Мұса Жәлел

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Мұса Жәлил
موسا ﺟﮫليل
Musa Çəlil
Муса Җәлил
Musa Cälil

Мұса Жәлил қызы Шолпанмен бірге
Мансабы: ақын, драматург, журналист, редактор, қарсыласу күрескері
Ұлты: татар
Жазу кезеңі: соғыс аралық кезең
Жұбайы(лары): Әминә Залялова
Балалары: Чулпан Залялова
Студент Мұса Жәлил, Мәскеу, 1929

Мұса Жәлил[1] ([muˈsɑ ʑæˈlil]; Араб тілі: موسا ﺟﮫليل; Жаңәліп: Musa Çəlil; кирилше: Муса Җәлил; толық аты: Musa Mostafa ulı Cälilev, Cyrillic: Муса Мостафа улы Җәлилев; орысша: Муса Джалиль, Муса Мустафович Залялов; 1906 жылғы ақпанның 151944 жылғы тамыздың 25) — кеңес татар ақыны және қарсыласу күрескері. Ол кеңес үкіметінің екі ең жоғарғы марапатын: Кеңес Одағы Батыры атағын (жеке басының ерлігі үшін) және Ленин сыйлығын (Моабит дәптерлері шығармасы үшін) (екеуімен де қайтыс болғанынан кейін марапатталды).[2]

Өмірінің бастапқы кезеңі[өңдеу]

Мұса Жәлил Орынбор губерниясындағы Мустафино ауылында ескі заттарды сатумен айналысатын кәсіпшінің отбасында дүниеге келді. Ол Орынбордағы Хұсайния медресесін бітірген. Алғашқы өлеңдері революция тақырыбына арналды. Жәлилдің ең алғашқы еңбектерінен түркі ақындық өнеріне тән «аруз» дәстүрінің әсерін байқауға болады. 1919 жылы ол сол кездері ақтардың билігінде болған Орынбордың астыртын комсомол ұйымына мүше болды. Содан соң Жәлил азамат соғысына қатысты, бірақ жасы келмегендіктен майданда әскери қимылдарға қатысқан жоқ, ақтарды жақтайтын қарулы топтармен күресуге атсалысты. 1920 жылы Жәлил өзінің туған ауылына қайтып оралып, онда «Қызыл гүл» атты жас коммунист ұйымын ашты. Ол Мустафинода комсомол белсендісі болды. Губерниялық комсомол конференциясында өз ауылынан делегат болып барды.[3]

Sources[өңдеу]

External links[өңдеу]


Дереккөз алу қатесі: <ref> тегі бар, бірақ <references/> тегі табылмады