Футболдан Еуропа чемпионаты 2012

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Футболдан Еуропа чемпионаты 2012
UEFA Euro 2012

пол. Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012
укр. Чемпіонат Європи з футболу 2012

Футболдан Еуропа чемпионаты 2012
Чемпионат сипаттамасы
Өткізу орыны Польша Польша
Украина Украина
      Өткізетін қалалар Польша: Варшава, Познань, Гданьск, Вроцлав
Украина: Киев, Донецк, Харьков, Львов
      Стадиондар Польша: Ұлттық стадион (Варшава), Қалалық стадион (Вроцлав), Қалалық стадион (Познань), PGE Arena (Гданьск)
Украина: Металлист (Харьков), Арена Львов (Львов), Донбасс Арена (Донецк), Олимпийский (Киев)
Іріктеу мерзімі 11 тамыз 201015 қараша 2011
Финал мерзімі 8 маусым1 шілде 2012
Қатысушылар саны 52
      финалда 16
Жүлделі орындар
Gold medal.svg Чемпион  Испания (3-ші рет)
Silver medal.svg Екінші орын  Италия
Bronze medal.svg Үшінші орын  Португалия
 Германия
Финал өткізу орыны Олимпийский ҰСК,
Киев
Чемпионат статистикасы
Келушілер саны 1 440 896  (1 440 896 бір ойында)
Ойналған мачтар саны 31
      іріктеуде 149
Голдар саны 76
      іріктеуде 391
Бомбардир(лер): Испания Фернандо Торрес[1]
Германия Марио Гомес
Ресей Алан Дзагоев
Хорватия Марио Манджукич
Италия Марио Балотелли
Португалия Криштиану Роналду  (3 доп)
      іріктеуде Нидерланд Клас-Ян Хюнтелар  (12 доп)
Навигация

  2008   2016

Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 (ресми атауы — UEFA EURO 2012™ Poland-Ukraine; көбіне «Еуро-2012») — УЕФА-ның қамқорлығындағы әрбір төрт жыл сайын өткізілетін 14-ші еуропа чемпионаты. Турнирдегі ойындарды Украина мен Польша бірігіп қабылдады. Алғашқы матч Варшавада 8 маусым 2012 жылы ойнатылып,[2] 1 шілде 2012 жылы Киевте финалдық ойынымен аяқталды.

Екі елдің чемпионатта қожайын болуы еуропа ұлттық біріншілік тарихындағы бұл үшінші турнир. Бұған дейін бірінші рет Бельгия мен Нидерланд елдерінде өткізілген 2000 жылғы футболдан Еуропа чемпионаты және Швейцария мен Австрияда өткізілген 2008 жылғы футболдан Еуропа чемпионаты болған еді.

Жеребе салу салтанаты Киевтегі «Украина» өнер және мәдениет ұлттық сарайында 2 желтоқсан 2011 жылы өткізілген болатын.

16 команда қатысатын бұл чемпионат соңғы болмақшы, себебі Еуро 2016-дан бастап командалар саны 24-ке көбейеді.

Чемпионаттың финалисті Италия құрамасы Бразилияда өтетін Конфедерация кубогі 2013 турниріне қатысатын болды.

Мазмұны

Қожайындарды таңдау[өңдеу]

Алғашқы іріктеу[өңдеу]

Басында он елден сегіз арыз түскен болатын, алайда үшеуі алғашқы аттестациядан өте алмағандықтан іріктеуден шығарылады.

Кандидаттар Алғашқы аттестация
Квалификациялық дауыс беру раунды
Ақырғы дауыс беру раунды
Польша Польша/Украина Украина + 7 8
Италия Италия + 11 4
Хорватия Хорватия/Мажарстан Венгрия + 9 0
Түркия Түркия + 6
Грекия Грекия + 2
Әзірбайжан Әзірбайжан ×
Румыния Румыния ×
Ресей Ресей ×

Нәтижесінде турнирді өткізуге бес арыз қалады. Олар: Хорватия/Венгрия (екі арыз), Грекия, Италия, Польша/Украина (екі арыз) және Түркия. 8 қараша 2005 жылы УЕФА комитеті үш жолды дауыс беру арқылы арыздар санын қысқартады:

  • Италия (11 дауыс)
  • Хорватия/ Мажарстан (9 дауыс)
  • Польша/ Украина (7 дауыс)
  • Грекия (2 дауыс)
  • Түркия (6 дауыс)

31 мамыр 2006 жылы кандидат елдер алдағы Еуропа біріншілігіндегі барлық егжей-текжейлі тетіктерін жариялаған арнайы арыз кітап құруын аяқтайды. 18 сәуір 2007 жылы Кардиффтегі УЕФА сессиясында финалдық дауыс беру қорытындысын жариялайды.

Финалдық раунд[өңдеу]

Финалдық раундта бірінші турдың өзінде 12 дауыстың 8 жинаған Украина мен Польшаның арыздары жеңіске жетеді.[3][4] Қалған төрт дауысты комиссия мүшесі италияндықтарға береді. Дауыс беруге 12 адам қатысады[5]: Мишель Платини (Франция), Герхард Майер-Форфельдер (Германия), Сенеш Эрзик (Түркия), Пер-Равно Омдаль (Норвегия), Анхель Мария Вильяр Лёна (Испания), Джеффри Томпсон (Англия), Мэттью Спренгерс (Нидерланд), Мариос Лефкаритис (Кипр), Джозеф Мифсуд (Мальта), Жилберту Мадаил (Португалия), Мирча Санду (Румыния) және Вячеслав Колосков (Ресей). Батыс Еуропаның қолдауымен таңдалған УЕФА президенті Мишель Платинидің өзі Украина мен Польшаның арыз беруіне қарсы болмаған-ды. Сайлауға дейін ол Шығыс Еуропадағы футболды дамыту керектігін тұспалдаған болатын.

Қатысушылар[өңдеу]

Чемпионаттың финалдық кезеңінде 16 құрама қатысады. 1996 жылдан бері келе УЕФА-ға мүше қатысушылардың өсуі жоғары болмасада (48-ден 53-ке дейін, 19962006 жылдар аралығы), кейбір европалық футбол қауымдастықтары финалистердің санын 24-ке арттыру керектігін айтқан болатын. 2007 жылы 12 сәуірде УЕФА Атқарушы Комитеті ресми түрде Еуро-2012 чемпионатында командалардың өсуі болмайтынын хабарлады. Алайда кейінірек, 2008 жылдың қаңтарында Францияда өтетін Еуро-2016 чемпионатынан бастап финалдық кезеңде 24 команда қатысады деп шешілді[6].

