Қазақстан Республикасының мемлекеттік әнұраны

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Менің Қазақстаным (әнұран) бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Менің Қазақстаным
Kazakhstan National Anthem.png
Әнұранның мәтіні және ноталары.

 Қазақстан Республикасының
мемлекеттік әнұраны
Сөзін жазған

Жұмекен Нәжімеденов,
Нұрсұлтан Назарбаев

Композиторы

Шәмші Қалдаяқов

Бекітілді

2006

Әнұран (сөзі, әні)
Менің Қазақстаным (Айдар Торыбаев жетекшілігімен Опера және Балет ҚР Мемлекеттік Театры ән тобы мен ҚР Мемлекеттік Симфониялық Оркестрі)


Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ӘнұраныҚазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерінің бірі. Республиканың қазіргі әнұраны 2006 жылы 6 қаңтарда қабылданды. «Менің Қазақстаным» әнұран ретінде алғашқы рет Н.Назарбаевтың иннаугурациясы кезінде орындалды.

Мәтін[өңдеу]

Қазақстан әнұраны
1. Қазақ КСР Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны (19431992)
2. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны (19922006)
3. Қазақстан Республикасы Менің Қазақстаным (2006 жылдан бастап)

Қазақстанның бейресми әнұраны атанған Шәмші Қалдаяқовтың "Менің Қазақстаным" әнінің мәтіні аз кем өзгертілді. Мәтін авторы ретінде Н.Назарбаев өз ұсыныстарын енгізді. Ол алғаш рет Елбасын ұлықтау рәсімі кезінде орындалды.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны (2006)
Алтын күн аспаны,
Алтын дән даласы,
Ерліктің дастаны,
Еліме қарашы!
Ежелден ер деген,
Даңқымыз шықты ғой.
Намысын бермеген,
Қазағым мықты ғой!
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың болып төгілемін, елім!
Туған жерім менің — Қазақстаным!
Ұрпаққа жол ашқан,
Кең байтақ жерім бар.
Бірлігі жарасқан,
Тәуелсіз елім бар.
Қарсы алған уақытты,
Мәңгілік досыңдай.
Біздің ел бақытты,
Біздің ел осындай!
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың болып төгілемін, елім!
Туған жерім менің — Қазақстаным!

[1]

Тарихы[өңдеу]

1943 жылы Қазақ КСР-ның алғашқы Мемлекеттік Әнұранын жасауға байқау жарияланған болатын. Соңғы нұсқасы ретінде Мұқан Төлебаев, Евгений Григорьевич Брусиловский мен Латиф Абдулхайұлы Хамидидің әуеніне жазылған Ә. Тәжібаевтың, Қ. Мұқамедханов, Ғ. Мүсіреповтың мәтіні қабылданды. Кейбір деректер бойынша сол әнұран мәтінінің толыққанды авторы Қ. Мұхамедханов болып табылады, ал басқа авторлардың үлесі мәтін басындағы «ер қазақ»-тан «біз қазақ»-қа ауыстыруымен шектеледі.[2]

Қазақ КСР әнұраны[өңдеу]

Crystal Clear app kdict.png Толық мақаласы: Қазақ КСР әнұраны

Кеңестік дәуірде 1945 жылы бекітілген Қазақстан әнұранының сөзі коммунистік идеология талабына сай, жалған оптимистік рухта жазылған.[3].

Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны
Flag of Kazakh SSR.svg
Қазақ КСР-ның байрағы

Қазақ КСР Қазақ КСРның
мемлекеттік әнұраны
Сөзін жазған

Ә. Тәжібаев, Қ. Мұхамедханов, Ғ. Мүсірепов

Композиторы

Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латиф Хамеди

Бекітілді

19431945

Жойылды

1992

Әнұран (сөзі, әні)
Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны


Қазақ КСР-ның (ССР-ның) Мемлекеттік Әнұраны
Біз қазақ ежелден еркіндік аңсаған,
Бостандық өмір мен ар үшін қиған жан.
Торлаған тұманнан жол таппай тұрғанда,
Жарқырап Лениндей күн шығып, атты таң.
Жасасын Советтер Одағы,
Жеткізген еркіндік, теңдікке,
Бастайтын елдерді бірлікке,
Жеңіске, шаттыққа, ерлікке!
Дақ салмай Лениннің жеңімпаз салтына,
Ұрпағы қосты даңқ Отанның даңқына,
Одақтас, ұрандас елдердің қамқоры,
Көп алғыс айтамыз ұлы орыс халқына.
Жасасын Советтер Одағы,
Жеткізген еркіндік, теңдікке,
Бастайтын елдерді достыққа,
Жеңіске, шаттыққа, ерлікке!
Іргелі мемлекет, ерікті болдық ел,
Достықпен, бірлікпен жайнайды туған жер.
Еңбекте, майданда, жеткізген жеңіске
Данышпан партия — сүйікті кемеңгер.
Жасасын Советтер Одағы,
Жеткізген еркіндік, теңдікке,
Бастайтын елдерді бақытқа,
Жеңіске, шаттыққа, ерлікке!

Қазақстан Республикасы (1992-2006)[өңдеу]

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны

 Қазақстан Республикасының
мемлекеттік әнұраны
Сөзін жазған

М. Әлімбаев, Т. Молдағалиев, Қадыр Мырза Әлі, Ж. Дәрібаева

Композиторы

Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латиф Хамеди

Бекітілді

1992

Жойылды

2006

Әнұран (сөзі, әні)
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны


Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны
Жаралған намыстан қаһарман халықпыз,
Азаттық жолында жалындап жаныппыз.
Тағдырдың тезінен, тозақтың өзінен
Аман-сау қалыппыз, аман-сау қалыппыз.
Еркіндік қыраны шарықта,
Елдікке шақырып тірлікте!
Алыптың қуаты — халықта,
Халықтың қуаты — бірлікте!
Ардақтап анасын, құрметтеп данасын,
Бауырға басқанбыз баршаның баласын.
Татулық, достықтың киелі бесігі -
Мейірбан Ұлы Отан, қазақтың даласы!
Еркіндік қыраны шарықта,
Елдікке шақырып тірлікте!
Алыптың қуаты — халықта,
Халықтың қуаты — бірлікте!
Талайды өткердік, өткенге салауат,
Келешек ғажайып, келешек ғаламат!
Ар-ождан, ана тіл, өнеге-салтымыз,
Ерлік те, елдік те ұрпаққа аманат!
Еркіндік қыраны шарықта,
Елдікке шақырып тірлікте!
Алыптың қуаты — халықта,
Халықтың қуаты — бірлікте!


Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3
  2. А. Белякина. Человек-легенда. — Алматы :2009. ISBN 978-601-06-0422
  3. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6