз, Ерлік те, елдік те ұрпаққа аманат! Еркіндік қыраны шарықта, Елдікке шақырып тірлікте! Алыптың қуаты — халықта, Халықтың қуаты — бірлікте!

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны (2006)

Менің Қазақстаным
Әнұранның мәтіні және ноталары.
Мемлекеттік Әнұраны	Қазақстан
Сөзі	Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев
Сазы	Шәмші Қалдаяқов
Қабылданғыны	2006
Қашанға дейін	қазір
Менің Қазақстаным[3] (?)

2006 жылы 7 қаңтарда халық санасына сіңіп, жүрегіне жылы ұялаған Шәмші Қалдаяқовтың әніне, Жұмекен Нәжімеденовтің сөзіне жазылған "Менің Қазақстаным" әні әнұран болып бекітілді. Ол алғаш рет Елбасын ұлықтау рәсімі кезінде орындалды.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны (2006)

Алтын күн аспаны, Алтын дән даласы, Ерліктің дастаны, Еліме қарашы! Ежелден ер деген, Даңқымыз шықты ғой. Намысын бермеген, Қазағым мықты ғой! Менің елім, менің елім, Гүлің болып егілемін, Жырың болып төгілемін, елім! Туған жерім менің — Қазақстаным! Ұрпаққа жол ашқан, Кең байтақ жерім бар. Бірлігі жарасқан, Тәуелсіз елім бар. Қарсы алған уақытты, Мәңгілік досыңдай. Біздің ел бақытты, Біздің ел осындай! Менің елім, менің елім, Гүлің болып егілемін, Жырың болып төгілемін, елім! Туған жерім менің — Қазақстаным!