Іріктеу турнирі[өңдеу]

Іріктеу турнирдің жеребе тастауы 7 ақпан 2010 жылы Варшавада өткізілді. Жеребе үшін 51 құраманы 6 себетке бөлді. Алғашқы бес себетте 9 құрама, соңғысына 6 құрама болды. Командаларды топқа бөлу үшін бірінші рет құрамалардың рейтингісімен іріктеді.[7] Командалардың рейтингісін ӘЧ - 2006 және Еуро 2008-дегі іріктеу мен финалдық ойындарындағы, сонымен қатар ӘЧ - 2010 іріктеу турнирінің нәтижесіне қарай рейтингті құрды. Бұған дейін тек квалификацияланған кезеңдердегі нәтижесін ғана есептейтін. Жеребе тастау нәтижесінде құрама командалар 9 топқа бөлінді. Алты топ 6 командадан және үш топ 5 командадан құралды[8]. Топтардағы тоғыз жеңімпаз бен екінші орынды иеленеген ең мықты команда тікелей Еуро-2012 жолдама алды, қалған өз тобында екінші орын алған 8 құрама құрлықтық біріншілікте төрт жолдамаға матч ойнатты. Нәтижесінде 14 финалист шықты, олар турнирдің ұйымдастырушысы Украина және Польшамен бірге Еуро-2012 финалдық сатысына қатысатын болды.

Квалификациядан өткен құрама командалар[өңдеу]

Командалар Қалай квалификацияланды Финалдық турнирге шыққан уақыты Финалдық турнирге қатысуы Қатарынан Соңғы рет Жақсы нәтиже ФИФА рейтингісіндегі орны (6 маусым 2012)
Польша Польша Ұйымдастырушы 17 сәуір 2007 2 2 2008 Топтық турнир (2008) 62
Украина Украина Ұйымдастырушы 17 сәуір 2007 дебют 52
Германия Германия A тобының жеңімпазы 2 қыркүйек 2011 11 11 2008 Чемпион (1972, 1980, 1996) 3
Ресей Ресей B тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 10 (7*) 3 2008 Чемпион* (1960) 13
Италия Италия C тобының жеңімпазы 6 қыркүйек 2011 8 5 2008 Чемпион (1968) 12
Франция Франция D тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 8 6 2008 Чемпион (1984, 2000) 14
Нидерланд Нидерланд E тобының жеңімпазы 6 қыркүйек 2011 9 7 2008 Чемпион (1988) 4
Грекия Грекия F тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 4 3 2008 Чемпион (2004) 15
Англия Англия G тобының жеңімпазы 7 қазан 2011 8 2004 3-ші орын (1968, 1996) 6
Дания Дания H тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 8 2004 Чемпион (1992) 9
Испания Испания I тобының жеңімпазы 6 қыркүйек 2011 9 5 2008 Чемпион (1964, 2008) 1
Швеция Швеция Ең жақсы екінші команда 11 қазан 2011 5 4 2008 3-ші орын (1992) 17
Хорватия Хорватия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 4 3 2008 1/4 финал (1996, 2008) 8
Чехия Чехия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 8 (5**) 5 2008 Чемпион** (1976) 27
Ирландия Республикасы Ирландия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 2 1988 Топтық турнир (1988) 18
Португалия Португалия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 5 4 2008 2-ші орын (2004) 10

* КСРО ретінде

** Чехословакия ретінде

Қатысушы командалардың бас бапкерлері мен капитандары[өңдеу]

Команда Бапкер Капитан
Польша Польша Францишек Смуда Якуб Блащиковский
Украина Украина Олег Блохин Андрей Шевченко
Германия Германия Йоахим Лёв Филипп Лам
Ресей Ресей Нидерланд Дик Адвокат Андрей Аршавин
Италия Италия Чезаре Пранделли Джанлуиджи Буффон
Франция Франция Лоран Блан Юго Льорис
Нидерланд Нидерланд Берт ван Марвейк Марк ван Боммел
Грекия Грекия Португалия Фернанду Сантуш Георгиос Карагунис
Англия Англия Рой Ходжсон Стивен Джеррард
Дания Дания Мортен Ольсен Даниэль Аггер
Испания Испания Висенте дель Боске Икер Касильяс
Швеция Швеция Эрик Хамрен Златан Ибрагимович
Хорватия Хорватия Славен Билич Дарио Срна
Чехия Чехия Михал Билек Томаш Росицкий
Ирландия Республикасы Ирландия Испания Джованни Трапаттони Робби Кин
Португалия Португалия Паулу Бенту Криштиану Роналду

Финалдық турнир[өңдеу]

Жеребе тастау[өңдеу]

Командаларды финалдық турнирге топтарға үлестіру үшін жеребе тастау салтанаты сағат 19:00-де 2 желтоқсан 2011 жылы Киевтегі «Украина» ұлттық өнер сарайында өткізілді.

Топтарға бөлу[өңдеу]

Жеребенің алдында финалдық турнирге өткен командаларды келесі түрде іріктеп алды:

1 себет
Команда Коэфф.
Украина Украина 28,029
Польша Польша 23,806
Испания Испания 43,116
Нидерланд Нидерланд 40,860
2 себет
Команда Коэфф.
Германия Германия 40,446
Италия Италия 34,357
Англия Англия 33,563
Ресей Ресей 33,212
3 себет
Команда Коэфф.
Хорватия Хорватия 33,003
Грекия Грекия 32,455
Португалия Португалия 31,717
Швеция Швеция 31,675
4 себет
Команда Коэфф.
Дания Дания 31,205
Франция Франция 30,508
Чехия Чехия 29,602
Ирландия Республикасы Ирландия 28,576

Польша мен Украина чемпионатты ұйымдастырушы елдер болғандықтан бірінші кезекте A тобы мен D тобында құрама командалары тиісінше орналасты.

B тобы мен C тобын алғашқы позициясын толтыру үшін жеребені 1 себеттен бастайды. Сосын A тобынан бастап D тобына дейін бір-бір команда үлестіру үшін жеребені 4 себетте жалғастырады. Дәл осы тәртіп 2-ші және 3-ші себеттерде қайталанылды.

Өз тобындағы әрбір команданың позициялары жеребе кезінде анықталды.

