Татреңтәрізділер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Татреңтәрізділер
Қазбалық ауқымы: Late Cretaceous-Recent, 75–0 Ma
Vanellus miles
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар
Табы: Құстар
Ықшам табы: Neognathae
Сабы: Charadriiformes
Huxley, 1867

Татреңтәрізділер (лат. Charadriiformes) – құстардың бір отряды. Арғы тегі тырнатәрізділер деп есептелінеді. Эоцен дәуірінен белгілі. Татреңтәрізділер негізінен теңіз жағалауларында, ормандарда, шалғындар мен далалы аймақтарда, батпақты-сулы жерлерде тіршілік етеді. Арктикадан Антарктика жағалауларына дейін кездеседі. 8 тұқымдасы, 300-ден астам түрі белгілі.

Қазақстанда 8 тұқымдасқа (балшықшы, татрең, бізтұмсық, қарала балшықшы, тауқұдірет, қарақас, қаратұмсық шағалалар, т.б.) жататын 74 түрі бар. Қысы қатты жерлерде – жыл құсы. Татреңтәрізділердің жерге не тау беткейлеріне, кейде індер мен тастардың арасына салған ұяларының беті ашық болады. Ұясына 2 – 4 жұмыртқа салады, оларды мекиені мен қоразы кезектесіп басады. Көпшілік түрі моногамды және шоғыр құрып, ұя салады. Татреңтәрізділер жәндіктер және олардың дернәсілдерімен, ұлулар, шаянтәрізділер, құрттар және ұсақ кемірушілермен қоректенеді.

Көл шағала

Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” Татреңтәрізділердің 14 түрі, ал Қазақстанның “Қызыл кітабына” 7 түрі (тарғақ, орақтұмсық, тарбақ шырғалақ, қарабас өгізшағала, реликт шағала, құртамыш шалшықшы және шитұмсық шалшықшы) енгізілген.[1]

Пайдаланған әдебиеті[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы