Поляктар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Polish people
(Polacy)
Blank300.png
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 043.jpgMikolaj Kopernik.jpgMariecurie.jpgBolesław Prus (ca. 1905).jpgSchultz John III Sobieski.jpg
MR 1932 small.jpgThaddeus Kosciuszko.jpgJoseph Conrad.PNGJozef Pilsudski1.jpgJan Matejko-Auto portrait.jpg
Lech Walesa - 2009.jpgCzeslaw Milosz, 1986.jpgSzymborska(closeup).jpgDomeyko.jpgDidurportrait1.jpg
John Paul II Medal of Freedom 2004.jpgAdam Mickiewicz według dagerotypu paryskiego z 1842 roku.jpgHenryk Sienkiewicz 02.jpgIgnacy Jan Paderewski.PNGKazimierz Pułaski.PNG
ChopinCopernicusSkłodowska-CuriePrusJohn III Sobieski
RejewskiKościuszkoConradPiłsudskiMatejko
WałęsaMiłoszSzymborskaDomeykoDidur
Pope John Paul IIMickiewiczSienkiewiczPaderewskiPulaski
Бүкіл жұрт саны

ca. 60 million (est.)[1]

Маңызды жұрты бар аумақтар
 Poland 36,983,720 [2][3]
2 АҚШ 8,977,235 [4]
2 Германия 1,500,000 - 2,000,000 [1][5][6]
2 Бразилия 1,500,000 [7]
2 Израиль 1,250,000 [8]
2 Канада 984,565 [9]
2 Ұлыбритания 500,000 - 560,000 [1][10]
2 Аргентина 500,000 [11]
2 Беларусь Республикасы 294,549 [12]
2 Литва 212,800 [13]
2 Ирландия 200,000 [14]
2 Аустралия 78,340 [15]
2 Украина 144,130 [16]
2 Норвегия 120,000 [17]
2 Италия 109,018 [18]
2 Франция 90,000 [19]
2 Испания 78,305 [20]
2 Ресей 73,000 [21]
2 Чехия 51,968 [22]
2 Латвия 50,960 [23]
2 Грекия 50,000 [24]
2 Нидерланд 39,500 [25]
2 Қазақстан Республикасы 34,057 [26]
2 Оңт. Африка 30,000 [27]
2 Швеция 67,518 [28]
2 Австрия 21,000 [29]
2 Исландия 10,540 [30]
2 Дания 5,300 [31]
2 Молдова 4,174 [32]
2 Румыния 3,671 [33]
2 Финляндия 3,000 [34]
Тіл(дер)і
Polish
Дін(дер)і
Predominantly Roman Catholicism, also Eastern Orthodoxy, Protestantism and Judaism.
Қатысты этникалық топтары
related ethno-linguistic people group: Czechs, Slovaks, Sorbs
Польша басқа да славян мемлекеттерімен шекаралас

Поляктар[35] (өз атауы — поляци) — ұлт, Польшаның байырғы және негізгі халқы. ТМД елдерінде, АҚШ, Франция, Канада, Бельгия, Бразилия, Аргентина, т.б. мемлекеттерде де тұрады. Жалпы саны 45 млн. адам (2003). Славян тілдерінің батыс тармағына жататын поляк тілінде сөйлейді. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Поляктардың этникалық негізін ерте орта ғасырлардағы полян, слезан, вислян, мазовшан, поморян секілді славян тайпалары қалаған. Ұлт ретінде 10 — 11 ғ-ларда Поляк мемлекеті құрылғаннан кейін қалыптаса бастады. Негізгі өзегін батыс славян тайпалары құрады. Поляктардың басым бөлігі қалалық жерлерде орналасқан. Олар түрлі салалық өндірістер мен халыққа қызмет көрсету орындарында жұмыс істейді. Табиғи ерекшеліктері мен тарихи тағдырлары әрбір өңірде өзіндік дәстүрлі шаруашылық пен мәдениеттің қалыптасуына әсерін тигізген. Малопольша мен Силезия секілді таулы аймақтарда мал шаруашылығы, Поморьенің батысы мен шығысында теңіз кәсіпшілігі ертеден дамыған. Ұлттық киімдері: әйелдер юбка, көйлек, сыртынан алтын және күміс зермен тоқылған корсаж; ерлер жағалы көйлек, жолақты шалбар, көк кафтан, ал басына конфедератка киеді. Халық арасында қолөнердің сан алуан түрлері (тоқымашылық, тігіншілік, құмырашылық, ағаш ою, т.б.), бай ауыз әдебиеті (тұрмыстық өлеңдер, аңыз-әңгімелер, ертегі, т.б.) сақталған.