Осы салтанат шеңберінде Футболдан Еуропа чемпионаты 2012-нің ресми добы көрсетілді.

Финалдық турнирге өткен командалардың жанкүйерлері UEFA.com веб-сайтынан алдын-ала билеттерге тапсырыс беруге мүмкіндіктері болды[9].

Командалардың құрамы[өңдеу]

Тәртіп бойынша турнирдегі алғашқы матчқа он күн қалғанда чемпионатқа қатысушы командалар өз құрамын жариялады. Тек 23 футболшынының (үш қақпашыны есептегенде) арызын ғана тізімге қосуға болды. Қатты жарақаттанған ойыншылар чемпионаттағы алғашқы ойынға 24 сағат уақыт қалғанға дейін орын алмастыра алатын.

Төрешілер[өңдеу]

УЕФА бекіткен Еуропа чемпионаты матчтарында қызмет жасайтын басты төрешілердің тізімі 20 желтоқсан 2011 жылы белгілі болды:

Футбол
одағы
Арбитр Ассистенттері
Англия Англия Говард Уэбб Майкл Малларки Питер Керкап
Мажарстан Венгрия Виктор Кашшаи Габор Эреш Гьорги Ринг
Германия Германия Вольфганг Штарк Ян-Хендрик Зальвер Майк Пикель
Испания Испания Карлос Веласко Карбальо Роберто Алонсо Фернандес Хуан Юсте Хименес
Италия Италия Никола Риццоли Ренато Фаверани Андреа Стефани
Нидерланд Нидерланд Бьорн Кёйперс Сандер ван Рукел Эрвин Зейнстра
Португалия Португалия Педру Проэнса Бертину Миранда Рикарду Сантуш
Словения Словения Дамир Скомина Примож Архар Матей Жунич
Түркия Түркия Джюнейт Чакыр Бахаттын Дуран Тарик Энгюн
Франция Франция Стефан Ланнуа Фредерик Кано Микаэль Аннонье
Швеция Швеция Юнас Эрикссон Штефан Виттберг Матиас Класениус
Шотландия Шотландия Крейг Томсон Аласдаир Росс Дерек Роуз

Қақпа сызық бойын бақылау үшін тағы төрт арбитр қосымша төреші ретінде бекітіледі[10]. Бұл үрдіс ФИФА халықаралық кеңесінің және УЕФА Чемпиондар Лигасы мен УЕФА Еуропа Лигасы ойындарында тәжірибе ретінде жүргізілген болатын. Еуро 2012 матчты бес төреші бақылайтын алғашқы чемпионат болды.

Чехия Павел Краловец (Чехия)
Норвегия Том Харальд Хаген (Норвегия)
Польша Марцин Борски (Польша)
Украина Виктор Швецов (Украина)

Командалардың киімдері[өңдеу]

Чемпионаттың қатысушылары
Бренд # Құрама команда
Германия Adidas 6 Германия, Грекия, Дания, Испания, Ресей, Украина
Америка Құрама Штаттары Nike 5 Нидерланд, Португалия, Хорватия, Польша, Франция
Ұлыбритания Umbro 3 Ирландия, Швеция, Англия
Германия Puma 2 Италия, Чехия

Топтық раундтағы командалардың орнын анықтау[өңдеу]

Топтық раундтағы командалардың орнын жинаған ұпайына қарай анықтады, яғни ұпайы жоғары болса, жоғарыдан орын алады. Егер де құрамалардың ұпайлары тең түскен жағдайда келесі критерий орындалды:

a) үміткерлер арасындағы жеке кездесуде жинаған үлкен ұпайлары;
b) үміткерлер арасындағы жеке кездесудегі доптар арасындағы үлкен айырмашылық;
c) үміткерлер арасындағы жеке кездесудегі голдар саны;
d) осы «а» дан «с»-ге дейін критерий бойынша екі команданың көрсеткіші тең болса, қорытынды турнирді анықтау үшін «а» дан «с»-ге дейін критерийді тек осы командалар үшін қолданылады. Егер бұл тәртіптен түпкілікті шешім қабылдамаса, онда «е» ден «i»-ге дейінгі критерий қолданылады:
e) топтық кезеңдегі барлық матчтағы доптардың арасындағы айырмашылық;
f) топтық кезеңдегі барлық матчтағы голдар саны;
g) УЕФА ұлттық құрама командалардың коэффициенттер рейтингісінің позициясы бойынша;
h) финалдық турнирдегі командалардың тәртібі;
i) жеребе тастау.

«i» критерийі келесі жағдайда қолданылмайды: егер «а» дан «f»-ге дейінгі критерий бойынша тең түскен командалар, топтық кезеңнің соңғы турында бір-бірімен ойын ойнайды, егер есеп теңде-тең болғанда пенальти жүргізіледі. Ұтқан команда топтық кестеде жоғарғы орын алады.

Нәтижелер[өңдеу]

Топтық кезең[өңдеу]

     Ширек финалға шыққан командалар
     Турнирден кеткен командалар

А тобы[өңдеу]

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1. Чехия Чехия 3 2 0 1 4 5 -1 6
2. Грекия Грекия 3 1 1 1 3 3 0 4
3. Ресей Ресей 3 1 1 1 5 3 +2 4
4. Польша Польша 3 0 2 1 2 3 -1 2

8 маусым 2012
18:00 UTC+2
Польша Польша 1:1 (1:0)
есеп
Грекия Грекия
Левандовский Soccerball.svg 17' Голдар Салпингидис Soccerball.svg 51'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 56 070
Төреші: Испания Карлос Веласко Карбальо
Түсініктемелер: Георгиос Карагунис пенальтиді орындай алмады (71', қорғаушы)

8 маусым 2012
20:45 UTC+2
Ресей Ресей 4:1 (2:0)
есеп
Чехия Чехия
Дзагоев Soccerball.svg 15'79'
Широков Soccerball.svg 24'
Павлюченко Soccerball.svg 82'
Голдар Пиларж Soccerball.svg 52'
Стадион: Қалалық стадион, Вроцлав
Көрермендер саны: 40 803
Төреші: Англия Говард Уэбб

12 маусым 2012
18:00 UTC+2
Грекия Грекия 1:2 (0:2)
есеп
Чехия Чехия
Гекас Soccerball.svg 53' Голдар Йирачек Soccerball.svg 3'
Пиларж Soccerball.svg 6'
Стадион: Қалалық стадион, Вроцлав
Көрермендер саны: 41 105
Төреші: Франция Стефан Ланнуа

