Мұхаммед Әли (боксшы)
Мұха́ммед Әли́  |
|
| Muhammad Ali | |
 |
|
| Жалпы мағлұмат | |
|---|---|
| Азаматтығы | |
| Туған күні | |
| Туған жері | |
| Тұрғылықты жері |
Луисвилл, Кентукки |
| Тұрысы |
оңқай |
| Бойы |
192 см |
| Қолдың қарқыны |
203 см |
| Алғашқы айқасы |
29 қазанның 1960 |
| Соңғы айқасы |
11 желтоқсанның 1981 |
| Жеңгендер саны |
56 |
| Нокаутпен жеңгені |
37 |
| Жеңілгендер саны |
5 |
| Тең түскендері |
0 |
Мұхаммед Әли (толық аты Кассиюс Марселиюс Клэй; 1942 ж. Қаңтар 17 туған; Луисвилл, Кентукки, АҚШ) ауыр салмақ дәрежесінде өнер көрсеткен американдық кәсіби боксшы, [1] филантроп[2] және қоғам қайраткері.[2] Жыл боксшысы атағына 5 рет ие болған бүгінге дейінгі жалғыз спортшы болып табылады. [3] Бүкіл әлем мойындаған спорт иконына айналған[4][5], спорт тарихындағы ең танымал тұлға, ең ұлы боксшы. Жарқын қызыл тілді, оның көптеген цитаталары тарихта қалған[6]. АҚШ үкіметі Әлиді мансабының шарықтау кезінде армияға шақырғанда АҚШ-тан алыс жатқан бізге тиіспеген Вьетнамға қарсы соғысқа бармаймын, армиядан бас тартамын деп мәлімдеген. Осыдан АҚШ үкіметі оны барлық атақ даңқтарынан айырып үш жылдан астам уақытқа бокстан аластайды. Спортқа қайта оралғанан кейін тарихшылар атап кеткен «бокстың алтын дәуірінің» барлық мықты боксшыларын жеңіп өзіне барлық атақ даңқтарын қайтарып алады. Ал әйгілі Джо Фрейзермен қарсыластығы спорт тарихындағы жарқын беттерге айналды.
Мазмұны |
Жетістіктері [өңдеу]
- XVII Жазғы Олимпиада ойындарының жартылай ауыр салмақ бойынша чемпионы (1960).
- Ауыр салмақ бойынша абсолютті әлем чемпионы (1964—1966, 1974—1978).
- WBC (1974—1978), WBA (1967, 1974—1978, 1978), сонымен қатар «Ринг» журналының (1964—1971, 1974—1978, 1978—1980) версиялары бойынша ауыр салмақтағы әлем чемпионы. Сол журналдың 5 дүркін «Жыл боксшысы» (1963, 1972, 1974, 1975, 1978) және «Он жылдық боксшысы» (1970-шы) атағына ие болған.
- 1999 жылы Sports Illustrated және BBC Мұхаммед Әлиді «Ғасыр спортшысы» деп таныған.
Өмірбаяны [өңдеу]
Марапаттары [өңдеу]
Ресми [өңдеу]
- Президенттік бостандық медалі (2005)[7].
- Amnesty International ұйымы марапаты[7].
- Отто Ган атындағы бейбітшілік медалі (2005)[7].
- «Жүзжылдық Кентуккилік»[7].
- «Жүзжылдық Луисвиллік»[7].
- Филадельфийлік бостандық медалі (2012)[8].
Спорттық [өңдеу]
- Ринг журналы нұсқасы бойынша «Жыл боксшысы»(1963, 1972, 1974, 1975, 1978)[9].
- Ринг журналы нұсқасы бойынша «Онжылдық боксшысы (1970 жж)[10].
- Ринг журналы нұсқасы бойынша «Жыл жекпе-жегі»: Даг Джонсқа қарсы (1963), Сонни Листонға қарсы (1964), Джо Фрейзерға (1971), Джордж Форманға (1974), Джо Фрейзерға (1975) қарсы[9].
- Sports Illustrated журналы нұсқасы бойынша «Жыл Спортшысы» (1974)[11].
- Бокстан Атақ Залына таңдалған(1987)[11].
- Бокстан халықаралық Атақ залыне енгізілген (1990)[11].
- ESPN арнасының Артура Эш атындағы марапаты иегері (1997)[12].
- Ринг журналы нұсқасы бойынша ең Ұлы ауыр салмақ (1998)[10].
- Associated Press нұсқасы бойынша XX ғасыр ең Ұлы ауыр салмағы [10].
- GQ нұсқасы бойынша «Жүзжылдық Атлеті» [10].
- Sports Illustrated журналы нұсқасы бойынша «XX ғасыр спортшысы»[10].
- Би-би-си нұсқасы бойынша «ғасыр спорт тұлғасы» [10].
Сілттемелер [өңдеу]
- ↑ Muhammad Ali – Boxer. Boxrec.com. Тексерілді, 5 қыркүйек 2011.
- ↑ 2,0 2,1 Muhammad Ali Biography. Biography.com (January 17, 1942). Тексерілді, 5 қыркүйек 2011.
- ↑ Гиннес рекордтар кітабы 2013
- ↑ Boxing icon Muhammad Ali in critical condition (ағыл.). GEO TV (06.02.2013). Тексерілді, 17 ақпан 2013.
- ↑ Stamm, Dan Boxing Icon Ali's Former Home for Sale (ағыл.). NBC (25.09.2012). Тексерілді, 17 ақпан 2013.
- ↑ Hubbard, Alan Boxing: Why Muhammad Ali really is the Greatest of all (ағыл.). The Independent (15.01.2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қаңтар 2013. Тексерілді, 24 қаңтар 2013.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 The man:Humanitarian (ағыл.). Muhammad Ali Enterprises. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қаңтар 2013. Тексерілді, 21 қаңтар 2013.
- ↑ Associated Press Muhammad Ali receives award (ағыл.). ESPN (14.09.2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 қаңтар 2013. Тексерілді, 28 қаңтар 2013.
- ↑ 9,0 9,1 Past winners of the Ring's year-end AWARDS (ағыл.). Журнал «Ринг» (24.02.2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қаңтар 2013. Тексерілді, 21 қаңтар 2013.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Muhammad Ali (ағыл.). BoxRec. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қаңтар 2013. Тексерілді, 21 қаңтар 2013.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Muhammad Ali — Awards And Accomplishments (ағыл.). Net Industries. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қаңтар 2013. Тексерілді, 21 қаңтар 2013.
- ↑ Muhammad Ali (1997) (ағыл.). ESPN. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қаңтар 2013. Тексерілді, 21 қаңтар 2013.
