Омбы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қала
Омбы
Омск Омск. Фонтан на театральной площади и городской совет.jpg
Ту Таңбасы
Ту Таңбасы
Ел Ресей
Федерация субъектiсі Омбы облысы
Координатасы Координаттар: 54°58′00″ с. е. 73°23′00″ ш. б. / 54.966667° с. е. 73.383333° ш. б. (G) (O) (Я)54°58′00″ с. е. 73°23′00″ ш. б. / 54.966667° с. е. 73.383333° ш. б. (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты 1716
Қала статусы 1782
Жер аумағы 573 км²
Орталығының биiктігі 90 м
Тұрғыны Green Arrow Up Darker.svg 1 154 000[1] адам (2010)
Тығыздығы 1968 адам/км²
Шоғырлануы 1 182 000 — 1 261 000
Телефон коды +7 3812
Пошта индексі 644xxx
ОКАТО коды 52 401
Ресми сайты http://www.admomsk.ru/
Омбы (Ресей)
Locator Dot2.gif

Омбы (орыс. Омск) — Ресейдегі қала. Омбы облысының орталығы.

Географиясы[өңдеу]

Ом өзенінің Ертіске құятын жеріндегі порт, темір жол желілері мен автожолдардың торабы.[2]

Халқы[өңдеу]

Халқының саны жағынан (1172 мың) Сібірде Новосібірден кейін 2-орын алады, Сібірдің ірі өнеркәсіп орталығы. Қалада астық жинайтын комбайндар, теледидар, газ жабдықтары, аспаптар, әртүрлі өнеркәсіп құрал-жабдықтары, электротехника, мұнай, тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдары кәсіпорындары жұмыс істейді.

Мәдениеті[өңдеу]

4 жылу-энергетикалық орталықтары, 10 жоғары оқу орны, ғылыми-зерттеу институты, академиялық драма театры, музыкалық драма, қуыршақ театры, цирк, Ф.М. Достоевский атынд. өлкетану музейі (жазушы Омбыда 1850 – 54 ж. айдауда болды), М.А. Врубель атындағы сурет галереясы бар.

Тарихы[өңдеу]

Омбы бекінісін 1716 ж. Петр І патшаның бұйрығы бойынша Сібір генерал-губернаторы М.П. Гагарин салдырған. 1782 ж. қала мәртебесін алып, Тобыл (1782 – 98) округінің орталығы, Тобыл губерниясының (1804 – 22, 1839 – 68), Омбы (1822 – 39) және Ақмола (1868 – 1918) облыстарының, Батыс Сібір (1824 – 82) және Дала (1882 – 1917) генерал-губернаторлығының орталығы болды. Омбы қаласының тарихы Қазан төңкерісіне дейін Қазақстанмен тығыз байланыста болды. Омбыда қазақтың көптеген белгілі ағартушылары оқып, білім алды. 1813 ж. Батыс Сібір генерал-губернаторлығына қарасты қазақ жерлерін басқару мекемелеріне қазақ жастарын даярлау мақсатында Омбыда Сібір әскери орыс-қазақ желілік училищесі ашылды. Бұл училищені Уәлиханов, М.Шорманов оқып бітірген. Осы әскери оқу орнының негізінде 1845 ж. Омбы кадет корпусы ашылды. 20 ғасырдың бас кезінде Омбыдағы оқу орындарында көптеген белгілі қазақ қайраткерлері (Ә.Бөкейханов, С.Сейфуллин, Н.Нұрмақов, С.Сәдуақасов, т.б.) білім алды. 1840 ж. Омбы қаласындағы қазақтардың саны 109 адам болса, 1897 ж. Омбы уезіндегі қазақтар 37680-ге (Омбы қаласында – 105 адам), ал 1916 ж. 38970-ке жетті. Қазақ елі өз тәуелсіздігіне ие болуына байланысты Омбыдағы қазақ диаспорасы ұлттық-мәдени орталықтар құрып, Қазақстанмен өзара байланыстарын жолға қоя бастады. 2004 ж. Омбы қаласында Ш.Уәлихановтың атына көше беріліп, ескерткіш орнатылды. Қазіргі уақытта Омбы облысында тұрып жатқан 100 мыңнан аса (2002) қазақ “Омбы облыстық қазақ мәдени орталығы”, “Аманат ұлттық бірлестігі”, “Мөлдір” қазақ мәдени орталығы сияқты ұйымдарға біріккен. 2002 жылдан “Омбы үні” атты үнпарақ шыға бастады.

Дипломатиялық және консулдық өкілдіктер[өңдеу]

  • Ресей Ресей СІМ өкілдігі (Щербанёв к., 20)
  • Қазақстан Қазақстан Консулдығы (Ш. Уәлиханұлы к., 9)
  • Германия Германия Құрметті консулы (1-ші Военная к., 7 корп. 2)[3]

Бауырлас қалалар[өңдеу]

Серіктес қалалар[өңдеу]

Сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Города с численностью населения 100 тысяч человек и более
  2. Қазақ энциклопедиясы, 7 том 6 бөлім
  3. Почётный консул Германии в Омске (без паспортно-визовой службы) Посольство федеративной республики Германия
  4. a b c d e f g h i j k Международные партнерские связи города Омска
  5. a b Международные связи Омска

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Омбы веб-камералары[өңдеу]