12 маусым 2012
20:45 UTC+2
Польша Польша 1:1 (0:1)
есеп
Ресей Ресей
Блащиковский Soccerball.svg 57' Голдар Дзагоев Soccerball.svg 37'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 920
Төреші: Германия Вольфганг Штарк

16 маусым 2012
20:45 UTC+2
Грекия Грекия 1:0 (1:0)
есеп
Ресей Ресей
Карагунис Soccerball.svg 45+2' Голдар
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 614
Төреші: Швеция Юнас Эрикссон

16 маусым 2012
20:45 UTC+2
Чехия Чехия 1:0 (0:0)
есеп
Польша Польша
Йирачек Soccerball.svg 72' Голдар
Стадион: Қалалық стадион, Вроцлав
Көрермендер саны: 41 480
Төреші: Шотландия Крейг Томсон

B тобы[өңдеу]

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1. Германия Германия 3 3 0 0 5 2 +3 9
2. Португалия Португалия 3 2 0 1 5 4 +1 6
3. Дания Дания 3 1 0 2 4 5 -1 3
4. Нидерланд Нидерланд 3 0 0 3 2 5 -3 0

9 маусым 2012
19:00 UTC+3
Нидерланд Нидерланд 0:1 (0:1)
есеп
Дания Дания
Голдар Крон-Дели Soccerball.svg 24'
Стадион: Металлист, Харьков
Көрермендер саны: 35 923
Төреші: Словения Дамир Скомина

9 маусым 2012
21:45 UTC+3
Германия Германия 1:0 (0:0)
есеп
Португалия Португалия
Гомес Soccerball.svg 72' Голдар
Стадион: Арена Львов, Львов
Көрермендер саны: 32 990
Төреші: Франция Стефан Ланнуа

13 маусым 2012
19:00 UTC+3
Дания Дания 2:3 (1:2)
есеп
Португалия Португалия
Бентнер Soccerball.svg 41'80' Голдар Пепе Soccerball.svg 24'
Элдер Поштига Soccerball.svg 36'
Варела Soccerball.svg 87'
Стадион: Арена Львов, Львов
Көрермендер саны: 31 840
Төреші: Шотландия Крейг Томсон

13 маусым 2012
21:45 UTC+3
Нидерланд Нидерланд 1:2 (0:2)
есеп
Германия Германия
ван Перси Soccerball.svg 73' Голдар Гомес Soccerball.svg 24'38'
Стадион: Металлист, Харьков
Көрермендер саны: 37 750
Төреші: Швеция Юнас Эрикссон

17 маусым 2012
21:45 UTC+3
Португалия Португалия 2:1 (1:1)
есеп
Нидерланд Нидерланд
Роналду Soccerball.svg 28'74' Голдар Ван дер Варт Soccerball.svg 11'
Стадион: Металлист, Харьков
Көрермендер саны: 37 445
Төреші: Италия Никола Риццоли

17 маусым 2012
21:45 UTC+3
Дания Дания 1:2 (1:1)
есеп
Германия Германия
Крон-Дели Soccerball.svg 24' Голдар Подольски Soccerball.svg 19'
Бендер Soccerball.svg 80'
Стадион: Арена Львов, Львов
Көрермендер саны: 32 990
Төреші: Испания Карлос Веласко Карбальо

C тобы[өңдеу]

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1. Испания Испания 3 2 1 0 6 1 +5 7
2. Италия Италия 3 1 2 0 4 2 +2 5
3. Хорватия Хорватия 3 1 1 1 4 3 +1 4
4. Ирландия Республикасы Ирландия 3 0 0 3 1 9 -8 0

10 маусым 2012
18:00 UTC+2
Испания Испания 1:1 (0:0)
есеп
Италия Италия
Фабрегас Soccerball.svg 64' Голдар Ди Натале Soccerball.svg 61'
Стадион: PGE Арена, Гданьск
Көрермендер саны: 38 869
Төреші: Мажарстан Виктор Кашшаи

10 маусым 2012
20:45 UTC+2
Ирландия Республикасы Ирландия 1:3 (1:2)
есеп
Хорватия Хорватия
Сент-Леджер Soccerball.svg 19' Голдар Манджукич Soccerball.svg 3'49'
Елавич Soccerball.svg 43'
Стадион: Қалалық стадион, Познань
Көрермендер саны: 39 550
Төреші: Нидерланд Бьорн Кёйперс

14 маусым 2012
18:00 UTC+2
Италия Италия 1:1 (1:0)
есеп
Хорватия Хорватия
Пирло Soccerball.svg 39' Голдар Манджукич Soccerball.svg 72'
Стадион: Қалалық стадион, Познань
Көрермендер саны: 37 096
Төреші: Англия Говард Уэбб

14 маусым 2012
20:45 UTC+2
Испания Испания 4:0 (1:0)
есеп
Ирландия Республикасы Ирландия
Торрес Soccerball.svg 4'70'
Сильва Soccerball.svg 49'
Фабрегас Soccerball.svg 83'
Голдар
Стадион: PGE Арена, Гданьск
Көрермендер саны: 39 150
Төреші: Португалия Педру Проэнса

18 маусым 2012
20:45 UTC+2
Хорватия Хорватия 0:1 (0:0)
есеп
Испания Испания
Голдар Навас Soccerball.svg 88'
Стадион: PGE Арена, Гданьск
Көрермендер саны: 39 076
Төреші: Германия Вольфганг Штарк

18 маусым 2012
20:45 UTC+2
Италия Италия 2:0 (1:0)
есеп
Ирландия Республикасы Ирландия
Кассано Soccerball.svg 35'
Балотелли Soccerball.svg 90'
Голдар
Стадион: Городской стадион, Познань
Көрермендер саны: 38 794
Төреші: Түркия Джюнейт Чакыр

D тобы[өңдеу]

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1. Англия Англия 3 2 1 0 5 3 +2 7
2. Франция Франция 3 1 1 1 3 3 0 4
3. Украина Украина 3 1 0 2 3 4 -1 3
4. Швеция Швеция 3 1 0 2 5 5 0 3

11 маусым 2012
19:00 UTC+3
Франция Франция 1:1 (1:1)
есеп
Англия Англия
Насри Soccerball.svg 39' Голдар Лескотт Soccerball.svg 30'
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 47 400
Төреші: Италия Никола Риццоли

