Металлургиялық кешен

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Металлургиялық кешенде

1. Дәстүрлі және жаңа конструкциялық материалдар. Дайын өнім шығару мен құрылыста қолданылатын материалдарды конструкциялық материалдар деп атайды қазіргі заманғы техника берік өрі өр алуан конструкциялық материалдарды қажет етеді. Сондықтан олардың түрлері үнемі көбейіп отырады. Металл пластиктердің, металл керамиканың,темір бетонның, яғни аралас материалдардың маңызы артуда. Олар казіргі технологиялык процестерге төн жоғарғы қысымға, үлкен жылдамдықтар мен температуралық ауытқуларға төзімді келеді. Сапалы құрыш (металл қоспалары - хром, марганец қосылған),металдар (титан, алюминий), полимерлер (пластмасса, химиялық талшықтар) өндірісіне ерекше көңіл бөлінеді.Конструкциялық материалдар салалары өндірістің барлық сатыларын - шикізатты өндіруді, өңдеуді, дайын өнім алуды тұтастай қамтиды. Олар - табиғи ресурстардың ірі тұтынушылары әрі қоршаған ортаны ластаушылар болып табылады.Елдің бір тұрғынына есептегенде жылына 20 т пайдалы казба өндіріледі. Ал оларды өңдеуде шығатын қалдықтар 17 млрд т-дан асады, яғни әр қазақстандыққа 1200 т-дан келеді.Сондықтан бұл салалардың дамуы табиғатты қоргау және оның байлықтарын тиімді пййдалану шараларымен уштастыра жүргізілуі керек.

Сен білесің бе?[өңдеу]

  • 1. Қазакстанның темір кенінің құрамында 35-тен 53%-ға дейін металл бар (Аустралия, Үндістан жөне Бразилияда 58%-дан 64%-ға дейін). Оның концентраттағы мөлшері Қаражал КБК-да 56%-дан, Соколов-Сарыбай КБК-да 66%-ға дейін жетеді.
  • 2. Соколов-Сарыбай жәнө Қашар кен орындарындағы темір кенінің құрамында көптеген коспалар - мыс, мырыш, корғасын, кадмий, никель, кобальт, ванадий, күкірт, фосфор бар. Соколов-Сарыбай КБК тек бір ғана металл - темір алады. Барльщ калған пайдалы заттар қалдыққа кетеді. Ондай калдықтар қазір 400 млн тоннадай жиналды, жыл сайын оған 15 млн т. косылып отырады. Оларды тиімді пайдаланған жағдайда косымша 1 млн т бағалы концентрат алуға болады.Ондай концентраттардағы мыстың мелшері арнаулы мыс КБК-дан аз болмауы мүмкін.
  • 3. Ірі марганец КБК-ы - Жөйрем комбинаты (куаты женінен өлемде 5-ші). Кенді ашьщ әдіспен ҮшқатынІІІ жөне Жәйрем кен орындарында ендіреді. Концентратты пайдаланушылар - феррокорытпалар (ферромарганец, ферросилиций, ферро-силикомарганец) өндіретін Теміртаудағы, Ақсудағы, Ресей мен Украинадағы зауыттар.
  • 4. Қазақстанда хромды Дөң КБК өндіреді (қуаты жөнінен әлемде 2-ші орында). КБК тек 􀀂азакстандағы феррокорытпа зауыттарын ғана емес, хром мүлде жокка төн Ресейдің химиялық зауыттарын да шикізатпен қамтамасыз етеді.
  • 5. Қазақ металлургия (кайта балқыту) зауытының кұрылысы 1943 жылы басталды. 1944 жылдың 31 желтоксан күні, сағат 12-де болат құюшы В.П.Набоко болат шығатын тесікті көзегеннен кейін балқыған металл ожауға саулай жөнелді. Алғашқы Қазақстан болаты осылай дүниеге келді! Ал 1946 жылдың 25 мамырында «400» орнағында алғашкы болат құймасы прокатталды.[1]

Пайдаланған әдебиет[өңдеу]

  1. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық /В. Усиков, Т. Казановская, А. Усикова, Г. Зөбенова. 2-басылымы, өңделген. - Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-934-7

Тақырыпқа байланысты[өңдеу]

Металлургиялық кешен(құрамы мен ерекшеліктері)