Оңтүстік-шығыс Азия елдерінің ассоциациясы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Оңтүстiк-Шығыс Азия Елдерiнің Ассоциациясы
АСЕАН байрағы АСЕАН елтаңбасы
Ұраны"One Vision, One Identity, One Community"
"10 countries, 1 identity"
Әнұраны"The ASEAN Way"
АСЕАН орналасуы
Seat of Secretariat Индонезия Jakarta
Ең ірі қаласы Индонезия Jakarta
Working language
Халық атауы Southeast Asian
Member states
Үкімет түрі Regional organisation
 —  Secretary General Тайланд Surin Pitsuwan
Formation
 —  Bangkok Declaration 8 August 1967 
 —  Charter 16 December 2008 
Жұрты
 —  2008 сарап. 577 million 
 —  Тығыздығы 129/km² 
ЖІӨ (АҚТ) 2007 сарап.
 —  Бүкіл US$ 3,431.2 billion 
 —  Жан басына шаққанда US$ 5,962 
ЖІӨ (nominal) 2008 сарап.
 —  Бүкіл US$ 1,505.7 billion 
 —  Жан басына шаққанда $2,609 
АДИ (2007) Green Arrow Up Darker.svg 0.742 (medium) (100th¹)
Ұлттық ақшасы
Уақыт белдеу(лер)і ASEAN (UTC+9 to +6:30)
Интернет үйшігі
Ғаламтор торабы
http://www.asean.org/
Телефон белгілемесі [[+ ]]
1 If considered as a single entity.
2 Selected key basic ASEAN indicators
3 Annual growth 1.6%

AСЕАН (ағылш. The Association of Southeast Asian Nations — Оңтүстiк-шығыс Азия елдерiнің ассоциациясы) — Оңтүстiк-шығыс Азияның 10 елi кіретін өңірлік саяси, мәдени әрі экономикалық ұйым.

1967 ж. тамыздың 8 Индонезия, Малайзия, Филиппиндер, Сингапур және Таиланд негізін қалаған.

Ұйым мақсаты — экономикалық өсуді, әлеуметтік, мәдени дамуды жаңғырту, аймақта бейбітшілікті қамтамасыз ету.

Оңтүстік-шығыс Азия елдерінің ассоциациясы, Assocіatіon of South East Natіons, ASEAN (АСЕАН) – халықаралық ұйым. 1967 жылы 8 тамызда Индонезия, Малайзия, Сингапур, Тайланд, Филиппиндер мемлекеттері құрған. Кейін ұйымның құрамына Бруней (1984), Вьетнам (1995), Лаос және Мьянма (1997), Камбоджа (1999) кірді. АСЕАН құрылғаннан бастап саяси ынтымақтастық саласында келісімдер жасауға баса көңіл бөлді. АСЕАН елдерінің алғашқы екі кездесуі (1976 және 1977) осы ұйым қызметінің принциптерін жария етіп, адам ресурстарын дамыту, кедейшілік пен сауатсыздықты жою, есірткі саудасына жол бермеу, т.б. салада ынтымақтастықты кеңейтуге арналды. Ұйымға мүше елдер Оңтүстік-Шығыс Азияда еркін сауда аймағын құруға талпыныстар жасап, арнайы келісімшарттарға отырды.[1]

Конференциялар[өңдеу]

Ұйым Азия-Тынық мұхит аймағындағы қауіпсіздік мәселелері бойынша жыл сайын конференциялар өткізеді. 1993 жылы АСЕАН-ның аймақтық форумы құрылып, оған бақылаушы мемлекет ретінде Папуа-Жаңа Гвинея және екі кеңесшілік серіктес елдер – Қытай мен Ресей кірді. Сондай-ақ ұйым аймақта экономикалық өсімді, әлеуметтік және мәдени дамуды жеделдету, аталған салаларда белсенді ынтымақтастық пен өзара көмек көрсету мақсатында ғылым мен технология, қоршаған орта, мәдениет пен ақпарат, әлеуметтік даму ынтымақтастығын үйлестіреді. 1995 жылы АСЕАН елдері Оңтүстік-Шығыс Азия аймағында ядролық қарусыз аумақ құру туралы шартқа қол қойды.

Құрылымы[өңдеу]

АСЕАН-ның жоғарғы органы – Мемлекет және Үкімет басшыларының саммиті. Бұл саммит әр 3 жыл сайын өткізіледі, ал олардың аралығында бейресми кездесулер өтеді. АСЕАН-да 11 арнайы комитет жұмыс істейді, ағымдағы басшылықты Тұрақты комитет жүзеге асырады. Бес жыл мерзімге тағайындалатын АСЕАН-ның Бас хатшысы жетекшілік ететін Секретариат Джакарта қаласында орналасқан.

Сілтемелер[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Пайдаланылған әдебиеттер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы, 7 том