Тұлға (лингвистика)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Тұлға (лингвистика)- іс-әрекет процесіне қатысты және оның сөйлеуші адамға субъектіге қатысты айтылатын етістіктің грамматикалық категориясы.

Екінші жақ[өңдеу]

Екінші жақ - сол адамның немесе затқа арналғанын білдіретін, сол сөзге қатысты, етістік формасына сәйкес бірінші, екінші және үшінші жақ екенін көрсететін жақтың категориялык формасы.

Етістік жақ[өңдеу]

Етістік жақ - етістік жіктелім парадигмасындағы жақтың категориялық формасын көрсету.

Сөйлеу жағы[өңдеу]

Сөйлеу жағы - жақ (персонификация кезіндегі немесе зат және т.б.), берілген автордың сөйлеу актісінің көздері болып табылады; бірінші жақпен салыстырыңыздар.

Инклюзивтік жақ[өңдеу]

Инклюзивтік жақ - көпше түрдегі сөйлеу ретінде, сонымен біреуге арналған сөз екенін көрсететін бірінші жақ формасы.

Квалифициладырылған жақ[өңдеу]

Квалифициладырылған жақ - бұл да көпшілік авторлық (көпше түрде).

Анық емес сөйленген жақ[өңдеу]

Анық емес сөйленген жақ - екінші жақтың формасымен анықталған бірінші жақтың мәні (орыс тілінде Болды, келесің бе - отырсың, отырсың).

Жалпы жақ[өңдеу]

Жалпы жақ - нақты бір жаққа емес, барлык адамдарға жалпы арналған лексикалық мән.

Белгілі бір жақ[өңдеу]

Белгілі бір жақ - категориялық жак формасы жіктеу есімдігіне сәйкес қосылуындағы жіктеудің етістік формасында көрсетілген.

Бірінші жақ[өңдеу]

Бірінші жақ - етістік формасына сәйкес, жақ формасы, сөйлеуші мен әсер етуші субъектіеіне қатысты, белгілі бір адамға арналған сөз, сөз актісіне міндетті түрде қатысу ретінде автордың сөзінен алынған жақ категориясының формасы.

Тыңдаушы жақ[өңдеу]

Тыңдаушы жақ - тыңдаушы; белгілі бір адамға арналған сөз, сөз актісіне міндетті түрде катысу ретінде.[1]

Пайдаланған әдебиет[өңдеу]

  1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын-Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006. ISBN 9965-808-78-3