Самыркеш, самырсын (лат. Nucifraga caryocatactes) — торғайтәрізділер отрядының қарға тұқымдасына жататын құс. Қазақстанның оңтүстік-шығысында (Алтайдан Тянь-Шаньға дейін) таудағы қылқан жапырақты орман алқаптарын мекендейді. Дене тұрқы 35 см-дей, салм. 160 — 180 г. Қауырсыны ақ дақты, күңгірт қоңыр, тұмсығы қара, ұзын, құйрығы қысқа болады. Самырсын құс — отырықшы құс. Орманның қалың жеріндегі ағаш басына ұялайды, түсі теңбіл 2 — 7 жұмыртқа салады да, оны мекиені мен қоразы 20 күндей кезектесіп басып, балапан шығарады. Самырсын құс — пайдалы құс, негізінен самырсын қарағайы мен шырша бүрінің дәнін жейді. Ол дәнді жемдік қор ретінде топырақ арасына көміп қояды, ал бұл орман өрттері болған жағдайларда ағаштардың қайта өсуіне жағдай туғызады.[2]
Суреттер [өңдеу]
Пайдаланған әдебиет [өңдеу]
- ↑ BirdLife International Nucifraga caryocatactes. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.3. International Union for Conservation of Nature (2009). Тексерілді, 9 қыркүйек 2010.
- ↑ Қазақ Энциклопедиясы, 7 том
