Николай І
| Nicholas I | |
|---|---|
 |
|
|
|
|
| Тақта отыру жылдары | 1 December 1825 – 2 March 1855 (29) |
| Coronation | 3 September 1826 |
| Ізашары | Alexander I |
| Ізбасары | Alexander II |
| Consort | Charlotte of Prussia |
| Issue | |
| Alexander II of Russia Maria, Duchess of Leuchtenberg Olga, Queen of Württemberg Alexandra, Princess Frederick William of Hesse-Cassel Grand Duke Constantine Nikolaievich Grand Duke Nicholas Grand Duke Mikhail |
|
| Толық аты жөні | |
| Nicholas Pavlovich Romanov | |
| Тегі | House of Holstein-Gottorp-Romanov |
| Әкесі | Paul of Russia |
| Анасы | Sophie Dorothea of Württemberg |
| Туылды | шілденің 6 Gatchina |
| Died | 1855 ж. наурыздың 2 (58 жаста) Санкт-Петербург |
| Burial | Peter and Paul Cathedral |
| Діні | Eastern Orthodox |
НИКОЛАЙ І, Николай Павлович Романов 1796жылы, Царское село – 1855жылы, Петербург – Ресей императоры (1825 – 1855жж), император Павел І-нің үшінші ұлы. Ағасы Александр І-нің кенеттен қайтыс болуына байланысты таққа отырып, билігін декабристер көтерілісін басып-жаншу мен оның басшыларын жазалаудан бастады. Николай І билік еткен кезде Ресейдегі шексіз монархия өзінің шарықтау шегіне жетті. Бюрократтық аппарат пен оның орталықтануы күшейе түсті. Құпия саяси полиция басқармасы – “Үшінші бөлім” құрылды. 1835 жылы “Ресей империясы заңдарының жинағы” атты кодекс құрастырылды. Халық ағарту саласында дворяндарға артықшылық жағдай жасаған, сословиелік бөлінуді қатаң қағидамен жүзеге асыратын заңдар қабылданды. Әдебиетке мемлекеттік бақылау күшейтілді. Ресейдің озық ойлы қайраткерлері қуғын-сүргінге ұшырады. Николай І төңкерісшіл ұйымдарды талқандап, ұлт-азаттық қозғалыстарды (Шәміл бастаған тау халықтарының көтерілісі, 1830 – 1831 жылдары поляк көтерілістері, Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс пен баска котерілістерді қатал басып-жаныштады. Өзге ұлттарды орыстандыру мен шоқындыру күшейтілді. Сыртқы саясаттағы басты бағыт – Шығыс мәселесі болып, ол Қырым соғысының басталуына әкеп соқты. Николай І Еуропадағы революциялық қозғалысқа қарсы күресті. 1848 жылы Франциямен дипломаттық қарым-қатынасты үзіп, Венгриядағы 1848 – 1849 жылдардағы төңкерісті қатал басып-жаныштады. Орта Азия мен Қазақстаннан жаңа жерлер басып алу саясатын жүргізді. Қырым соғысындағы жеңіліс Николай І-нің саяси жүйесінің күйреуі мен императордың өзінің өліміне әкеп соқты.[1]
Дереккөздер [өңдеу]
- ↑ А 31 Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет. ISBN 9965-893-73-Х
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
 |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет.
Мақаланы безендіру нұсқаулығына сәйкес көркемдеңіз.
|
