Нұра
| Нұра | |
|---|---|
| Сипаттамасы | |
| Ұзындығы | 978 км |
| Су алабының ауданы |
58 100 км² |
| Су ағысы | |
| Бастауы | Қызылтас |
| · Координаттары | |
| Сағасы | Теңіз көлі |
| · Координаттары | |
| Орналасуы | |
| Ел | Қазақстан |
Нұра — Қарағанды және Ақмола облыстарының жерімен ағатын өзен. Ұзындығы — 978 км, су жинау алқабы — 60,8 мың км2. Нұра Қызылтас тауының батыс сілемдеріндегі бұлақтардан басталып, Теңіз көліне кұяды.
[өңдеу] Салалары:
- Ақбастау;
- Алтынсу;
- Байғожа;
- Есен;
- Ұзынбұлақ;
- Қүланөтпес;
- Матақ;
- Ащысу;
- Үлкен Құлынды;
- Көкпекті;
- Шерубайнұра (ең ірісі, 268 км).
[өңдеу] Жалпы мәліметтер
Нұра жоғарғы ағысында аласа таулардың арасымен, орта тұсында ұсақ шоқылар бойымен және төменгі ағысында төбелі жазықпен ағады. Өзен аңғары жоғары және орта бөлігінде қатты кристалды шөгінді жыныстардан (ені — 2-10 км) түзілген, төменгі жағында аңғары 25 км-ге дейін ұлғаяды. Жайылмасы кең (кейде 15 км-ге дейін) келеді. Тереңдігі 1-4 м. Жылдық орташа су шығыны 19,5 м3/с (сағасынан 369 км жерде). Негізінен қар және жер асты суымен толығады. Жылдық ағынының 92,1%-ы сәуір—мамырда, 7%-ы маусым-қазанда, ал 0,9%-ы қыста өтеді. Жылдық ағынының орташа көп жылдық көлемі (Романовское селосы тұсында) — 473 млн. м3. Өзен қарашаның басында қатып, сәуірде мұзы ериді. Суға тапшы Орталық Қазақстан жағдайыңда Нұраның шаруашылық маңызы өте зор. Өзен бойында Самарқан, Самар және Шерубайнұра бөгендері салынған. Нұра су құбыры іске қосылған. Сағасында Қорғалжын мемлекеттік қорығы ұйымдастырылған.[1][2]
[өңдеу] Пайдаланылған әдебиеттер
- ↑ Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.
- ↑ Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
| Бұл — Қазақстан географиясы бойынша мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. |
|
|
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |