Селжұқ әулеті
Селжұқ әулеті (1038 — 1194) — түркі-оғыз әскерінің сол қанатын құраған қынық тайпасынан шыққан әулет. Әулеттің негізін қалаушы Салжұқ. Олардың әуел бастағы ата мекені Оңтүстік-батыс Қазақстан аймағы мен Сырдарияның орта саласы болған. Кейбір топтары Сығанақ пен Қаратауды мекендеген. 10 ғасырдың орта шенінде басқа оғыз тайпаларымен қақтығысып қалған салжұқтар Сырдарияның төменгі саласына қоныс аударып, ислам дінін қабылдады. Олар 1010 — 32 ж. Зарафшан мен Нұрата тауларына қарай ойысты, 1038 — 40 ж. Ғазнауи сұлтандығынан Хорасанды (Иранның солтүстік-шығыс облысы) тартып алып, Салжұқ сұлтандығын құрды. Салжұқтардың алғашқы билеушілері ағайынды Тоғрылбек (1038 — 63) пен Шағрыбек (1038 — 59) болды. Салжұқ әулетінің белгілі сұлтандары: Алп-Арслан (1063 — 72), Мәлік шах (1072 — 92), Санжар (1118 — 57). 11 ғасырдың аяғына қарай Салжұқ әулеті билеген мемлекет әлсіреп, ұсақ иеліктерге бөліне бастады. 12 ғасырдың аяғына қарай Салжұқ әулетінің билігі мүлдем жойылды.
Галерея [өңдеу]
-
Тұғрыл мұнарасы, Тегерандағы 12 ғ. ескерткіші .
-
Селжұқ дәуірі өнері: Ewer Гераттық, Ауғанстан, 1180–1210. Brass worked in repousse and inlaid with silver and bitumen. british Museum.
-
Селжұқ ақсүйек бас мүсіні, 12–13 ғасырлар, Иран.Нью Йорк өнер мұражайы.
-
Shatranj chess set, glazed fritware, 12th century, from Iran. New York Metropolitan Museum of Art.
Пайдаланылған әдебиеттер: [өңдеу]
- ↑ Black, Jeremy (2005). The Atlas of World History. American Edition, New York: Covent Garden Books, 65, 228. ISBN 9780756618612. This map varies from other maps which are slightly different in scope, especially along the Mediterranean and the Black Sea.
- ↑ Қазақ энциклопедиясы, 7 - том
- ↑ Лембтон Э.К., Аспекты расселения сельджуков в Иране // Мусульманский мир 950 — 1150, М., 1981;
- ↑ Агаджанов С.Г., Государство сельджукидов и Средняя Азия в ХІ — ХІІ вв., М., 1991.
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
 |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет.
Мақаланы безендіру нұсқаулығына сәйкес көркемдеңіз.
|
