Моңғолия

Қазақша Уикипедияның мағлұматы

Монгол улс Моңғолия
Әнұраны: Монгол улсын төрийн дуулал
Елордасы (және ең ірі қаласы)		Ұлан-Батыр 47°55′N, 106°53′E
Ресми тілдері		Моңғол тілі
Үкімет түрі		Парламенттік демократия
—	President	Намбарын Энхбаяр
—	Prime minister	Санжийн Байыр
Құрылу
—	Құрылтай күні	1206
—	Тәуелсiздiк: Манзу Чиң әулетінен	1911 ж. желтоқсанның 29-ы
—	Су (%)	0.6
Жұрты
—	2005 ж. шілде сарап.	2,646,000 (139-шы)
—	2000 жұрт санағы	2,650,952
ЖІӨ (АҚТ)		2005 сарап.
—	Бүкіл	$5.56 млрд (147-ші)
—	Тұлға басына	$2,175 (138-ші)
АДИ (2004)		0.691 (medium) (116th)
Ұлттық пұлы		төгрөк (MNT)
Уақыт белдеу(лер)і		(UTC+7)
—	Summer (ЖУ)	(UTC+8)
Интернет үйшігі		.mn
Телефон белгілемесі		+976

Моңғолия — Орталық Азияда орналасқан ел. Солтүстікте Ресеймен, оңтүстікте Қытаймен шектеседі. Дүниежүзлік теңізге еш шығысы жоқ.

[өңдеу] Тарихы

1,000 төгрөгі, Шынғыс хан сурет пен

Бүкіл Моңғолияның тарихы, осы жерде көшпенділер тұрды. Ең бірінші – хуннлар, өз мемлекет істеп, Қытаймен (Син династиясы) соғысу бастады. Қытайдын қолбасшы маршал Менг Тиан өз елін қорғау Ұлы Қытай Дуал жасаді. Хуннлар кейнгі осы жерде түркілер өздің империясы жасады.

12 гасырда Моңғол жерде бір мемлекет болған жоқ. Осыда көп араздық ұлыстар болды. Қолбасшы Тимучин бүкіл ұлыстар бір елге бірлесіп Моңғол Империясы жариялды. 1206 ж. ол Шыңғыс Хан (Үлы хан) аты алып, басқыншылық соғыстар бастайды.

Оның Империясы бүкіл Азия және жарты Еуропада орналасті. Шыңғыс Хан өлгенде ол өз империясы балаларға берілді. Шынғыс ханың немере Кублай Хан, империяның елордасы Пекин қалаға тасымалдады. 1368 ж. Қытайдын Минг Династиясы төңкеріс жасап моңғоллар өз жерден қуып жібереді. Осыдан бастап Монғолия қытайдың отар болды.

Далалық сахара

1911 ж. Цин Империясы бұзылды, соңдықтан Монғолия өз тәуелсіз жариялды. Бірақ Қытай қолбасшылар Моңголияға өз әскерлер кіргізіп, осы жер екі аймаққа бөлуді (Сыртқы Моңғолия және Ішкі Моңғолстан). 1917 ж. Ресей империясының азамат соғысы басталды, және көп «ақ әскерлер» Сібір және Қытай жерге қашты. Бір сондай әскер, - Барон Унгерн өз сарбазлармен Сыртқы Моңғолияға кіріп, Урга қаласы (қазіргі Ұлаанбаатар) басып алды. Ресей қызыл Армиясы моңғолияның коммунистік қолбасшы Сухэ-Батор қолданды, ол Унгерның әскерлер жеңісіп, Сыртқы Моңғолияның жерде - Моңғол Халық Республиқасы жариялды.

Бүгінгі Моңғолия – парламенттік республикасы. Елдің парламент – Ұлы Хурал деп аталады.

[өңдеу] Әскер

Қызымет атқару қолайлы ерлер - 736,182 Қызымет атқару қолайлы әйелдер - 734,679

Танклер:

• 350 T-55 КСРО
• 250 T-62 КСРО

APC's

• 400 BMP-1 КСРО
• 300 BTR-60 КСРО

Моңғолия-ның әскери-әуе күштері армиямен басқарады

Ұшақ	Жасаушы	Беіне	Версия	Мөлшер
Antonov An-24	КСРО	tactical transport	An-24	4
Antonov An-26	КСРО	tactical transport	An-26	3
Antonov An-2	КСРО	biplane transport	An-2	10
Harbin Y-12	Қытай	light transport	Y-12	4
MiG-21PFM/UM	КСРО	fighter	MiG-21PFM/UM	8/2	grounded
Mil Mi-24V	КСРО	attack helicopter	Mi-24V	4
Mil Mi-8	КСРО	attack helicopter	Mi-8	20	Anti-tank
Mil Mi-8	КСРО	transport helicopter	Mi-8	12	Transport only

[өңдеу] Әкімшілік құрылысы

Моңғолия 21 аймақтарға бөлінеді. Ең үлкен аймақтар:

• Ара-Хангай аймағы
• Баян-Өлгей аймағы
• Баян-Хонгор аймағы
• Кобд аймағы
• Орхон аймағы

және т.б.

Осы мақала бітеме боп табылады. Бұны толықтырып, Уикипедияға көмектесуіңізге болады.

қ • п • ө

Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)

Гаити • Албания • Ангола • Антигуа мен Барбуда • Аргентина • Аустралия • Баңладеш • Барбадос • Бахрейн • Белиз • Бенин • Біріккен Араб Әмірліктері • Боливия • Ботсуана • Бразилия • Бруней • Буркина-Фасо • Бурунди • Венесуела • Виетнам • Габон • Гайана • Гамбия • Гана • Гуинея-Биссау • Гуинея • Гренада • Гүржістан • Гуатемала • Джибути • Доминика • Доминикан Республикасы • Екуадор • Әрменстан • Еуропа Одағы¹ • Жаңа Зеландия • Жапония • Жамайка • Замбия • Зимбабуе •Исландия • Исраел • Швейцария • Камбоджия • Камерун • Қатар • Канада • Кения • Колумбия • Конго Демократиялық Республикасы • Конго Республикасы • Коста-Рика • Кот-д-Ивуар • Куба • Кувейт • Құрама Штаттар • Қырғызстан • Қытай • Лесото • Лихтенштейн • Мағрибия • Мадагаскар • Макао • Македония • Малайзия • Малауи • Мали • Малдивтер • Маурики • Мауритания • Мексика • Мианма • Мозамбик • Молдова • Моңғолия • Мысыр • Нигерия • Намибия • Непал • Нигер • Никарагуа • Норвегия • Оман • Гондурас • Оңтүстік Африка • Оңтүстік Корея • Орталық Африка Республикасы • Панама • Папуа Жаңа Гвинея • Парагуай • Пәкістан • Перу • Пилипинес • Руанда • Салуадор • Сауд Арабиясы • Сент Винсент және Гренадиндер • Сент Киттс және Невис • Сент Лусия • Сенегал • Сиерра-Леоне • Сингапур • Суазиланд • Сүлеймен Аралдары • Суринам • Таиланд • Тайуан • Танзания • Ташад • Того • Тринидад пен Тобаго • Тунисия • Түркия • Уганда • Үндінезия • Үндістан • Уругуай • Иордан • Фиджи • Хорватия • Чили • Шәңғаң • Шри-Ланка •

¹ Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген:
Алмания • Аустрия • Белгия • Бұлғарстан • Грекия • Дания • Естония • Ирландия • Испания • Италия • Швеция •
Қыбыр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Малта • Недерланд •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финландия • Франция • Чехия •