11 маусым 2012
21:45 UTC+3
Украина Украина 2:1 (0:0)
есеп
Швеция Швеция
Шевченко Soccerball.svg 55'62' Голдар Ибрагимович Soccerball.svg 52'
Стадион: Олимпийский, Киев
Көрермендер саны: 64 290
Төреші: Түркия Джюнейт Чакыр

15 маусым 2012
19:00 UTC+3
(20:00 UTC+3
ауыстырылды)
Украина Украина 0:2 (0:0) Франция Франция
Голдар Менез Soccerball.svg 53'
Кабай Soccerball.svg 56'
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 48 000
Төреші: Нидерланд Бьорн Кейперс

15 маусым 2012
21:45 UTC+3
(22:00 UTC+3
ауыстырылды)
Швеция Швеция 2:3 (0:1) Англия Англия
Джонсон Soccerball.svg 49' (авт.)
Мельберг Soccerball.svg 59'
Голдар Кэрролл Soccerball.svg 23'
Уолкотт Soccerball.svg 64'
Уэлбек Soccerball.svg 78'
Стадион: Олимпийский, Киев
Көрермендер саны: 64 640
Төреші: Словения Дамир Скомина

19 маусым 2012
21:45 UTC+3
Швеция Швеция 2:0 (0:0)
есеп
Франция Франция
Ибрагимович Soccerball.svg 54'
Ларссон Soccerball.svg 90+1'
Голдар
Стадион: Олимпийский, Киев
Төреші: Португалия Педру Проэнса

19 маусым 2012
21:45 UTC+3
Англия Англия 1:0 (0:0)
есеп
Украина Украина
Руни Soccerball.svg 48' Голдар
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 48 700
Төреші: Мажарстан Виктор Кашшаи

Плей-офф[өңдеу]

Ширек финал Жартылай финал Финал
                   
21 маусым Варшава        
  Чехия Чехия   0
27 маусым Донецк
  Португалия Португалия   1  
  Португалия Португалия   0 (2)
23 маусым Донецк
    Испания Испания (пен.)   0 (4)  
  Испания Испания   2
1 шілде Киев
  Франция Франция   0  
  Испания Испания   4
22 маусым Гданьск
    Италия Италия   0
  Германия Германия   4
28 маусым Варшава
  Грекия Грекия   2  
  Германия Германия   1
24 маусым Киев
    Италия Италия   2  
  Англия Англия   0 (2)
  Италия Италия (пен.)   0 (4)  
 

Ширек финал[өңдеу]

21 маусым 2012
20:45 UTC+2
Чехия Чехия 0:1 (0:0)
есеп
Португалия Португалия
Голдар Роналду Soccerball.svg 79'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 590
Төреші: Англия Говард Уэбб

22 маусым 2012
20:45 UTC+2
Германия Германия 4:2 (1:0)
есеп
Грекия Грекия
Лам Soccerball.svg 39'
Хедира Soccerball.svg 61'
Клозе Soccerball.svg 68'
Ройс Soccerball.svg 74'
Голдар Самарас Soccerball.svg 55'
Салпингидис Soccerball.svg 89' (пен.)
Стадион: PGE Arena, Гданьск
Көрермендер саны: 38 751
Төреші: Словения Дамир Скомина

23 маусым 2012
21:45 UTC+3
Испания Испания 2:0 (1:0)
есеп
Франция Франция
Алонсо Soccerball.svg 19'90+1' (пен.) Голдар
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 47 000
Төреші: Италия Никола Риццоли

24 маусым 2012
21:45 UTC+3
Англия Англия 0:0 (қ. у.)
есеп
Италия Италия
Стадион: Олимпийский, Киев
Көрермендер саны: 64 340
Төреші: Португалия Педру Проэнса
Пенальти сериялары:
Джеррард Соқты
Руни Соқты
Янг Мүлт кетті
Коул Мүлт кетті
{{{есеп}}} Соқты Балотелли
Мүлт кетті Монтоливо
Соқты Пирло
Соқты Ночерино
Соқты Дьяманти

Жартылай финал[өңдеу]

27 маусым 2012
21:45 UTC+3
Португалия Португалия 0:0 (қ. у.)
есеп
Испания Испания
Стадион: Олимпийский, Киев
Көрермендер саны: 64 340
Төреші: Түркия Джюнейт Чакыр
Пенальти сериялары:
Мотинью Мүлт кетті
Пепе Соқты
Нани Соқты
Алвеш Мүлт кетті
{{{есеп}}} Мүлт кетті Алонсо
Соқты Иньеста
Соқты Пике
Соқты Рамос
Соқты Фабрегас

28 маусым 2012
21:45 UTC+3
Германия Германия 1:2 (0:2)
есеп
Италия Италия
Озиль Soccerball.svg 90+2' (пен.) Голдар Балотелли Soccerball.svg 20'36'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 540
Төреші: Франция Стефан Ланнуа

Финал[өңдеу]

1 шілде 2012
21:45 UTC+3
Испания Испания 4:0 (2:0)
есеп
Италия Италия
Сильва Soccerball.svg 14'
Альба Soccerball.svg 41'
Торрес Soccerball.svg 84'
Мата Soccerball.svg 88'
Голдар
Стадион: Олимпийский, Киев
Көрермендер саны: 63 170
Төреші: Португалия Педру Проэнса

Чемпион[өңдеу]

Футболдан Еуропа чемпионаты 2012
Flag of Spain.svg
Испания

Үшінші рет

Статистика[өңдеу]

Марапаттар[өңдеу]

2 шілдеде 2012 жылы УЕФА-ның техникалық тобы чемпионаттың нәтижесі бойынша 23 үздік ойыншылардан тұратын турнирдің символикалық құрамасын анықтады. Жинап келгенде Испания құрамасының он ойыншысы кірді. Сонымен қатар УЕФА-ның техникалық саралау тобы жанкүйерлердің пікіріне назар аудара отырып, турнирдің ең үздік ойыншысын жариялады. Ол Испания құрамасының жартылай қорғаушысы Андреас Иньеста. Испанияның тағы бір өкілі Фернандо Торрес ең үздік бомбардир атанады[1].