Пайдаланған әдебиет[өңдеу]

  • Қазақ энциклопедиясы
  1. a b c Świat Polonii, witryna Stowarzyszenia Wspólnota Polska: „Polacy za granicą” (Polish people abroad as per summary by Świat Polonii, internet portal of the Polish Association Wspólnota Polska)
  2. Excel spreadsheet from Polish Central Statistical Office
  3. http://www.stat.gov.pl/gus/45_4520_PLK_HTML.htm
  4. USA National Census 2000. Ancestries With 100,000 or More People in 2000.
  5. (нем.) Erstmals mehr als 16 Millionen Menschen mit Migrationshintergrund in Deutschland Statistisches Bundesamt Deutschland (German text about migrants in Germany)
  6. (поляк) Raport o sytuacji Polonii i Polaków za granicą 2009. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2009. p. 177, ISBN 978-83-89607-81-2
  7. Stowarzyszenie Wspólnota Polska, Strona finansowana przez SENAT RP [1] [2]
  8. Article on Ynet news site, Hebrew (Google translator).
  9. http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/demo26a-eng.htm
  10. (ағылш.) British Office for National Statistics, Population by Country of Birth & Nationality, Jan 2009 to Dec 2009
    ^ (ағылш.) "UK lets in more Poles than there are in Warsaw", Steve Doughty, Daily Mail; see also: "Record numbers leave Britain as Poles head home - but new arrivals increase to half a million" by James Slack, Daily Mail, November 27, 2009. Please note: The British Office for National Statistics recorded the number of Poles who have travelled to the UK in 2006 at over 2,000,000; they are not to be mistaken for permanent residents.
  11. http://edant.clarin.com/diario/2004/04/27/t-749506.htm
  12. Belarus National Census 2009 (preliminary results)(in rus.)
  13. [3]
  14. Poles in Ireland
  15. 2006 Census Community Profile Series : Australia
  16. Poles in Ukraine
  17. Aftenposten.no: - 120.000 polakker i Norge (Innenriks)
  18. Istat.it
  19. http://www.prezydent.pl/
  20. Instituto Nacional de Estadística, Ine.es (PDF)
  21. Polish minority in Russia, WorldNews.com
  22. Czech Republic National Census 2001 (PDF)
  23. [4]
  24. "Polonia i Polacy na świecie," (Poles in the world) Stowarzyszenie Wspólnota Polska, strona finansowana przez SENAT RP (page sponsored by Senate of the Republic of Poland)
  25. http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/CCD504EA-9D41-40C2-AE28-BFB0A51C2045/0/2005k3b15p096art.pdf
  26. Kazakhstan National Census 2009
  27. http://www.wspolnota-polska.org.pl/index.php?id=dubd2
  28. http://www.immi.se/alfa/p.htm
  29. Poles in AustriaPDF
  30. Mannfjöldi eftir fæðingarlandi 1981-2008: Pólland
  31. http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=DA&sf=population&so=asc
  32. 2004 Moldovan census, including Transnistria
  33. 2002 Romanian census.
  34. http://www.helsinki.polemb.net/index.php?document=46
  35. Қазақстан энциклопедиясы, VII-том