Сарбас

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Сарбас (Sisymbrium) — крестгүлділер тұқымдасына жататын шөптесін өсімдіктердің бір туысы. Муның түрлері біржылдық та, екіжылдық та, көпжылдық та болып кездеседі. Сарбастың 50 түрі бар. Олардың ішіндегі 24 түрі бұрынғы СССР-да өседі. Бұлардың кейбіреулерін түйе жақсы жейді, басқа мал онша жемейді; кейбір түрлері көбінесе тыңайған аңыздарда арамшөп болып өседі, олар сүрлеуге келеді. Сарбастың көбінің тұқымында 30%-ке дейін майы болады. Мұның көбірек кездесетін турлері: волга сарбасы (S. volgense) — көпжылдық өсімдік; волга сарбасы бізде көбінесе арамшөп түрінде өседі. Мұны ірі қара балғын кезінде сүйсініп жейді. Сарбас қурай (S. altissimum, S. pannonicum)] — бұл біржылдық та, екіжылдық та болып өседі; сабағының ұзындығы 20—110 см. Кейде ебелек тәрізді деңгеленіп те (түптеніп) өседі. Аңызаққа тезімді. Мұны малға сүрлеп береді. Қостелімді сарбас (S. bilobum) — бір және екіжылдық болып өсетін өсімдік; бұл көбінесе Кавказ бен Орта Азияның жерлерінде өседі; мал жейді. Өзгергіш сарбас (S. polymorphum, S. junceum, S. angustifolium) — көпжылдық өсімдік. Бұтақтанған сабағының үзындығы 20—27 см, СССР-дың Қиыр Шығысынан басқа жерінің барлығында өседі. Мұны мал жейді. Сарбас ирио (S. irio) — екіжылдық өсімдік. Кавказ бен Орта Азияның жерінде арамшөп түрінде өседі. Мал жейді.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  • Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев