Француз тілі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Француз тілі
français
Сөйлеу орны: Франция, Бельгия, Швейцария, Ливан, Люксембург, Монако, Марокко, Алжир, Тунис, Бурунди, Кот-д'Ивуар, Конго Демократиялық Республикасы, Нигер, Сенегал, Гаити, Маврикий, Лаос, Камбоджа, Вьетнам; Мексика; АҚШ-ның Луизиана штаты.
Барлық сөйлеушілері: 275 млн. 
Әлемдегі қатары: 11
Тіл ұясы: Үнді-Европа тілдері
 Роман
  Француз тілі 
Жазу әдісі: Латын
Тіл белгілері
ISO 639-1: fr
ISO 639-2: fre (B); fra (T)
ISO 639-3: fra

 

Француз тілінің Еуропалық одақта және үміткер елдерде таралуы[1] (Белгия халқының 40% үшін француз тілі ана тілі болып табылады,[2] елдің барлығы 88%[3].)


Француз тілі — француз халқының тілі. Үндіеуропа тілдері шоғырының роман тобына жатады. Француз тілі Францияның, Бельгияның (фламанд тілімен бірге), Швейцарияның (неміс, итальян, ретороман тілдерімен бірге), Канаданың (ағылшын тілімен бірге) мемлекеттік тілі болып есептеледі. Сондай-ақ Люксембург, Монако, Андорра елдері, Африка мен Оңтүстік Америка халықтарының (Сенегал, Мали, Гвинея, Конго, Бенин, Гаити, т.б.) ресми және әдеби тілі. Француз тілінде 105 млн-дай адам сөйлейді (2001), оның жартысына жуығы Францияда шоғырланған. Француз тілінің даму тарихы галло-роман (5 — 8 ғасырлар), көне француз (9 — 13 ғасырлар), орта француз (14 — 16 ғасырлар), жаңа француз (17 — 18 ғасырлар) және қазіргі француз тілі кезеңдеріне бөлінеді. Француз тілі франс, пуатевин, норманд, пикард, валлон, лотаринг, бургунд деп аталатын негізгі жеті диалектіге бөлінеді. Француз тілінің негізінде Гаитиде, Антиль мен Маскарен аралдарында креол тілдері қалыптасқан. Әдеби тілінің негізі — франс, яғни париж диалектісі. Француз тілінде 15 дауысты және 20 дауыссыз фонема бар. Зат есім мен сын есім екі родқа (ер, әйел) ажыратылады. Сөздік құрамында испан, итальян, ағылшын тілдерінен ауысқан сөздер көптеп кездеседі. Латын әліпбиіне негізделген Француз тілі жазуында диакритик. ноқаттар жиі қолданылады. Бір ғана дыбысты анықтайтын (аі — е; еаu — о) әріп тіркестері де кездеседі.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Source: EUROPA, data for EU25, published before 2007 enlargement.
  2. Native speakers of Dutch living in Wallonia and of French in Flanders are relatively small minorities that furthermore largely balance one another, hence counting all inhabitants of each unilingual area to the area's language can cause only insignificant inaccuracies (99% can speak the language). Dutch: Flanders' 6.079 million inhabitants and about 15% of Brussels' 1.019 million are 6.23 million or 59.3% of the 10.511 million inhabitants of Belgium (2006); German: 70,400 in the German-speaking Community (which has language facilities for its less than 5% French-speakers) and an estimated 20,000–25,000 speakers of German in the Walloon Region outside the geographical boundaries of their official Community, or 0.9%; French: in the latter area as well as mainly in the rest of Wallonia (3.414 − 0.093 = 3.321 million) and 85% of the Brussels inhabitants (0.866 million) thus 4.187 million or 39.8%; together indeed 100%.
  3. 40%+48%=88%

"Қазақ Энциклопедиясы"