Сұрақ

Сұрақ - сөйлеушіге белгісізді тыңдаушыны хабарлауға итермелейтін сөйлем не сөйлеушінің анықтама алу ұшін талабы. ^[1]

• Алтернативті сұрақ - берілген екі салыстырманың тек біреуін нақтылауды ұсынатын сұрақ түрі (Бұл ақ па, әлде қара ма?).
• Лепті сұрақ - лингвостилистикалық мақсатта сұрак формасында берілетін сөйлем.
• Қарсы сұрақ - жауап орнына қарсы койылатын сұрақ.
• Вторичный сұрақ - сөйлем мұшелерінің біріне арнайы қойылатын сұрақ.
• Қосарлы сұрақ -
  1. Әр септікте келген екі сұрау есімдігі бар сұрақ;
  2. Алтернативті сұрақ пара-пар.
• Делиберативті сұрақ - өз өзіне қойылған сұрак (Не жасасам екен?).
• Жанама сұрақ - төлеу сөзде берілген сұрак.
• Үстеулі сұрақ - құрамында сұрау есімдігі бар сұрақ.
• Тура сұрақ - сөздің өз мағынасындағы сұрақ, акпаратты тыңдаушыға бағытталған сұраулы сейлемнің мазмұны.
• Жалпы сұрақ - мақұлдауды не жоққа шығаруды талап ететін сұрақ.
• Тура сұрақ - грамматикалық түрде сұраулы сөйлем ретінде жасалған сұрак (Бұл жұмыс қаншаға созылмақ?).
• Айырма сұрақ (дизъюнктивті) -
  1. Алтернативті сұрақ;
  2. Екі - ашық не қысқа бөліктен тұратын, қысқарған бөлігі ерекшелендіретін соңғысына қарама-қарсы формада берілген эмфатикалық сөйлем.
• Риторикалық сұрақ (эротема)- тыңдаушының ерекше назарын аудару үшін не эмоционалдылықты баса көрсету үшін болымды не болымсыз сөйлемге сұрақ формасын беру.
• Арнайы сұрақ - тура қандай ақпарат қажет екендігін көрсететін сұрау есімдігі бар сұрақ.
• Болымды сұрақ - болымды сөйлем түрінде берілген, бірақ сұраулы сөйлем интонациясымен айтылатын сөйлем.
• Анық (толық) сұрақ - сөйлеуші жауаптың қандай болатындығын сезбей сұрау формасында берілген бірақ жай болымды сөйлемге жуықталған сұрақ.
• Сұраулы - сұрақты білдіретін, сұрақты білдіруге қолданылатын.

Тағы қараныз:

• Сұрау белгісі
• Леп белгісі

Пайдаланған әдебиет

1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Лингвистика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. ISBN 9965-08-235-9