Символикалық құрама
Қақпашылар Қорғаушылар Жартылай қорғаушылар Шабуылдаушы
Турнирдің үздік ойыншысы

Бомбардирлер[өңдеу]

Төрешілер[өңдеу]

Рет Ел Матчтар Есімі Топтық кезең Плей-офф раунды Барлығы
ескертілді ескертілдіекінші қағазқуылды қуылды ескертілді ескертілдіекінші қағазқуылды қуылды ескертілді ескертілдіекінші қағазқуылды қуылды
1 Испания 2[11][12] Карлос Веласко Карбальо 3 1 1 0 0 0 3 1 1
2 Англия 3[13][14][15] Говард Уэбб 3 0 0 3 0 0 6 0 0
3 Словения 3[16][17][18] Дамир Скомина 7 0 0 2 0 0 9 0 0
4 Франция 3[19][20][21] Стефан Ланнуа 10 0 0 5 0 0 15 0 0
5 Мажарстан 2[22][23] Виктор Кашшаи 10 0 0 0 0 0 10 0 0
6 Нидерланд 2[24][25] Бьорн Кёйперс 8 0 0 0 0 0 8 0 0
7 Италия 3[26][27][28] Никола Риццоли 5 0 0 3 0 0 8 0 0
8 Түркия 3[29][30][31] Джюнейт Чакыр 7 1 0 9 0 0 16 1 0
9 Германия 2[32][33] Вольфганг Штарк 10 0 0 0 0 0 10 0 0
10 Шотландия 2[34][35] Крейг Томсон 12 0 0 0 0 0 12 0 0
11 Швеция 2[36][37] Юнас Эрикссон 9 0 0 0 0 0 9 0 0
12 Португалия 3[38][39][40] Педру Проэнса 8 0 0 2 0 0 10 0 0
Барлығы 92 2 1 24 0 0 116 2 1

Дисквалификация[өңдеу]

Ел, ойыншы Тәртіп бұзды Жіберілген матчтар Түсініктеме
Англия Уэйн Руни Red card.svg Черногориямен қарсы квалификация ойынында D тобында Франциямен қарсы ойын
D тобында Швециямен қарсы ойын
Грекия Сократис Папастатопулос Yellow card.svgYellow card.svgRed card.svg A тобында Польшамен қарсы ойын A тобында Чехиямен қарсы ойын
Польша Войцех Щенсный Red card.svg A тобында Грекиямен қарсы ойын A тобында Ресеймен қарсы ойын
Германия Жером Боатенг Yellow card.svg B тобында Португалиямен қарсы ойын
Yellow card.svg B тобында Нидерландпен қарсы ойын
B тобында Даниямен
Грекия Йоргос Карагунис Yellow card.svg A тобында Польшамен қарсы ойын
Yellow card.svg A тобында Ресеймен қарсы ойын
ширек финалда Германиямен қарсы ойын
Грекия Хосе Олебас Yellow card.svg A тобында Польшамен қарсы ойын
Yellow card.svg A тобында Ресеймен қарсы ойын
ширек финалда Германиямен қарсы ойын
Ирландия Республикасы Кит Эндрюс Yellow card.svgYellow card.svgRed card.svg C тобында Италиямен қарсы ойын Қазақстанмен қарсы квалификация ойынында ӘЧ-2014тегі (C тобы)
квалификация матчтарына қатыспайды
Франция Филипп Мексес Yellow card.svg D тобында Украинамен қарсы ойын
Yellow card.svg D тобында Швециямен қарсы ойын
ширек финалда Испаниямен қарсы ойын
Италия Кристиан Маджо Yellow card.svg C тобында Испаниямен қарсы ойын
Yellow card.svg ширек финалда Англиямен қарсы ойын
жартылай финалда Германиямен қарсы ойын

Стадиондар[өңдеу]

Еуро-2012-нің матчтары Украинаның Киев, Донецк, Харьков, Львов қалаларында және Польшаның Варшава, Гданьск, Познань және Вроцлав қалаларында өткізілді. Турнирдің ашылу рәсімі Варшавада, ал финалдық матч Киевте өткізілді.

Польша Польша
Варшава Познань Гданьск Вроцлав
Ұлттық стадион
Сыйымдылығы: 58 145
Польша құрамасының стадионы
Қалалық стадион
Сыйымдылығы: 41 609
Клуб:«Лех»
PGE Arena
Сыйымдылығы: 40 818
Клуб:«Лехия» (Еуро-2012 кейін)
Қалалық стадион
Сыйымдылығы: 42 771
Клуб:«Шлёнск» (Еуро-2012 кейін)
Stadion Narodowy w Warszawie 20120422.jpg Stadion Miejski w Poznaniu.jpg PGE Arena.jpeg Stadion Wroclaw z lotu ptaka.jpg
A тобынан 3 матч, сонымен қоса-
ашылуы, ширек финал және жартылай финал
C тобының 3 матчы C тобының 3 матчы
ширек финал
A тобы

UEFA Euro 2012 ru.png

Украина Украина
Киев Харьков Донецк Львов
«Олимпийский»
Сыйымдылығы: 70 050
Украина құрамасының стадионы Клуб: «Динамо»
«Металлист»
Сыйымдылығы: 38 633
Клуб: «Металлист»
«Донбасс Арена»
Сыйымдылығы: 51 504
Клуб: «Шахтёр»
«Арена Львов»
Сыйымдылығы: 34 915
Donbass Arena open.jpg
D тобының 3 матчы
ширекфинал және финал
B тобының 3 матчы D тобының 3 матчы
ширекфинал және жартылай финал
B тобының 3 матчы

Билеттер[өңдеу]

Билеттерді сатып алу үшін жеке куәлік, құжаттар керек болды. Билетте сатып алушының құжат номері, аты-жөні көрсетіліп тұрды. Билеттерді сату, қолдану және табыс ету құқығына УЕФА-ның тағайындалған тұлғалары ғана ие болды.

1,4 млн дана шығарылған билеттердің құны 30-дан 600 еуроға дейін құрады. Билеттердің бес түрі болды. УЕФА хабарлағандай 1 ақпан 2011 жылы сатуға шыққан билеттерді (75 %) тек қана УЕФА-ның сайтында ғана сатып алуға болатын. Сату уақытысы 2012 жылдың наурыздың аяғына дейін болды. Матчтар өткізілетін қалалардың тұрғындарына бір матч үшін 2000 билет сатуға берілді. Ең алғашқы билетке тапсырыс берген адам 1 ақпан 2011 жылы Оңтүстік Корея азаматы болды.

