Освальд Шпенглер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Шпенглер Освальд (1880-1936)(spengier) - неміс философы, тарих философиясы мен мәдениет философиясының негізін қалаушылардың бірі. Шпенглердің циклдік түжырымдамасы "Еуропаның іңірі" атты кітабында түжырымдалды (1920). Циклдік түжырымға:

  1. тарихтың үздіксіздігі ретінде қоғамдық прогресті жоққа шығару;
  2. мәдениет пен өркениетгің қарсы түруы;

өркениеттік прогресті қалыпқа сай түсінуден бас тарту және Батыстың кері кетіп, азғындағанын мойындау. Шпенглер бойынша, мәдениет деп ағзаға үқсас (онда да сол өмірлік кезеңдерді өткереді: балалық, жастық, ақыл тоқтату, қарттық) тарихи-мәдени түтастық түсініледі. Мәдениеттердің әрқайсысының эр нәрседентілден, өнерден, мемлекеттен, ғылымнан және т.б. көрініс табатын өз жаны болады. Шпенглер 8 дамыған, гүлденудің шегіне жеткен мәдениетті анықтады: антикалық (аполлондық), арабтық (сиқырлы), египеттік, вавилондық, үнді, қытай, мексикалық және еуропалық (фаусттық). Мәдениеттен өркениетке өту ежелгі дәуірде б.д.д. IV ғ. болды, ал оның қүлдырап, жойылуы Рим дәуіріне сәйкес келеді. Еуропа өркениет сатысына XIX ғ. өтті, Шпенглердің пікірінше, оның қүлдырауы 2000 ж. шамасына сай келеді. Шпенглердің идеялары қазіргі жаһандану проңестерін зерттеуде ерекше өзекті болып отыр.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3