Санкт-Петербор

Уикипедия жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Федералдық деңгейдегі маңызы бар қала
Санкт-Петербор
Санкт-Петербург
Spb collage.JPG
Ту Таңбасы
Ту Таңбасы
Ел Ресей
Федерация субъектiсі Санкт-Петербор
Координатасы Координаттар: 59°57′00″ с. е. 30°19′00″ ш. б. / 59.95° с. е. 30.316667° ш. б. (G) (O) (Я)59°57′00″ с. е. 30°19′00″ ш. б. / 59.95° с. е. 30.316667° ш. б. (G) (O) (Я)
Ішкі бөлінісі 18 аудан
Губернатор Полтавченко Георгий Сергеевич
Құрылған уақыты 1703
Бұрынғы атауы Санкт-Петербор, Петроград, Ленинград
Жер аумағы 1439[1] км²
Биіктігі 3 м
Ресми тілі орыс тілі
Тұрғыны 4 848 700 адам (2010)
Шоғырлануы 5,4 млн (2002)
Ұлттық құрамы орыстар — 84,73 %
украиндар — 1,87 %
белорустар — 1,17 %
еврейлер — 0,78 %
татарлар — 0,76 %
армяндар — 0,41 %
Этнохороним петербургтық
Телефон коды +7 812
Пошта индекстері 190000-199406
ОКАТО коды 40
Ресми сайты http://gov.spb.ru  (орыс.)
Ресми емес атауы Невадағы қала,
Солтүстік Пальмира,
Петров қаласы,
Питер,
Солтүстік астана,
Солтүстік Венеция,
Жарық түн қаласы,
Мәдениеттің астанасы,
Петербург.

Санкт-Петербор (қаз. Қасиетті Петербор, орыс. Санкт-Петербург, Питер) — Ресейдегі қала. Ленинград облысының орталығы.

Санкт-Петербор, 1914 — 24 ж. Петроград, 1924 — 91 ж. Ленинград — Ресей Федерациясындағы қала. Федералды субъект мәртебесіне ие. Ленинград облысындағы Нева өзенінің Фин бұғазына құяр сағасында орналасқан. Тұрғындарының саны 4,7 млн-ға жуық (2004).

Санкт-Петербор аумағынан 45-тен астам өзен, 40-қа жуық канал өтеді. Портты қала, әуе, автомобиль жолдарының және темір жолдың ірі торабы.

Ресей ҒА-ның ғылыми орталығы, 43 жоғары оқу орны, 120 музей, 18 театр, Салтыков-Щедрин атындағы Ресей ұлттық кітапханасы, машина, станок, прибор, кеме жасау зауыттары, тоқыма фабрикасы, химиялық, түсті және қара металургия комбинаттары бар. Метрополитені 1955 ж. іске қосылған. Қаланы 1703 ж. Петр І салдырған. 1712 — 1918 ж. Ресей астанасы болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Санкт-Петербордың жоғары оқу орындарында бірқатар қазақ интеллигенциясының өкілдері оқыды. Б.Қаратаев, Б.Сыртанов, Ж.Ақпаев, С.Лапин, М.Шоқай, Б.Құлманов Санкт-Петербордың Императорлық университетінде, Ә.Бөкейхан Санкт-Петербор Императорлық орман институтында, М.Тынышбаев Санкт-Петербор Императорлық жол қатынасы институтында, С.Аспандияров пен Х.Досмұхамедов Санкт-Петербор Императорлық әскери медициналақ институтында білім алды. Қазақтың алғашқы баспасөздерінің бірі саналатын “Серке” газеті Санкт-Петерборда жарық көрді. Бүкілресейлік мұсылмандардың екінші съезі Санкт-Петерборда өтті. Бірінші орыс револяциясы, Ақпан революциясы және Қазан төңкерісі Санкт-Петерборда басталды. 1918 ж. астана Санкт-Петербордан Мәскеу қаласына көшірілді. 2-дүниежүзілік соғыс кезінде қала 29 ай бойы неміс фашистері әскерлерінің қоршауында болды. Сол тұста Санкт-Петербор тұрғындарына Қазақстан халқы көп көмек көрсетті. Қаланы жаудан қорғауда көптеген қазақстандықтар ерлікпен шайқасты (Ленинград шайқасы). Ж.Жабаевтың “Ленинградтық өренім!” атты жалынды жыры жауынгерлерді жаумен күреске жігерлендірді. Қазіргі кезде Санкт-Петерборда Ж.Жабаев пен Ә.Молдағұлова есімімен аталатын көшелер бар. Петропавл қамалы, Қысқы сарай, Биржа ғимараты, Исаакий соборы, т.б. сәулет өнері ескерткіштері ЮНЕСКО-ның әлемдік мұра тізіміне енгізілген. 2003 ж. Санкт-Петербордың 300 жылдық мерейтойы аталып өтілді. Санкт-Петербордағы қазақ диаспорасы 2 мыңға жуық адамды құрайды. Қалада қазақтардың ұлттық орталығы жұмыс істейді.[2]

Экономикасы[өңдеу]

Бауырлас қалалары[өңдеу]

Пайдаланылған cілтемелер[өңдеу]

  1. Петербург в цифрах. Официальный портал администрации СПб. Тексерілді, 21 қазан 2011.
  2. Қазақ Энциклопедиясы, 7 том