Демеушілер[өңдеу]

Чемпионатта 11 әлемдік демеушілері болды:

Ұйымдастырушы елдердің демеушілері[өңдеу]

Украина[өңдеу]

Польша[өңдеу]

Символдары мен рәміздері[өңдеу]

Турнирдің логотипі[өңдеу]

Чемпионаттың ресми логотипі

2009 жылы 14 желтоқсанда УЕФА президенті Мишель Платини мен ұйымдастырушы елдердің футбол одағының басшылары жұрт назарына ЕУРО-2012 ресми логотипін көрсетеді[50]. Эмблеманың негізі жапырақты гүл болды. Әр жапырақ ұйымдастырушы елдердің символын көрсетті. Композицияның ортасындағы футбол добы турнирге деген құштарлық пен сезімді бейнелеп тұрды. Гүлдің сабағы құрлықтық біріншіліктің құрылымдық қырын көрсетті, УЕФА және еуропа футболы. Композиция негізінде табиғат тақырыбына жақындау келеді. Турнирдің ресми логотипінде жасыл жапырақ, сары күн, көгілдір су мен аспан, күлгін бүлдірген жақсы үйлесім тапқан.

Бойтұмарлар[өңдеу]

Славек пен Славко

УЕФА бойтұмарлардың үш түрлі нұсқасын көрсетті:

  • Славек пен Славко
  • Симко мен Стримко
  • Клемек пен Ладко

39 233 жанкүйердің дауыс беру нәтижесінде турнирдің ресми бойтұмарлары Славек мен Славко атанады. Олар 56 % дауыс жинап басқа нұсқалардан үлкен айырмашылықпен жеңеді[51]. УЕФА-ның ресми сайтында, Польша мен Украинаның McDonalds мейрамханаларында, сонымен қатар бойтұмарлардың сапар жасаған чемпионат матчы өткізілетін сегіз қаласында дауыс беруге болды.

Әр кейіпкердің киімінің түсі байрақтарына сәйкес келді — қызыл-ақ (Польша), сары-көк (Украина) және шаштары да ұлттық бояумен боялды. Бойтұмарлардың өз жеке номері болды: поляк бойтұмары — 20, украин бойтұмары — 12. Екеуін қоссақ 2012 жыл.

Ресми доп[өңдеу]

Crystal Clear app kdict.png Толық мақаласы: Adidas Tango 12

Турнирдің ресми добы Adidas компаниясының «Tango 12» өнімі болып табылды. Доп осы қатардағы алтыншы модель болды. Алғашқы «Tango» Аргентинадағы 1978 жылғы Әлем чемпионатында пайда болған еді. Алдыңғы нұсқалары Еуропаның үш чемпионатында қолданылған болатын. Ресми доптың таныстыру рәсімі Киевтің Олимпийский стадионында үлкейтілкен көшірмесі көпшілік назарына көрсетілді.

Ресми әнұран[өңдеу]

Неміс әншісі Осеана орындауындағы «Endless Summer» (қаз. «Шексіз жаз») чемпионаттың ресми әні атанды[52].

Турнирдің ұраны[өңдеу]

Чемпионат «Тарихты бірге жасайық» деген ұранымен өтті (ағылш. «Creating History Together», пол. «Razem tworzymy przyszłość», укр. «Творимо історію разом»). Орталық және Шығыс Еуропа аумағында орналасқан Украина мен Польшада өткізілген турнир, Ескі Әлемнің чемпионат тарихында бірінші рет болып отыр.

Англия — Украина матчындағы есептелмеген гол[өңдеу]

19 маусымда Англия — Украина матчындағы төрешіге қатты сын айтты. Себебі Еуро-2012 соңғы шешуші раундтағы матчтың 62 минутында Украина құрамасының шабуылшысы Марко Девич соққан голды санамауы болды, бірақ бейне жазбада гол болғанын көрсетті.[53] Украин ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы Олег Блохин доп қақпа сызығынан 50 см ішке кірді деген мәлімдемесіне УЕФА-ның төрешілер комитетінің төрағасы Пьерлуиджи Коллина жоққа шығарды. Бұл Виктор Кашшаидың осы чемпионатта соңғы төрешілік етуі еді. Ол алдағы төрешілер командасына қосылмады.[54]

Нәтижесінде 0:1 есебімен Англия құрама командасының пайдасына тиеді. Украина ширек финалға шыға алмай турнирден кетеді.

Көлік қатынасы[өңдеу]

Әуе көлігі[өңдеу]

Еуро-2012 матчтарын қабылдайтын халықаралық әуежайлар
Қала Әуежай IATA коды ICAO коды
 Польша Варшава Фредерик Шопен атындағы Варшава әуежайы WAW EPWA
 Польша Гданьск Лех Валенса атындағы Гданьск әуежайы GDN EPGD
 Польша Вроцлав Коперник атындағы Вроцлав әуежайы WRO EPWR
 Польша Познань Познань әуежайы POZ EPPO
 Украина Киев Халықаралық Борисполь әуежайы KBP UKBB
 Украина Киев Халықаралық Киев әуежайы IEV UKKK
 Украина Харьков Халықаралық Харьков әуежайы HRK UKHH
 Украина Донецк Халықаралық Донецк әуежайы DOK UKCC
 Украина Львов Халықаралық Львов әуежайы LWO UKLL

Автомобиль көлігі[өңдеу]

Еуро-2012 қабылдайтын елдердің инфрақұрылымы
Чемпионат матчтарын қабылдайтын қалалар арасындағы жолдардың арақашықтығы (км)
Қала Киев Харьков Донецк Львов Варшава Познань Вроцлав Гданьск
Киев - 478 718 545 770 1068 1125 1142
Харьков 478 - 300 1020 1243 1537 1602 1615
Донецк 718 300 - 1188 1478 1770 1775 1850
Львов 545 1020 1188 - 385 675 592 755
Варшава 770 1243 1478 385 - 325 364 351
Познань 1068 1537 1770 675 325 - 185 299
Вроцлав 1125 1602 1775 592 364 185 - 436
Гданьск 1142 1615 1850 755 351 299 436 -

Темір жол көлігі[өңдеу]

Чемпионатқа байланысты екі елдің қалаларының станциялары кеңейтіліп, жаңартылды. Темір жолдарға электр желісін жүргізді. Мысалы Украина темір жолында жаңа жүрдек поездары пайда болды: «Киев—Харьков», «Киев—Днепропетровск», «Киев—Львов», «Донецк—Харьков».

