Тілдік таңба

Тілдік таңба орыс знак языковой — тіл бірліктерінін затты, оның касиетін, болмыска катыстылығын білдіретін материалдыкидеялык (екі жакты) кұрылымы. Тілдік таңбалардын жиынтығы ерекше таңбалар жүйесі — тілді жасайды. Тілдік таңба мазмұн мен дыбысталудын, яғни танбаланушы мазмұн мен танбалаушы дыбыстардын бірлігінен тұрады. Тілдік таңбанын осы екі жағы сананын жанама түрде катысуымен түракты тіл бірлігін жасайды. Тілдік таңбанын екі жағы бір-бірімен шарттас келіп, тілдегі асимметриялык жалпы зандылыкка бағынады. Тіл бір жакты сипатта'деген көзкарас та бар (к. Тілдің таңбалык теориясы). Тілдік таңбанын неғүрлым жиі кездесетін түрі — сөз, себебі алдынғы Үрпактар тәжірибесінде жинакталып калыптаскан заттын танымдык бейнесі тек сөзде сакталады. Әз мағынасы баска танбаларга байланысты ғана білдірілетін, ішкі күрылымдык мәні бар сөзжасамдык және сөз түрлендіруші морфемалардын жартылай тацбалык сипаты бар. Тілдік таңба тілдегі белгілі үлкенді-кішілі жүйелерде орныккан үлгілерге сай калыптасады да, адамзат тілінін екі негізгі күрылымдык өлшеміне катан түрдё бағынады. Онын бірі — танбаланушы мен танбалаушылардын эр түрлі парадигмалары мен топтарынан түратын парадигм атикалык өлшем, екініиісі — колденен катарда танбалардынтіркесімін білдіретін синтагматикалык өлшем. Бүдан баска толык мәнді сөз танбаларына семантикалык калып, яғни тарихи үксастык түрғысынан карайтын үшінші күрылымдык өлшем тән. Тілдік таңбалар жасалу тәсіліне, айтылған пікірдін аякталған — аякталмаганынат. б. белгілеріне карап топтастырылады. Сөйтіп, тілдік Тілдік таңба танымдык кызметіне байланысты тілдін кұрылымдык бірліктерін (фонема, морфема,сөз, сөз тіркесі, сөйлем) білдіреді. Тілдік универсалдар, тілдік әмбебаптар орыс универсалии лингвистические — к. Жалпы тілдік қубылыстар.^[1]