Нидерланд
Уикипедияден
| Nederland
Нидерланд
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Ұраны: "Je maintiendrai" (французша) "Ik zal handhaven" (голландша) "Мен нық тұрамын"1 |
||||||
| Әнұраны: "Het Wilhelmus" |
||||||
 |
||||||
| Елордасы (және ең ірі қаласы) |
Амстердам² |
|||||
| Ресми тілдері | Голланд тілі³ | |||||
| Этникалық топтары | 80.9% Dutchmen 2.4% Germans 2.4% Indonesians 2.0% Surinamese 12.3% others |
|||||
| Халық атауы | Dutch | |||||
| Үкімет түрі | Parliamentary democracy Constitutional monarchy |
|||||
| — | Патша | Queen Beatrix | ||||
| — | Премьер-министр | Jan Peter Balkenende | ||||
| Тәуелсіздік | (Eighty Years' War) | |||||
| — | Declared | Шілденің 26, 1581 | ||||
| — | Recognised | Қаңтардың 30, 16484 | ||||
| ЕО мүшелігі | Мамырдың 25 1957 | |||||
| — | Су (%) | 18.41 | ||||
| Жұрты | ||||||
| — | 2007 сарап. | 16,570,613 (61-ші) | ||||
| — | 2001 жұрт санағы | 16,105,285 | ||||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2006 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $541 млрд (23-ші) | ||||
| — | Тұлға басына | $35,078 (10-шы) | ||||
| ЖІӨ (nominal) | 2005 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $625.271 млрд (16th) | ||||
| — | Тұлға басына | $38,618 (10th) | ||||
| АДИ (2006) |  0.947 (жоғары) (10-шы) |
|||||
| Ұлттық пұлы | Euro (€)5 (EUR) |
|||||
| Уақыт белдеу(лер)і | CET (UTC+1) | |||||
| — | Summer (ЖУ) | CEST (UTC+2) | ||||
| Интернет үйшігі | .nl6 | |||||
| Телефон белгілемесі | +31 | |||||
| 1 | The literal translation of the motto is "I will maintain". Here "maintain" is taken to mean to stand fast or to hold ground. | |||||
| 2 | The Hague is the seat of the government. | |||||
| 3 | Frisian is also an official language in the Netherlands, although only spoken in Friesland; Low Saxon and Limburgish are officially recognised as regional languages. | |||||
| 4 | Peace of Westphalia. | |||||
| 5 | Prior to 2002: Dutch guilder. | |||||
| 6 | The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states. | |||||
Нидерланд, ресми атауы Нидерланд корольдігі – Батыс Еуропада орналасқан ел. Оңтүстігінде Бельгиямен, шығысында Алманиямен шектеседі, және солтүстігі мен солтүстік-бастысында Солтүстік Теңізге шығады. Елордасы – Амстердам, бірақ үкімет пен парламент Гаага қаласында жайғасқан. Нидерланд кейде Голландия деп те аталғанымен, мемлекет Солтүстік және Оңтүстік Голландиядан басқа тағы 10 аймақтан тұратынын ұмытпаған жөн. Нидерланданың астанасы – Амстердам. Ірі қаалары – Гаага, Роттердам, Утрех. Әкімшілік-территориялық бөлініуі – 12 провинция. Халық саны – 16,3 млн адам, негізінен голландықтар. Оңтүстігінде көбінесе фламандықтар, солтүстігінде – фриздықтар. Мемлекеттік тілі – нидерландық (голландықтар), бірақ мұның өзінде голландықтардың көбісі, әсіресе қала тұрғындары, ағылшын және неміс тілдерін жақсы біледі. Мемелекеттегі жазықтар оның атына толығымен сай келеді: Нидерланды территориясының барлығын – ойпатты жазықтар деуге болады. Шамамен жердің 40% мұхит деңгейінен төмен орналасқан, олар дюналармен, плотинамен және домбалармен бекітілген. Ірі гидротехникалық жобаларға қармастан, 20ғ жасалған, бұл жерлер әлі де су апатына үшырау қаупі бар. Жүздеген жылдар бойы дамбыларда көптеген жел дермендер салынған болатын, бұлар Нидерланданың символдарының бірі болып қалды. Мемелкеттің оңтүстік-батысында ең үлкен ойпаттар жатыр – бүкіл дельта өзендері Рейн, Маас және Шельда, ал оңтүстік-шығысында – ең биік нүктесімен Арденн щатқалы – Ваалсерберг тауымен. Нидерланды – жасанды жазықтар мемлекеті. Ормандарында (балығыда егілген) қарағай, терек, қайын ағаштарымен аралас, территорияның тек 10% ғана алады. Нидерландыдағы өзендер толық сулы, олардың көбісі каналдармен және су қоймаарымен байланыстырылған. Суық қыстарда олардың қатып қалуыда сирек емес. Көптеген шетелдіктер үшін Нидерланды – бұл қызғалдақ, дермен және кломтар (ағаш аяқ киімдері) мемлекеті. Шетелдіктердің көбісіне белгілі, Нидерланды – төмен орналасқан жер, мұнда су апаттары жиі құрлықтарды жаулап алуы болып тұрады. Бірақ шекарадан тыстардың көбісі білебермейді, Нидерланды әлем бойынша экспорттан және инвесторлардан сегізінші орын, үшінші орын, АҚШ және Франциядан соң, ауылшаруашылық тауарларын экспорттау көлемі бойынша екенін. Голландықтар он бес Нобелдық премиялар алған: экономика, физика, химия және медицина салаларында. Нидерланды туристерде өте жақсы атқа ие. 2007 жылы мемлекетті шамамен 9,8 миллион адамдар келген әлемнің әр жерінен. Қонақтардың төрттен бірі Германиядан келген. Туристердің арасында Ұлыбритания, АҚШ, Канада, Бельгия, Франция және Италиядан да келгендері бар. Шетелдік туристер Нидерландыда шамамен 8,1 миллиард доллар жаратады, яғни, бұл гүл және өсімдіктер экспорт көлемінен асып түседі.
Нидерланд – НАТО, ЕО, Киото Протоколының мүшесі. Бельгия және Люксембургпен қоса Бенелюкс экономикалық одағына кіреді.
|
|
|
|---|---|
|
|
|
|---|---|