Су көлігі[өңдеу]

Теңіз айлағы Польшаның Гданьск қаласында болды, өзен айлақтары Украинаның көптеген қалаларында да болды, соның ішінде Киевте де.

Қала көлігі[өңдеу]

Турнир матчтарын қабылдайтын барлық қалаларда автобус, трамвай, троллейбус, такси сияқты қоғамдық көлік қатынас жүйесі жақсы дамыған болды. Үш қалада метрополитен болды: Киев, Варшава және Харьков.

Украинаның барлық қалаларында және Польшаның Гдыня қаласында троллейбус байланысы болды. Варшава, Киев, Познань, Гданьскте жүрдек трамвай болды. Ал Киев пен Гданьскте су трамвайы да болды.

Қонақ үйлер[өңдеу]

Қонақ үйлердің барлық түрлері еуропа стандартына сәйкес келді. Чемпионат алдында Украинаның қонақ үйлерінің бағасы бірнеше есе көтеріліп кетеді. Осыған байланысты УЕФА президенті Мишель Платини және Украина президенті Виктор Янукович елдегі қонақ үйлердің бағасын төмендету үшін шаралар қолданады.[55]

Украинадағы сауықтыру және қонақ үй кешендерінің сапасы жиі нашар болатын.[56][57] Сондықтан Еуропа чемпионатын қабылдаушы қалаларда жаңадан қонақ үйлер соғып, ескілерін жөндеп, қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді.[58]

Сонымен қатар қонақ үйлердің аздығы екені айтылды. Көптеген қонақ үйлер кеңес заманына қалып қалған және жөндеу жұмыстарын көрмеген.[55]

Турнир аяқталғаннан кейін УЕФА Украинадағы қонақ үй кешеніндегі жүргізілген жұмыстарға жақсы баға берді.[59]

Нумизматика[өңдеу]

Еуро 2012 байланысты Украина Ұлттық банкі ескерткіш тиындар шығарды:

  • «Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 финалдық турнирі» атты қолданыстағы тиын, номинал 1 гривна.
  • Еуро-2012 алтын тиыны, номиналы 500 гривна. (салмағы 500 г)
  • Бес күміс тиын.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. a b c Фернандо Торрес ЕУРО-2012-нің ең үздік бомбардир атанды
  2. УЕФА-ның ресми сайты  (орыс.)
  3. Украина мен Польша Еуро-2012 қабылдайды, BBC (18 сәуір 2007).
  4. Иә!!!!! Еуропы-2012 чемпионаты бізде өткізіледі!
  5. Євро-2012: Украина 12 дауыстың 8 жинады, Корреспондент.net (19 маусым 2007).
  6. ЕУРО қатысушылары көбейетін болды, УЕФА (26 қыркүйек 2008).
  7. Құрамалардың рейтингісі құрылды, УЕФА (19 қараша 2009).
  8. Ресей Словакиямен ойнайтын болды, УЕФА (7 ақпан 2010).
  9. ЕУРО 2012 финалдық турниріне жеребе алдындағы үлестіру жария болды. (ағыл.)
  10. UEFA EURO 2012 referees named
  11. Польша — Грекия, 08.06.12
  12. Дания — Германия, 17.06.12
  13. Ресей — Чехия, 08.06.12
  14. Италия — Хорватия, 14.06.12
  15. Чехия — Португалия, 21.06.12
  16. Нидерланд — Дания, 09.06.12
  17. Швеция — Англия, 15.06.12
  18. Германия — Грекия, 22.06.12
  19. Германия — Португалия, 09.06.12
  20. Грекия — Чехия, 12.06.12
  21. Германия — Италия, 28.06.12
  22. Испания — Италия, 10.06.12
  23. Англия — Украина, 19.06.12
  24. Ирландия — Хорватия, 10.06.12
  25. Украина — Франция, 15.06.12
  26. Франция — Англия, 11.06.12
  27. Португалия — Нидерланд, 17.06.12
  28. Испания — Франция, 23.06.12
  29. Украина — Швеция, 11.06.12
  30. Италия — Ирландия, 18.06.12
  31. Португалия — Испания, 27.06.12
  32. Польша — Ресей, 12.06.12
  33. Хорватия — Испания, 18.06.12
  34. Дания — Португалия, 13.06.12
  35. Чехия — Польша, 16.06.12
  36. Нидерланд — Германия, 13.06.12
  37. Грекия — Ресей, 16.06.12
  38. Испания — Ирландия, 14.06.12
  39. Швеция — Франция, 19.06.12
  40. Англия — Италия, 24.06.12
  41. Canon becomes UEFA EURO 2012 global sponsor, UEFA (15 July 2011). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  42. Coca-Cola signs for EURO 2012, 2016, UEFA (22 February 2010). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  43. Continental to sponsor EURO 2012 and 2016, UEFA (20 October 2011). Тексерілді 23 қазанның 2011.
  44. Orange signs up as official EURO sponsor, UEFA (19 January 2011).
  45. Carlsberg on board for EURO 2012, UEFA (21 May 2010). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  46. McDonald's sign up as official EURO sponsor, UEFA (26 May 2010). Тексерілді 26 мамырдың 2010.
  47. Sharp signs EUROTOP agreement with UEFA, UEFA (2 September 2010). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  48. Ukrsotsbank PJSC becomes national sponsor, UEFA (20 July 2011). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  49. Sweet moment for Poland's first EURO sponsor, UEFA (29 March 2011). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  50. ЕУРО-2012™ ресми логотипін көрсетілді — UEFA.com  (орыс.)
  51. Бойтұмарларға есім берілді — UEFA.com  (орыс.)
  52. ЕУРО-2012-нің ресми әні белгілі болды — UEFA.com
  53. В УЄФА визнали: українці забили гол, а суддя помилився (укр.)
  54. Ukraine goal should have been allowed vs. England: UEFA Ref  (ағыл.), NEW YORK POST (20 июня 2012). Тексерілді 20 маусымның 2012.
  55. a b Украинские отели взвинтили цены в 7 раз накануне Еврочемпионата
  56. Украинские гостиницы рисуют звёзды «с потолка»
  57. Вонь, грязь в крымских отелях
  58. Украинаға қонақ үйлерді соғу мен жөңдеуге 320 млрд гривен керек  (орыс.)
  59. Мишель Платини Украинаға жоғары баға қойды

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]